Wikipedia Teknoloji Girişimcileri, Yatırımcılar ve Startup Kurucuları Sayfası Oluşturma
Teknoloji girişimcileri, yatırımcılar ve startup kurucuları için Wikipedia sayfası oluşturulabilmesi; şirket değerlemesi, yatırım miktarı veya sosyal medya görünürlüğünden önce, kişinin bağımsız ve güvenilir kaynaklarda ne ölçüde ele alındığına bağlıdır. Bu rehber; kayda değerlik kriterlerini, kaynak türlerini, yaşayan kişilerin biyografilerine ilişkin kuralları, çıkar çatışması risklerini ve sayfa oluşturma sürecinin temel aşamalarını açıklamaktadır.
Teknoloji Girişimcileri İçin Wikipedia Sayfası Ne Anlama Gelir?
Wikipedia’da bir teknoloji girişimcisi, yatırımcı veya startup kurucusu hakkında sayfa oluşturulması, kişinin mesleki özgeçmişinin çevrim içi ortama aktarılması anlamına gelmez. Wikipedia bir kişi rehberi, kurumsal tanıtım platformu, yatırımcı sunumu, basın odası veya dijital itibar yönetimi kanalı değildir.
Bir biyografi maddesinin oluşturulabilmesi için kişinin faaliyetlerinin yalnızca kendi şirketi, yatırımcıları, çalışanları veya bağlantılı kuruluşları tarafından anlatılmış olması yeterli değildir. Kişi hakkında bağımsız, güvenilir, yayımlanmış ve ikincil kaynaklarda yeterli derinlikte içerik bulunması gerekir.
Vikipedi’nin genel kayda değerlik yönergesine göre bir konu; kendisinden bağımsız, kapsamlı, güvenilir ve birden fazla ikincil kaynak tarafından ele alınmışsa kayda değer kabul edilebilir. Öz tanıtım metinleri, şirket açıklamaları, reklam içerikleri, basın bültenleri ve kişinin kendi yayınları bağımsız kaynak olarak değerlendirilmez.
Bu nedenle bir teknoloji girişimcisinin Wikipedia’ya uygunluğu değerlendirilirken ilk soru “Ne kadar başarılı?” değil, “Kişi hakkında bağımsız kaynaklar ne yayımlamış?” olmalıdır.
Kayda Değerlik Kavramı Nasıl Değerlendirilir?
Wikipedia’daki kayda değerlik, gündelik dilde kullanılan ün, başarı, servet, etki veya popülerlik kavramlarından farklıdır. Bir kişinin sektörde tanınması, yüksek takipçi sayısına sahip olması veya önemli bir şirket kurmuş olması tek başına Wikipedia’da ayrı bir biyografi maddesi oluşturulmasını sağlamaz.
Wikipedia açısından kayda değerlik, kişinin bağımsız kaynaklar tarafından ele alınmış olmasının bir sonucudur. Editörler kişinin başarılı olup olmadığına ilişkin kişisel bir karar vermek yerine, güvenilir yayın dünyasında oluşmuş kaynak birikimini inceler.
Kişiler hakkındaki kayda değerlik yönergesi temel olarak şu unsurlara odaklanmaktadır:
Kişiden bağımsız birden fazla kaynağın bulunması,
Kaynakların birbirinden fikrî olarak bağımsız olması,
Kaynakların yayımlanmış ve doğrulanabilir olması,
Kaynakların güvenilir bir yayın kuruluşuna dayanması,
Kişinin yalnızca adının geçirilmemesi, doğrudan konu edilmesi,
Haberlerin yüzeysel değil, belirli bir inceleme derinliğine sahip olması,
Kişinin çalışmalarının kendi alanında kalıcı bir etki oluşturduğunun kaynaklarla gösterilebilmesi.
Bir kişinin yalnızca bir haber içerisinde adının geçmesi, şirket yöneticileri listesinde yer alması veya etkinlik konuşmacısı olarak tanıtılması genellikle yeterli değildir. Kaynakların kişinin kariyerini, girişimcilik faaliyetlerini, yatırımlarını, sektörel etkisini veya kamuya açık çalışmalarını anlamlı bir kapsamda incelemesi beklenir.
Kayda Değerlik Başarı Değerlendirmesi Değildir
Kayda değerlik değerlendirmesi şu sorulara doğrudan cevap vermez:
Kişinin şirketi başarılı mı?
Kurulan startup yenilikçi mi?
Geliştirilen ürün teknolojik açıdan üstün mü?
Yatırımcı doğru şirketlere yatırım yaptı mı?
Şirketin değerlemesi yüksek mi?
Girişimcinin serveti ne kadar?
Kişi sektöründe seviliyor mu?
Bu tür konular ancak güvenilir kaynakların yaptığı değerlendirmeler ölçüsünde maddeye yansıtılabilir. Wikipedia editörü, mevcut verilerden hareketle kişinin başarılı, yenilikçi veya etkili olduğu sonucunu kendisi çıkaramaz.
Örneğin bir kurucunun şirketi kısa sürede yüksek değerlemeye ulaşmış olabilir. Ancak kaynaklar yalnızca şirketin yatırım turunu haberleştirmiş ve kurucuyu bir cümleyle anmışsa, bu yayınlar şirket açısından anlamlı olsa bile kurucunun kişisel kayda değerliğini göstermeyebilir.
Şirketin Kayda Değerliği Kurucuyu Otomatik Olarak Kayda Değer Yapar mı?
Bir startup ile kurucusu, Wikipedia bakımından birbirinden ayrı konulardır. Şirket hakkında geniş kaynak bulunması, kurucu için otomatik olarak ayrı bir biyografi maddesi oluşturulabileceği anlamına gelmez.
Aynı şekilde kurucunun bağımsız bir kamusal kariyere sahip olması, kurduğu şirketin mutlaka ayrı bir Wikipedia maddesine uygun olduğu anlamına gelmez.
Şirket Kaynaklarının Kişiye Etkisi
Bir şirket haberinde kurucunun yalnızca şu şekilde anılması sınırlı değer taşır:
Şirket, kurucusu X tarafından 2020 yılında kurulmuştur.
Bu ifade kişinin şirketle bağlantısını doğrulayabilir; ancak kişinin biyografik kayda değerliğini tek başına kurmaz.
Buna karşılık kaynakta aşağıdaki konular ayrıntılı biçimde inceleniyorsa kişi açısından daha güçlü bir kaynak oluşabilir:
Kurucunun girişimcilik geçmişi,
Şirketi kurma süreci,
Geliştirdiği iş modeli,
Sektöre getirdiği yaklaşım,
Önceki girişimleri,
Yönetim kararları,
Teknolojik katkıları,
Şirketten ayrılma veya şirketi satma süreci,
Yatırım stratejisi,
Sektör üzerindeki etkisi,
Kamuoyuna yansıyan tartışmalar.
Buradaki temel ölçüt, kaynağın şirketten ziyade kişiyi ne ölçüde konu aldığıdır.
Kurucu ve Şirket İçin Ayrı Kaynak Dosyaları Hazırlanmalıdır
Kaynak analizi sırasında iki farklı dosya oluşturulması yararlıdır:
Kişi hakkında doğrudan yayımlanan kaynaklar
Şirket veya girişim hakkında yayımlanan kaynaklar
Bu ayrım yapılmadığında şirketin aldığı medya görünürlüğü yanlışlıkla kurucunun kişisel kayda değerliği olarak yorumlanabilir.
Yatırım Almak Wikipedia Sayfası İçin Yeterli midir?
Bir startup’ın tohum yatırım, seri A, seri B veya daha ileri aşama yatırım alması önemli bir ticari gelişmedir. Bununla birlikte yatırım alınması, şirket veya kurucu için otomatik bir Wikipedia uygunluğu oluşturmaz.
Yatırım haberleri çoğu zaman aşağıdaki unsurlarla sınırlıdır:
Yatırım turunun büyüklüğü,
Yatırımcıların isimleri,
Şirketin değerlemesi,
Kurucuların kısa açıklamaları,
Yatırımın hangi amaçla kullanılacağı,
Şirket tarafından sağlanan büyüme verileri.
Bu haberlerin önemli bir bölümü şirketin basın açıklamasına veya yatırım duyurusuna dayanabilir. Aynı metnin çok sayıda internet sitesinde yayımlanması, birbirinden bağımsız çok sayıda kaynak bulunduğu anlamına gelmez.
Yatırım Haberinin Değeri Nasıl Belirlenir?
Bir yatırım haberi şu koşullarda daha güçlü değerlendirilebilir:
Haber, yayın kuruluşunun kendi editoryal çalışmasına dayanıyorsa,
Şirketin açıklamasını tekrar etmekle sınırlı değilse,
Kurucunun geçmişi veya sektörel etkisi inceleniyorsa,
Bağımsız uzmanların görüşlerine yer veriliyorsa,
Yatırımın sektördeki anlamı analiz ediliyorsa,
Kurucunun kararları eleştirel veya karşılaştırmalı biçimde değerlendiriliyorsa.
Sadece yatırım miktarını açıklayan kısa haberler doğrulama amacıyla kullanılabilir; ancak biyografik kayda değerlik bakımından genellikle sınırlı ağırlığa sahiptir.
Unicorn Kurucusu Olmak Yeterli midir?
Bir milyar dolar veya daha yüksek değerlemeye ulaşan bir girişimin kurucusu olmak, kişinin kamuoyundaki görünürlüğünü önemli ölçüde artırabilir. Ancak “unicorn kurucusu” unvanı da kendiliğinden Wikipedia maddesi oluşturma hakkı sağlamaz.
Burada şu ayrım yapılmalıdır:
Şirketin değerlemesinin kaynaklarla doğrulanabilmesi,
Kurucunun bu süreçteki rolünün bağımsız kaynaklarda incelenmesi,
Kişinin kariyerinin yalnızca şirket tanıtım metinlerinden değil, editoryal yayınlardan izlenebilmesi.
Unicorn statüsüne ulaşmış bir şirketin kurucusu hakkında ulusal ve uluslararası basında profil yazıları, analizler, röportaj dışı incelemeler ve biyografik çalışmalar bulunuyorsa kayda değerlik daha güçlü biçimde değerlendirilebilir.
Buna karşılık şirket hakkında yüzlerce yatırım haberi bulunmasına rağmen kurucu hakkında yalnızca kısa tanıtım bilgileri varsa, ayrı biyografi maddesi konusunda kaynak sorunu devam edebilir.
Şirket Satışı veya Exit Gerçekleştirmek Yeterli midir?
Bir girişimin başka bir şirkete satılması, birleşmesi veya halka arz edilmesi, girişimcilik ekosistemi açısından önemli bir olay olabilir. Fakat bir exit işleminin gerçekleşmesi tek başına kurucunun biyografi maddesi için yeterli değildir.
İşlemin Wikipedia açısından taşıdığı ağırlık şu unsurlara göre değişebilir:
İşlemin büyüklüğü,
Sektördeki etkisi,
Satın alan şirketin niteliği,
İşlemin ulusal veya uluslararası basında ele alınma düzeyi,
Kurucunun işlemdeki rolünün kaynaklarda incelenmesi,
İşlemin ilgili ülke veya sektör bakımından tarihsel önem taşıyıp taşımadığı,
Satış sonrasında kişinin kariyerinin nasıl devam ettiği.
Satış bedelinin açıklanması veya işlemin yüksek tutarlı olması, tek başına yeterli bir biyografik kaynak oluşturmaz. Kaynakların kurucunun kararlarını, girişimcilik sürecini ve işlemdeki rolünü ayrıntılı biçimde ele alması gerekir.
Teknoloji Girişimcileri İçin Güçlü Kaynaklar Nelerdir?
Kaynakların yalnızca sayısı değil; bağımsızlığı, editoryal niteliği, kapsamı ve kişiyle ilişkisi önemlidir.
Wikipedia’nın kaynak değerlendirmesinde editoryal gözetim, yazarın uzmanlığı, kaynağın başka yayınlar tarafından tanınması ve bilgilerin bağımsız kaynaklarca doğrulanabilmesi dikkate alınan unsurlar arasındadır. Kişisel internet siteleri ve bağımsız denetimden geçmeyen yayınlar, editoryal denetime sahip kaynaklardan daha zayıf kabul edilir.
Ulusal ve Uluslararası Basında Profil Yazıları
Bir girişimcinin kariyerini, girişimlerini ve sektörel etkisini doğrudan inceleyen kapsamlı profil yazıları güçlü kaynaklar arasında değerlendirilebilir.
Profil yazısının değerini artıran unsurlar şunlardır:
İçeriğin kişi hakkında hazırlanmış olması,
Yazarının ve yayın kuruluşunun açıkça belirtilmesi,
Yayının editoryal denetime sahip olması,
Metnin yalnızca soru-cevap röportajından oluşmaması,
Kişinin açıklamalarının dışındaki bilgilere de yer verilmesi,
Bağımsız araştırma veya değerlendirme içermesi,
Başarıların yanında tartışmalı veya eleştirel konuların da incelenmesi.
Sektörel Yayınlarda Derinlemesine İncelemeler
Teknoloji, finans, girişimcilik, yazılım, yapay zekâ, biyoteknoloji veya yatırım alanında uzmanlaşmış yayınlar güvenilir kaynak olabilir. Ancak her sektörel internet sitesi aynı editoryal niteliğe sahip değildir.
Yayının şu özellikleri incelenmelidir:
Kurumsal bir yayın politikasının bulunması,
Yazar ve editör bilgilerinin açıklanması,
İçeriklerin reklam ve editoryal yayın olarak ayrılması,
Düzeltme veya doğrulama mekanizmasının bulunması,
Yayının sektör içerisinde düzenli biçimde referans gösterilmesi,
İçeriklerin şirketler tarafından doğrudan yayımlanamaması.
Kitaplar ve Biyografik Çalışmalar
Bağımsız yayınevleri tarafından yayımlanan ve girişimciyi belirli bir kapsamda ele alan kitaplar kaynak olarak kullanılabilir. Ancak kişinin kendi yazdığı kitap, otobiyografi veya şirket tarafından hazırlatılan kurumsal tarih çalışması bağımsız kaynak olarak değerlendirilmez.
Otobiyografik eserler belirli tarih, eğitim veya kişisel açıklamaları doğrulamak için sınırlı biçimde kullanılabilir. Kayda değerliğin temelini ise bağımsız kaynakların oluşturması gerekir.
Akademik Çalışmalar ve Vaka Analizleri
Bir girişimcinin geliştirdiği iş modeli, teknoloji veya şirket yapılanması akademik makalelere, kitap bölümlerine ya da işletme okullarının vaka çalışmalarına konu olmuş olabilir.
Bu kaynaklar özellikle şu durumlarda anlamlıdır:
Çalışmanın kişiyi doğrudan incelemesi,
Girişimcinin kararlarının veya yaklaşımının analiz edilmesi,
Çalışmanın akademik veya kurumsal editoryal denetimden geçmesi,
Metnin şirketin pazarlama materyallerine dayanmaması.
Şirketin yalnızca örnek olarak anıldığı akademik bir çalışma ise kurucunun kişisel kayda değerliğine sınırlı katkı sağlar.
Belgeseller ve Bağımsız Görsel Yayınlar
Ulusal veya uluslararası televizyon kanalları, dijital yayın platformları ya da belgesel yapımcıları tarafından hazırlanan bağımsız yapımlar kaynak niteliği taşıyabilir.
Bir etkinlik kaydı, şirket tarafından hazırlanan kurumsal film veya kişinin kendi YouTube kanalındaki video ise bağımsız belgesel olarak değerlendirilemez.
Hangi Kaynaklar Genellikle Yetersizdir?
Şirketin Kendi İnternet Sitesi
Şirket sitesi aşağıdaki bilgileri doğrulamak için kullanılabilir:
Kuruluş tarihi,
Kurucuların isimleri,
Ürün ve hizmet tanımları,
Yönetim görevleri,
Şirketin resmî açıklamaları.
Ancak şirket sitesi, kurucunun kayda değerliğini göstermek için bağımsız kaynak değildir.
Kişisel İnternet Sitesi ve Özgeçmiş
Kişinin kendi internet sitesi, kişisel biyografisi veya çevrim içi özgeçmişi temel biyografik bilgileri doğrulamak için sınırlı biçimde kullanılabilir. Fakat kişinin başarılarına ilişkin değerlendirmeler için yeterli değildir.
Kişisel web siteleri ve bloglar bağımsız editoryal denetime sahip olmadığından ikincil kaynak olarak kullanılmaları sınırlıdır.
LinkedIn Profili
LinkedIn profili kişinin kendisi veya çalışanları tarafından düzenlenebildiği için öz yayımlanmış bir kaynak niteliğindedir. Eğitim, görev ve tarih bilgileri bakımından yardımcı bir referans olabilir; ancak kayda değerlik sağlamaz.
Crunchbase ve Benzeri Veri Tabanları
Şirket veri tabanları aşağıdaki alanlarda yararlı olabilir:
Yatırım turları,
Kurucu bilgileri,
Yatırımcı listeleri,
Şirket satın almaları,
Finansman tarihleri.
Bununla birlikte bu veri tabanları çoğunlukla kişi hakkında derinlemesine editoryal inceleme sunmaz. Ayrıca bazı bilgiler şirket temsilcileri veya kullanıcılar tarafından girilebilir.
Bu nedenle veri tabanı kaydı, bağımsız biyografik kaynak yerine geçmez.
Basın Bültenleri
Basın bültenleri şirketin veya temsilcisinin kontrolünde hazırlanan birincil kaynaklardır. Bir bültenin çok sayıda haber sitesinde yayımlanması, çok sayıda bağımsız kaynak ortaya çıkarmayabilir.
Aynı bültenin farklı başlıklarla yüz internet sitesinde yer alması, içerikler aynı kaynaktan türediği sürece fikrî olarak bağımsız yüz kaynak bulunduğu anlamına gelmez. Kişiler hakkındaki kayda değerlik yönergesi, bir özgün kaynaktan türeyen yayınların kayda değerlik bakımından ayrı kaynaklar olarak kabul edilemeyeceğine işaret etmektedir.
Sponsorlu Haberler ve Advertorial İçerikler
Ücret karşılığında yayımlanan içerikler, yayın kuruluşunun editoryal sayfalarında yer alsa bile bağımsız kaynak niteliği taşımayabilir.
Aşağıdaki ibareler kaynak değerlendirmesinde dikkate alınmalıdır:
Sponsorlu içerik,
İş birliği,
Marka içeriği,
Tanıtım,
Advertorial,
Partner içerik,
Basın bülteni,
Ticari iletişim,
Kurum katkılarıyla hazırlanmıştır.
Bir içeriğin sponsorlu olduğu açıkça belirtilmiyorsa bile metnin dili, kaynakları, yazar bilgisi ve yayımlanma yöntemi incelenmelidir.
Röportajlar
Röportajlar kişinin kendi açıklamalarını aktardığı için çoğunlukla birincil kaynak niteliğindedir. Girişimcinin görüşleri, şirketi kurma amacı veya belirli bir olaya ilişkin açıklamaları röportajdan aktarılabilir.
Ancak röportajın varlığı tek başına bağımsız kayda değerlik kanıtı değildir. Röportajı yapan yayın kuruluşunun kişinin kariyerine ilişkin bağımsız araştırma ve değerlendirme sunması durumunda kaynağın bazı bölümleri daha güçlü olabilir.
Podcast ve YouTube Programları
Bir podcast veya video programının kaynak niteliği; programın yayıncısı, editoryal yapısı, içeriğin kapsamı ve kişinin nasıl ele alındığına göre değişir.
Kişinin yalnızca konuk olarak katıldığı sohbet programı, biyografik kayda değerlik bakımından sınırlı kabul edilir. Bağımsız bir yapımın kişinin kariyerini araştırması ve farklı kaynaklarla ele alması ise daha yüksek değer taşıyabilir.
Etkinlik Konuşmacısı Olmak
Teknoloji konferanslarında, girişimcilik zirvelerinde, üniversitelerde veya yatırım etkinliklerinde konuşmacı olmak kişinin mesleki faaliyetini gösterir. Ancak konuşmacı listesinde yer almak tek başına biyografik kayda değerlik sağlamaz.
Konuşmanın bağımsız basında incelenmesi, kişinin görüşlerinin sektörel tartışmaya etkisinin değerlendirilmesi veya etkinliğin tarihsel açıdan önemli olması farklı bir kaynak durumu oluşturabilir.
Ödüller ve Girişimcilik Listeleri Yeterli midir?
Ödüller, kayda değerlik değerlendirmesinde yardımcı olabilir; ancak her ödül aynı ağırlığa sahip değildir.
Ödülün Niteliği Nasıl İncelenir?
Aşağıdaki sorular değerlendirilmelidir:
Ödülü veren kurum kimdir?
Kurumun alanındaki itibarı nedir?
Adaylık ve seçim süreci açıklanmış mıdır?
Bağımsız bir jüri bulunmakta mıdır?
Başvuru veya katılım ücreti var mıdır?
Ödül, sponsorlu bir organizasyonun parçası mıdır?
Ödül hakkında bağımsız haberler yayımlanmış mıdır?
Ödül çok sayıda kişiye dağıtılmakta mıdır?
Kazananlar yalnızca basın bülteniyle mi duyurulmuştur?
Sadece ödül sahibinin veya şirketinin duyurduğu bir ödül, bağımsız kaynak oluşturmaz.
“30 Yaş Altı”, “40 Yaş Altı” ve Benzeri Listeler
Girişimcilerin yaş, sektör veya başarı ölçütlerine göre sıralandığı listeler belirli bir editoryal tanınmışlık gösterebilir. Fakat listenin niteliği incelenmeden kayda değerlik sonucu çıkarılmamalıdır.
Liste şu koşullarda daha anlamlı olabilir:
Saygın bir yayın kuruluşu tarafından hazırlanmışsa,
Editoryal seçim süreci bulunuyorsa,
Kişi hakkında bağımsız değerlendirme içeriyorsa,
Ücretli katılım veya sponsorlu yerleştirme bulunmuyorsa,
Liste farklı bağımsız kaynaklarda da dikkate alınmışsa.
Kişinin yalnızca adının ve şirketinin yazıldığı toplu liste, kapsamlı biyografik kaynak yerine geçmez.
Patent Sahibi Olmak Yeterli midir?
Patent, faydalı model veya başka bir fikrî mülkiyet hakkına sahip olmak, kişinin teknik faaliyetini doğrulayabilir. Ancak patent kaydı çoğunlukla birincil veya resmî belge niteliğindedir.
Patent belgesi şu bilgileri doğrulayabilir:
Buluş sahibinin adı,
Başvuru tarihi,
Patent numarası,
Teknik başlık,
Hak sahibi,
Tescil durumu.
Bununla birlikte patentin sektörel etkisi, yenilik değeri veya tarihsel önemi Wikipedia editörü tarafından doğrudan yorumlanamaz. Bu tür değerlendirmelerin güvenilir ikincil kaynaklarda yayımlanmış olması gerekir.
Bir patentin çok sayıda atıf alması, önemli bir teknolojiye temel oluşturması veya bağımsız akademik ve sektörel yayınlarda incelenmesi daha anlamlı bir kaynak birikimi yaratabilir.
Sosyal Medya Takipçi Sayısı Kayda Değerlik Sağlar mı?
LinkedIn, X, Instagram, YouTube veya diğer platformlarda yüksek takipçi sayısına sahip olmak tek başına Wikipedia kayda değerliği oluşturmaz.
Takipçi sayısı;
Satın alınabilir,
Reklam yoluyla artırılabilir,
Platformlara göre değişebilir,
Geçici popülerliğe dayanabilir,
Kişinin ansiklopedik olarak incelendiğini göstermeyebilir.
Wikipedia’nın kayda değerlik yaklaşımında popülerlik ile ansiklopedik uygunluk aynı değildir. Daha az tanınan bir kişi bağımsız ve kapsamlı kaynaklara sahipse kayda değer olabilirken, milyonlarca takipçisi bulunan bir kişi hakkında yeterli bağımsız kaynak bulunmayabilir.
Startup Hızlandırma Programlarına Kabul Edilmek Yeterli midir?
Bir girişimin hızlandırma veya kuluçka programına kabul edilmesi önemli bir mesleki gelişme olabilir. Fakat program kabulü kurucunun otomatik olarak kayda değer olduğu anlamına gelmez.
Şu unsurlar değerlendirilmelidir:
Programın uluslararası veya ulusal tanınırlığı,
Seçim sürecinin rekabet düzeyi,
Programın kişiyi mi yoksa şirketi mi kabul ettiği,
Kabulün bağımsız yayınlarda ele alınıp alınmadığı,
Program sonrasında girişimcinin etkisinin incelenip incelenmediği.
Programın kendi internet sitesindeki katılımcı profili bağımsız bir kaynak değildir. Kurucunun programdaki çalışmaları bağımsız yayınlarda ayrıntılı biçimde ele alınmışsa kaynak değeri artabilir.
Yatırımcılar İçin Kayda Değerlik Nasıl Belirlenir?
Melek yatırımcı, girişim sermayesi fonu yöneticisi, yatırım şirketi kurucusu veya bireysel teknoloji yatırımcısı hakkında sayfa oluşturulurken yalnızca yatırım yapılan şirketlerin sayısı dikkate alınmaz.
Yatırımcı açısından önemli olabilecek kaynak konuları şunlardır:
Yatırım stratejisinin bağımsız yayınlarda incelenmesi,
Belirli bir sektörün gelişimine yaptığı katkılar,
Kurduğu yatırım fonları,
Büyük ölçekli veya tarihsel açıdan önemli yatırımlar,
Gerçekleştirdiği çıkışlar,
Girişimcilik ekosistemi üzerindeki etkisi,
Kamu politikalarına veya sektörel düzenlemelere katkısı,
Hakkında yayımlanan profil ve biyografi çalışmaları,
Kamuoyuna yansıyan yatırım tartışmaları veya başarısızlıklar.
Yatırım Portföyü Tek Başına Yeterli Değildir
Bir yatırımcının onlarca şirkete yatırım yapmış olması mesleki faaliyetini gösterir. Ancak portföy listesinin kişinin kendi internet sitesinde veya yatırım şirketinin sayfasında bulunması bağımsız kayda değerlik kanıtı değildir.
Yatırımların bağımsız finans ve teknoloji yayınlarında yatırımcının yaklaşımıyla birlikte incelenmesi gerekir.
Fon Büyüklüğü Kişisel Kayda Değerlik Anlamına Gelmez
Büyük bir fonu yönetmek önemli bir görev olabilir. Bununla birlikte fon hakkında yayımlanan haberlerin tamamı yalnızca fon büyüklüğünü ve yatırım hedeflerini anlatıyorsa, fon yöneticisinin kişisel biyografisi için yeterli kapsam oluşmayabilir.
Seri Girişimciler Nasıl Değerlendirilir?
Birden fazla şirket kurmuş olmak, “seri girişimci” unvanının kullanılmasına neden olabilir. Ancak bu ifade kişinin kendi biyografisinde veya tanıtım metinlerinde yer alıyorsa bağımsız bir değerlendirme sayılmaz.
“Seri girişimci” ifadesinin Wikipedia maddesinde kullanılabilmesi için güvenilir kaynakların kişiyi bu şekilde tanımlaması tercih edilir.
Birden fazla girişim şu koşullarda kayda değerliğe katkı sağlayabilir:
Girişimlerin bağımsız kaynaklarda geniş biçimde ele alınması,
Kişinin farklı sektörlerde kalıcı etki oluşturması,
Şirket satışları veya teknolojik katkılarıyla incelenmesi,
Kariyerinin bağımsız profil yazılarına konu olması,
Girişimler arasındaki bağlantının güvenilir kaynaklar tarafından analiz edilmesi.
Wikipedia editörü, farklı şirket başarılarını bir araya getirerek kişinin sektörde belirleyici bir isim olduğu sonucunu kendisi üretemez. Güvenilir kaynaklarda yayımlanmamış analiz ve sentezler özgün araştırma kabul edilir.
Teknik Kurucular ve Yazılım Geliştiriciler Nasıl Değerlendirilir?
Bazı teknoloji girişimcileri aynı zamanda yazılım geliştirici, mühendis, araştırmacı veya ürün mimarıdır. Bu kişilerin kayda değerliği yalnızca şirket kuruculuğundan değil, teknik katkılarından da kaynaklanabilir.
Değerlendirilebilecek unsurlar şunlardır:
Yaygın kullanılan bir yazılımın veya protokolün geliştirilmesi,
Açık kaynak projelerine kalıcı katkılar,
Bilimsel yayınlar,
Teknik standartların hazırlanmasına katılım,
Bağımsız kaynaklarda incelenen buluşlar,
Alanında önemli kabul edilen ödüller,
Teknoloji tarihine ilişkin yayınlarda yer alma,
Teknik çalışmaların akademik veya sektörel atıf alması.
GitHub profili, uygulama mağazası kaydı veya ürün sayfası faaliyetin varlığını gösterebilir; ancak teknik katkının önemi için bağımsız kaynak gerekir.
Yaşayan Kişilerin Biyografilerinde Hangi Kurallar Uygulanır?
Teknoloji girişimcileri ve yatırımcıların büyük bölümü yaşayan kişiler olduğu için biyografi maddeleri Yaşayan İnsanların Biyografileri politikasına tabidir.
Bu politika, olumlu ve olumsuz içeriklerin yüksek kaliteli kaynaklarla desteklenmesini gerektirir. Kaynaksız, güvenilir olmayan veya tartışmalı materyallerin maddeden çıkarılması gerekir. İddiayı ekleyen taraf, güvenilir kaynak sağlamakla yükümlüdür.
Olumlu İddialar da Kaynaklandırılmalıdır
Yaşayan kişi politikası yalnızca eleştirel içerikler için geçerli değildir. Aşağıdaki türde olumlu ifadeler de güvenilir kaynak gerektirir:
Sektörün öncülerinden biridir.
Ülkenin en etkili girişimcilerindendir.
Yenilikçi bir iş modeli geliştirmiştir.
Teknoloji dünyasında dönüşüm yaratmıştır.
Başarılı yatırımlarıyla tanınmaktadır.
Alanında lider kabul edilmektedir.
Girişimcilik ekosistemine yön vermiştir.
Bu ifadeler kaynaklarda açıkça yer almıyorsa veya yalnızca şirket tanıtımlarında kullanılıyorsa biyografiye eklenmemelidir.
Olumsuz ve Tartışmalı Bilgiler Nasıl Ele Alınır?
Startup kurucuları ve yatırımcılar hakkında şu konular kamuoyuna yansıyabilir:
Şirket iflasları,
Çalışanlarla yaşanan uyuşmazlıklar,
Yatırımcı davaları,
Düzenleyici kurum incelemeleri,
Vergi veya mali yükümlülük tartışmaları,
Veri güvenliği sorunları,
Kullanıcı bilgilerinin işlenmesi,
Rekabet hukuku soruşturmaları,
Şirket içi yönetim krizleri,
Kurucular arasındaki anlaşmazlıklar,
Yatırımcıların zarara uğraması,
Ürün güvenliği veya tüketici şikâyetleri.
Bu konular ancak yüksek kaliteli ve doğrudan kaynaklarla aktarılmalıdır. İddialarla kesinleşmiş kararlar birbirinden ayrılmalı; soruşturma, dava, suçlama ve mahkûmiyet kavramları karıştırılmamalıdır.
Bir iddia, yalnızca sosyal medya paylaşımlarına veya anonim yorumlara dayanıyorsa biyografiye eklenmemelidir.
Tarafsız Biyografi Nasıl Yazılır?
Wikipedia’nın tarafsız bakış açısı politikası, bütün ansiklopedik içeriğin yayımlanmış görüşleri adil, orantılı ve eğilimden uzak biçimde sunmasını gerektirir. Birbiriyle çatışan görüşler varsa hiçbir görüş doğru ilan edilmeden, kaynaklardaki ağırlıkları ölçüsünde aktarılmalıdır.
Kaçınılması Gereken Tanıtım İfadeleri
Aşağıdaki ifadeler ansiklopedik metin için uygun değildir:
Başarılı girişimci,
Vizyoner iş insanı,
Dünyaca ünlü yatırımcı,
Teknoloji dehası,
Öncü lider,
Yenilikçi isim,
İlham veren girişimci,
Türkiye’nin gururu,
Eşsiz bir başarı hikâyesi,
Sektöre yön veren lider,
Devrim niteliğinde teknoloji,
Hızla büyüyen şirket,
Güçlü yatırım portföyü.
Kaynaklarda bu tür ifadelerin bulunması, bunların Wikipedia anlatımında doğrudan kullanılmasını zorunlu kılmaz. Gerekli olduğu durumlarda ifade, kaynağa atfedilerek ve bağlamı korunarak aktarılabilir.
Ansiklopedik Anlatım Örneği
Tanıtım dili:
X, geliştirdiği devrim niteliğindeki platformla sektörde büyük bir dönüşüm yaratmış vizyoner bir teknoloji girişimcisidir.
Ansiklopedik dil:
X, 2018 yılında çevrim içi ödeme hizmetleri sunan Y şirketini kuran teknoloji girişimcisidir.
İkinci ifade, doğrulanabilir bir olguyu yorum eklemeden aktarır.
Wikipedia Biyografi Maddesinde Hangi Bölümler Bulunabilir?
Her biyografi aynı başlıkları içermek zorunda değildir. Bölüm yapısı, güvenilir kaynaklarda bulunan bilgilere göre belirlenmelidir.
Giriş Bölümü
Giriş bölümü kişinin kim olduğunu ve hangi faaliyetleriyle tanındığını özetler. Bu bölüm reklam sloganı veya ayrıntılı özgeçmiş niteliğinde olmamalıdır.
Genellikle şu bilgiler yer alabilir:
Adı ve soyadı,
Doğum yılı veya tarihi,
Mesleki tanımı,
Kurduğu veya yönettiği önemli girişimler,
Kaynaklarla desteklenen temel tanınma nedeni.
İlk Yılları ve Eğitimi
Bu bölümde şu bilgiler bulunabilir:
Doğum yeri,
Aile veya çocukluk bilgileri,
Öğrenim gördüğü kurumlar,
Akademik dereceler,
Kariyer öncesi çalışmalar.
Yaşayan kişilerin özel hayatına ilişkin gereksiz ayrıntılar eklenmemelidir. Eğitim bilgileri diploma, üniversite kaydı, bağımsız biyografi veya güvenilir haberlerle doğrulanmalıdır.
Kariyeri
Kariyer bölümü şu konuları kapsayabilir:
İlk mesleki görevler,
Kurulan şirketler,
Üstlenilen yönetim görevleri,
Geliştirilen ürünler,
Şirket satın almaları,
Birleşmeler,
Halka arzlar,
Şirketten ayrılma süreçleri,
Sonraki girişimler.
Kariyer, kişinin kendi özgeçmişinden kopyalanmamalı; bağımsız kaynaklarda yer alan ve ansiklopedik önem taşıyan gelişmeler seçilmelidir.
Girişimleri
Birden fazla girişimi bulunan kişilerde ayrı bir bölüm oluşturulabilir. Ancak bölüm, şirket kataloğu veya portföy listesine dönüşmemelidir.
Her girişim için şu bilgiler değerlendirilebilir:
Kuruluş tarihi,
Kurucular,
Faaliyet alanı,
Girişimcinin rolü,
Bağımsız kaynaklarda ele alınan önemli gelişmeler,
Satış, kapanış veya birleşme bilgileri.
Yatırımları
Yatırımcıların biyografilerinde bütün yatırımları listelemek yerine bağımsız kaynaklarda anlamlı biçimde ele alınan yatırımlara yer verilmelidir.
Yatırım bölümünün reklam amaçlı şirket bağlantılarıyla doldurulması uygun değildir.
Eserleri ve Yayınları
Kişinin yayımlanmış kitapları, makaleleri, teknik çalışmaları veya raporları varsa bibliyografik bilgilerle gösterilebilir.
Her blog yazısı, sosyal medya paylaşımı veya şirket içi raporun listelenmesi gerekli değildir.
Ödülleri
Yalnızca doğrulanabilir ve ansiklopedik önem taşıyan ödüller eklenmelidir. Ödül bölümünün bütün katılım belgeleri, finalistlikler veya şirket içi ödüllerle doldurulmaması gerekir.
Eleştiriler ve Tartışmalar
Kaynaklarda belirgin ağırlığa sahip eleştiri veya tartışmalar varsa, bunlar maddenin genel yapısı içinde orantılı biçimde ele alınabilir.
Eleştiri bölümü oluşturmak zorunlu değildir. Bazı durumlarda tartışmalı bilgi ilgili kariyer döneminin anlatıldığı bölümde daha uygun biçimde yer alabilir.
Kaynak Sayısı Kaç Olmalıdır?
Wikipedia politikaları bütün kişiler için geçerli sabit bir kaynak sayısı belirlemez. Beş, on veya yirmi kaynak bulunması tek başına kayda değerlik sonucuna götürmez.
Önemli olan şu unsurlardır:
Kaç kaynağın gerçekten bağımsız olduğu,
Kaç kaynağın kişiyi doğrudan ele aldığı,
Kaynakların ne kadar kapsamlı olduğu,
İçeriklerin aynı basın bülteninden türeyip türemediği,
Yayınların editoryal güvenilirliği,
Kaynakların farklı dönemlere yayılıp yayılmadığı,
Kişinin kariyerinin kaynaklardan hareketle tarafsız biçimde yazılıp yazılamadığı.
Üç kapsamlı ve bağımsız profil yazısı, aynı basın bültenini tekrarlayan elli haberden daha güçlü olabilir.
Haber Ajansı İçerikleri Nasıl Değerlendirilir?
Haber ajansları tarafından hazırlanan özgün haberler güvenilir kaynak olabilir. Bununla birlikte ajans metninin farklı gazetelerde yeniden yayımlanması, her gazetenin ayrı bir bağımsız kaynak olduğu anlamına gelmez.
Kaynakların fikrî bağımsızlığı incelenirken şu işaretlere bakılabilir:
Aynı başlık veya paragraf yapısı,
Aynı alıntılar,
Aynı yazım hataları,
Aynı fotoğraflar,
Aynı haber sıralaması,
Ajans ibaresi,
Şirket açıklamasının kelimesi kelimesine aktarılması.
Tek bir ajans haberinin on farklı sitede yayımlanması, genellikle tek özgün haber çalışması olarak değerlendirilir.
Wikipedia Sayfası Oluşturma Süreci Nasıl İlerler?
Kaynak Envanterinin Hazırlanması
İlk aşamada kişi hakkında erişilebilen bütün kaynaklar toplanır. Kaynaklar yalnızca olumlu haberlerden oluşmamalıdır.
Envantere şu içerikler dâhil edilebilir:
Ulusal basın haberleri,
Uluslararası yayınlar,
Sektörel analizler,
Profil yazıları,
Kitaplar,
Akademik çalışmalar,
Belgeseller,
Mahkeme veya düzenleyici kurum kayıtları,
Şirket açıklamaları,
Röportajlar,
Ödül kayıtları,
Veri tabanı kayıtları.
Bu aşamada amaç doğrudan madde yazmak değil, kaynakların niteliğini anlamaktır.
Kaynakların Sınıflandırılması
Her kaynak şu kategoriler altında değerlendirilmelidir:
Bağımsız veya bağlantılı,
Birincil veya ikincil,
Güvenilir veya güvenilirliği sınırlı,
Kapsamlı veya yüzeysel,
Özgün veya başka bir metinden türetilmiş,
Editoryal veya sponsorlu,
Kişi odaklı veya şirket odaklı.
Kayda Değerlik Analizi
Kaynak sınıflandırmasının ardından şu sorular cevaplandırılır:
Kişi, birden fazla bağımsız kaynakta doğrudan konu edilmiş mi?
Kaynaklar biyografi yazmaya yetecek ayrıntı içeriyor mu?
Yayınlar aynı basın çalışmasının tekrarları mı?
Kişinin şirketinden bağımsız bir kamusal görünürlüğü var mı?
Kişinin tanınma nedeni uzun vadeli mi, geçici bir haber olayına mı dayanıyor?
Kaynaklar yalnızca olumlu tanıtım içeriklerinden mi oluşuyor?
Tartışmalı konuların doğrulanabileceği güçlü kaynaklar var mı?
Risk Analizi
Kayda değerlik dışında şu riskler de değerlendirilmelidir:
Reklam dili,
Çıkar çatışması,
Ücretli katkının açıklanmaması,
Yaşayan kişi politikasına aykırı iddialar,
Telif hakkı ihlali,
Kaynakların yetersizliği,
Şirket ile kişi kayda değerliğinin karıştırılması,
Daha önce silinmiş bir maddenin yeniden oluşturulması,
Aynı konuyla ilgili devam eden silme tartışmaları,
Sahte veya manipüle edilmiş kaynaklar.
Taslak Metnin Hazırlanması
Taslak yalnızca kaynaklarda yer alan bilgilerden oluşturulmalıdır. Şirket sunumları veya kişinin özgeçmişi, yayımlanmış kaynaklarda bulunmayan yorumları eklemek için kullanılmamalıdır.
Her önemli bilgi uygun kaynakla desteklenmeli; kaynakta bulunmayan bağlantılar kurulmam alıdır.
Örneğin:
A kaynağı kişinin bir şirket kurduğunu,
B kaynağı şirketin yüksek değerlemeye ulaştığını bildiriyorsa,
bu iki bilgiden hareketle kişinin “ülkenin en başarılı girişimcilerinden biri” olduğu sonucu çıkarılamaz. Güvenilir kaynaklar bu değerlendirmeyi açıkça yapmadıkça böyle bir ifade özgün sentez oluşturur.
Ansiklopedik Dil Kontrolü
Metin şu açılardan incelenmelidir:
Sıfat yoğunluğu,
Tanıtım ifadeleri,
Gereksiz marka tekrarları,
Kurumsal sloganlar,
Birinci çoğul şahıs kullanımı,
Kişinin kendi görüşlerinin gerçek gibi sunulması,
Kaynaklarda bulunmayan başarı değerlendirmeleri,
Eleştirel bilgilerin çıkarılması,
Olumlu bilgilere orantısız ağırlık verilmesi.
Teknik Wikipedia Biçimlendirmesi
Taslakta şu teknik unsurların doğru hazırlanması gerekir:
Madde başlığı,
Giriş paragrafı,
Bölüm başlıkları,
Kaynak şablonları,
İç bağlantılar,
Kategoriler,
Dış bağlantılar,
Doğum tarihi ve kişi bilgi kutusu,
Yetki kontrolü kayıtları,
Uygun tarih ve sayı biçimleri.
Teknik olarak düzgün bir taslak, kayda değerlik sorununun yerini tutmaz. İçeriğin biçimsel olarak hatasız olması, maddenin kabul edileceği anlamına gelmez.
Çıkar Çatışması Nedir?
Bir kişinin kendisi, ailesi, çalışanları, müşterileri, işvereni veya mali ilişki içinde olduğu kişi ve kuruluşlar hakkında düzenleme yapması çıkar çatışması oluşturabilir.
Türkçe Vikipedi’nin çıkar çatışması yönergesi, kişinin kendisi veya bağlantılı olduğu konuların çıkarları için doğrudan düzenleme yapmasını önermemektedir. Ücretli katkıda bulunanların kendilerine ödeme yapan tarafı, müşteriyi ve ilgili bağlantıları açıklaması beklenir.
Kurucunun Kendi Sayfasını Yazması
Bir girişimcinin kendi biyografisini hazırlaması aşağıdaki riskleri doğurabilir:
Olumlu bilgileri seçme eğilimi,
Eleştirel kaynakları dışarıda bırakma,
Şirket içi bilgileri kaynak olmadan kullanma,
Özgeçmiş dilini ansiklopedik metne aktarma,
Kayda değerliği şirket başarılarıyla karıştırma,
İçeriğin reklam olarak değerlendirilmesi.
Çıkar çatışması, kişinin kötü niyetli olduğu anlamına gelmez. Sorun, kişinin kendi biyografisini tarafsız biçimde değerlendirmesinin yapısal olarak güç olmasıdır.
Çalışanların ve Ajansların Düzenleme Yapması
Şirket çalışanları, iletişim danışmanları, halkla ilişkiler firmaları, avukatlar ve ücretli editörler de çıkar çatışması kapsamında değerlendirilebilir.
Wikimedia Kullanım Şartları, ödeme alınan katkılarda işverenin, müşterinin, katkıdan yararlanması amaçlanan tarafın ve ilgili bağlantıların açıklanmasını zorunlu tutmaktadır. Açıklama kullanıcı sayfasında, ilgili tartışma sayfasında veya değişiklik özetinde yapılabilir.
Ücretli destek alınması, sayfanın kabul edileceğini veya kalıcı olacağını göstermez. Editörlük hizmeti kayda değerlik oluşturamaz; yalnızca mevcut kaynakların politikalara uygun biçimde değerlendirilmesini sağlayabilir.
Wikipedia Sayfasının Kabul Edileceği Garanti Edilebilir mi?
Wikipedia’da bir maddenin yayımlanması, onaylanması veya kalıcı olması garanti edilemez.
Bunun başlıca nedenleri şunlardır:
Kararlar topluluk tarafından alınır,
Editörler kaynakları farklı ağırlıklarla değerlendirebilir,
Yeni kaynaklar veya yeni itirazlar ortaya çıkabilir,
Madde silinmeye aday gösterilebilir,
İçerik yeniden yazılabilir,
Bazı bölümler kaldırılabilir,
Madde başka bir başlıkla birleştirilebilir,
Politika ve topluluk uygulamaları zaman içinde değişebilir.
Bir biyografi yayımlandıktan sonra madde konusu, şirket veya hizmet sağlayıcı içerik üzerinde mülkiyet sahibi olmaz. Wikipedia maddeleri herkes tarafından politika çerçevesinde düzenlenebilir.
Sayfa Neden Reddedilebilir veya Silinebilir?
Yetersiz Kayda Değerlik
Kişi hakkında bağımsız ve kapsamlı kaynak bulunmaması en temel ret veya silme nedenidir.
Kaynakların Şirket Odaklı Olması
Kaynakların tamamı şirketi anlatıyor, kişiyi yalnızca kurucu olarak anıyorsa ayrı biyografi maddesi gerekli görülmeyebilir.
Basın Bülteni Tekrarları
Çok sayıda haber bağlantısı sunulmasına rağmen içeriklerin aynı basın bülteninden türemesi kaynak çeşitliliği oluşturmaz.
Reklam ve Özgeçmiş Dili
Madde kişinin bütün görevlerini, şirketlerini, ödüllerini ve konuşmalarını listeleyen bir özgeçmiş görünümündeyse ansiklopedik olmadığı değerlendirilebilir.
Wikipedia’nın “Vikipedi ne değildir?” politikası, platformun propaganda, kişisel reklam veya şirket reklamı amacıyla kullanılamayacağını açıklar. Şirket ve ürünler tarafsız biçimde ele alınabilse de içerik bir tanıtım alanına dönüştürülemez.
Yaşayan Kişi Politikasına Aykırı İçerik
Kaynaksız övgüler, zayıf kaynaklı suçlamalar veya doğrulanamayan kişisel bilgiler ciddi sorun oluşturur.
Çıkar Çatışmasının Açıklanmaması
Kişinin, şirketin veya ücretli temsilcinin bağlantısını açıklamadan düzenleme yapması güven sorununa ve hesap yaptırımlarına yol açabilir.
Daha Önce Silinen Maddenin Aynı Şekilde Yeniden Oluşturulması
Daha önce kayda değerlik gerekçesiyle silinen bir madde, yeni ve güçlü kaynaklar ortaya çıkmadan tekrar oluşturulursa yeniden silinebilir.
Yeni sürümün yalnızca daha uzun olması veya daha fazla şirket bilgisi içermesi, önceki kayda değerlik sorununu çözmez.
Sayfa Oluşturmak İçin Doğru Zaman Nasıl Belirlenir?
Wikipedia sayfası oluşturma zamanı şirketin pazarlama takvimine göre değil, kaynakların olgunluk düzeyine göre değerlendirilmelidir.
Aşağıdaki durumlarda sayfa oluşturmak için erken olabilir:
Şirket yeni kurulmuşsa,
Kaynakların tamamı yatırım duyurularından oluşuyorsa,
Kişi yalnızca bir haber olayı nedeniyle görünür olmuşsa,
Yayınların çoğu sponsorluysa,
Kişi hakkında kapsamlı profil yazısı bulunmuyorsa,
Şirket ile kişi hakkındaki kaynaklar birbirinden ayrılamıyorsa,
Taslak büyük ölçüde kişinin özgeçmişine dayanıyorsa,
Kayda değerlik ileride oluşacak başarı beklentisine dayanıyorsa.
Wikipedia maddeleri, kişinin gelecekte daha tanınmış olabileceği varsayımıyla oluşturulamaz. Kayda değerliğin mevcut ve yayımlanmış kaynaklarla gösterilmesi gerekir.
Profesyonel Editör Değerlendirmesinde Hangi Sorular İncelenir?
Teknoloji girişimcileri ve yatırımcılar için yapılan editoryal değerlendirme yalnızca haber bağlantılarını saymakla sınırlı değildir.
Kaynak Bağımsızlığı
Yayın kuruluşunun kişiyle, şirketle, yatırımcıyla veya iletişim ajansıyla mali ya da kurumsal bağlantısı bulunup bulunmadığı incelenir.
Kaynak Derinliği
Kişinin yalnızca adının mı geçtiği, yoksa kariyerinin ve çalışmalarının mı incelendiği belirlenir.
Kaynakların Birbirinden Bağımsızlığı
Farklı sitelerdeki haberlerin aynı ajans metni, basın bülteni veya röportajdan türeyip türemediği araştırılır.
Kişi ve Şirket Ayrımı
Şirketin görünürlüğünün ne kadarının kurucuya aktarılabileceği değerlendirilir.
Yaşayan Kişi Riski
Olumlu ve olumsuz iddiaların kaynak niteliği kontrol edilir. Özel hayata ilişkin gereksiz veya zayıf kaynaklı bilgiler belirlenir.
Tarafsızlık Riski
Metnin övgü, savunma, itibar yönetimi veya tanıtım amacı taşıyıp taşımadığı incelenir.
Silinme Riski
Muhtemel kayda değerlik itirazları, kaynak sorunları ve geçmiş silme kayıtları analiz edilir.
Bu değerlendirme, bir sayfanın kabul edileceğine ilişkin garanti oluşturmaz. Ama kaynakların hangi yönlerden güçlü veya yetersiz olduğunu ortaya koyabilir.
Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?
Şirket değerlemesini kişisel kayda değerlik olarak görmek,
Yatırım haberlerinin tamamını bağımsız kaynak kabul etmek,
Basın bültenlerinin farklı sitelerdeki kopyalarını ayrı kaynak saymak,
LinkedIn özgeçmişini biyografi metnine dönüştürmek,
Bütün yatırımları ve şirketleri listelemek,
Sponsorlu içerikleri bağımsız haber gibi göstermek,
Röportajları ikincil kaynak kabul etmek,
Sosyal medya takipçi sayısını kayda değerlik kanıtı olarak sunmak,
Patent sayısını teknik etkiyle eş tutmak,
Ödüllerin niteliğini incelemeden listelemek,
Eleştirel bilgileri tamamen dışarıda bırakmak,
Kaynaklarda bulunmayan başarı yorumları eklemek,
Şirket sloganlarını maddeye taşımak,
Daha önce silinen taslağı küçük değişikliklerle yeniden yayımlamak,
Ücretli katkı ilişkisini açıklamamak,
Sayfa yayımlandıktan sonra içeriğin kontrol edilebileceğini düşünmek.
Teknoloji Girişimcileri İçin Wikipedia Sayfası Hakkında Sık Sorulan Sorular
Her Startup Kurucusu Wikipedia Sayfası Açabilir mi?
Teknik olarak kullanıcılar taslak hazırlayabilir. Ancak ayrı bir biyografi maddesinin kalabilmesi için kişinin bağımsız ve güvenilir kaynaklarda yeterli ölçüde ele alınmış olması gerekir.
Şirket Wikipedia’da Varsa Kurucunun Sayfası da Açılabilir mi?
Hayır. Şirket ve kurucu ayrı kayda değerlik değerlendirmelerine tabidir.
Büyük Yatırım Almak Yeterli midir?
Hayır. Yatırım turu şirket açısından önemli olabilir; ancak kurucunun kişisel kayda değerliği için kişi odaklı bağımsız kaynaklar gerekir.
Uluslararası Basında Haber Çıkması Yeterli midir?
Yayının uluslararası olması tek başına yeterli değildir. Haberin bağımsızlığı, kapsamı, editoryal niteliği ve kişiyi ne ölçüde ele aldığı incelenir.
Röportajlar Kaynak Olarak Kullanılabilir mi?
Kişinin kendi açıklamalarını doğrulamak için kullanılabilir. Ancak röportajlar çoğunlukla birincil kaynak niteliğindedir ve tek başına kayda değerlik oluşturmaz.
Şirketin Basın Bülteni Kaynak Olabilir mi?
Şirketin resmî açıklamasını doğrulamak için kullanılabilir; fakat bağımsız kaynak değildir ve kayda değerliğin temelini oluşturamaz.
Patentler Kayda Değerlik Sağlar mı?
Patent kaydı teknik faaliyeti doğrular. Patentin önemi ve etkisi, bağımsız ikincil kaynaklarda incelenmediği sürece kişisel kayda değerlik sağlamaz.
Sosyal Medya Takipçisi Önemli midir?
Takipçi sayısı Wikipedia kayda değerliğinin doğrudan ölçütü değildir.
Forbes veya Benzeri Bir Listede Yer Almak Yeterli midir?
Listenin editoryal niteliğine ve kişi hakkında sunduğu kapsama bağlıdır. Tek bir liste kaydı çoğu durumda kapsamlı biyografik kaynak yerine geçmez.
Sayfa Yayımlandıktan Sonra Değiştirilebilir mi?
Evet. Wikipedia maddeleri diğer kullanıcılar tarafından düzenlenebilir. Kaynaklı bilgiler eklenebilir, mevcut içerikler çıkarılabilir veya madde silinmeye aday gösterilebilir.
Wikipedia Sayfasındaki Olumsuz Bilgiler Kaldırılabilir mi?
Bilginin olumsuz olması tek başına kaldırılma gerekçesi değildir. Bilginin güvenilir kaynaklara dayanıp dayanmadığı, kişiye gereksiz ağırlık verip vermediği ve yaşayan kişi politikasına uygunluğu değerlendirilir.
Ücretli Destek Almak Yasak mıdır?
Ücret karşılığında katkı yapılması, bağlantıların açıklanması ve ilgili proje kurallarına uyulması koşuluyla mutlak olarak yasaklanmış değildir. Ancak ücretli ilişkinin gizlenmesi Wikimedia Kullanım Şartlarıyla bağdaşmaz.
Profesyonel Destek Sayfanın Kabulünü Garanti Eder mi?
Hayır. Hiçbir kişi veya kuruluş Wikipedia topluluğu adına kabul, yayımlanma veya kalıcılık garantisi veremez.
Teknoloji girişimcileri, yatırımcılar ve startup kurucuları için Wikipedia sayfası oluşturulması; şirketin yatırım miktarından, değerlemesinden, kullanıcı sayısından veya sosyal medya görünürlüğünden önce bağımsız kaynak birikimine bağlıdır.
Bir kişinin şirket kurmuş, yatırım almış, patent geliştirmiş, hızlandırma programına katılmış, ödül kazanmış veya şirket satışı gerçekleştirmiş olması mesleki açıdan önemli olabilir. Fakat bu gelişmelerin Wikipedia’daki karşılığı, bağımsız ve güvenilir kaynakların kişiyi ne ölçüde ele aldığına göre belirlenir.
Sağlıklı bir değerlendirme için kişi ve şirket kaynakları birbirinden ayrılmalı; sponsorlu yayınlar, basın bültenleri, röportajlar ve öz yayımlanmış içerikler doğru sınıflandırılmalıdır. Taslak metin, kaynakların söylediğinin ötesine geçmemeli; övgü, savunma ve tanıtım dilinden uzak tutulmalıdır.
Yaşayan kişilerin biyografilerinde doğrulanabilirlik ve tarafsızlık standartları daha sıkı uygulanır. Olumlu veya olumsuz bütün tartışmalı bilgiler yüksek kaliteli kaynaklarla desteklenmelidir. Kişinin kendisi, şirket çalışanları veya ücretli temsilciler tarafından yapılan katkılarda çıkar çatışması ve ücretli katkı açıklaması ayrıca dikkate alınmalıdır.
Wikipedia’da bir biyografi maddesinin varlığı, kişinin kendi talebinden değil; bağımsız yayın dünyasında oluşmuş, doğrulanabilir ve ansiklopedik kapsamdan doğar.
