Wikidata Sayfası Oluşturma ve Danışmanlık Hizmeti

Wikidata Nedir?

Wikidata, Wikimedia Vakfı tarafından geliştirilen, dünyanın farklı dillerindeki Wikimedia projelerine yapılandırılmış veri sağlayan açık bir bilgi veritabanıdır. Wikipedia’dan farklı olarak metin tabanlı ansiklopedik içerikler yerine kişiler, şirketler, kurumlar, markalar, eserler, organizasyonlar, şehirler, ürünler ve diğer varlıklar hakkında yapılandırılmış bilgiler içerir.

Her Wikidata kaydı benzersiz bir Q kimliği (QID) ile tanımlanır. Bu yapı sayesinde aynı konuya ilişkin bilgiler farklı dillerdeki Wikipedia maddeleri ve Wikimedia projeleri arasında ortak bir veri kaynağı olarak kullanılabilir.

Örneğin bir kişiye ait doğum tarihi, meslek, vatandaşlık veya resmî internet sitesi gibi bilgiler, uygun kaynaklarla desteklenerek Wikidata’da saklanabilir ve bu veriler çeşitli Wikimedia projelerinde kullanılabilir.

Wikidata Nasıl Çalışır?

Wikidata, bilgileri metin olarak değil, özellikler (Properties) ve değerler (Values) şeklinde depolar.

Bir kayıt genel olarak aşağıdaki bileşenlerden oluşur:

• Q Kimliği (Item)

• Etiket (Label)

• Açıklama (Description)

• Diğer Dil Adları (Aliases)

• Özellikler (Properties)

• Değerler (Values)

• Kaynaklar (References)

• Niteleyiciler (Qualifiers)

Bu yapı sayesinde bilgiler bilgisayarlar tarafından da kolayca işlenebilir.

Wikidata Kaydı Neden Oluşturulur?

Bir Wikidata kaydı, belirli bir kişi, kurum veya konuya ilişkin doğrulanabilir bilgilerin merkezi bir veri yapısında düzenlenmesine yardımcı olur.

Wikidata kayıtları;

• Wikipedia maddeleri

• Wikimedia Commons

• Çeşitli Wikimedia projeleri

• Bilgi kutuları (Infobox)

• Yapılandırılmış veri kullanan uygulamalar

tarafından kullanılabilir.

Bununla birlikte bir Wikidata kaydının oluşturulması, otomatik olarak Wikipedia maddesi oluşturulacağı veya arama motorlarında belirli sonuçların gösterileceği anlamına gelmez.

Kimler İçin Wikidata Kaydı Oluşturulabilir?

Wikipedia’nın ve Wikidata’nın ilgili politika ve yönergeleri çerçevesinde çeşitli varlıklar için kayıt oluşturulabilir.

Bunlardan bazıları şunlardır:

Kişiler

• Akademisyenler

• Bilim insanları

• Sanatçılar

• Yazarlar

• Gazeteciler

• Sporcular

• İş insanları

• Müzisyenler

• Kamu görevlileri

Kurumlar

• Üniversiteler

• Dernekler

• Vakıflar

• Kamu kurumları

• Sivil toplum kuruluşları

Şirketler

• Teknoloji şirketleri

• Üretim firmaları

• Yazılım şirketleri

• Holdingler

• Girişimler (Startup)

Diğer Varlıklar

• Kitaplar

• Filmler

• Müzik albümleri

• Etkinlikler

• Ödüller

• Organizasyonlar

• Tarihî yapılar

• Müzeler

Her kayıt için ilgili varlığın doğrulanabilir ve güvenilir kaynaklarla desteklenebilir olması önemlidir.

Wikidata Kaydı Oluşturma Süreci

Bir Wikidata kaydının oluşturulması belirli editoryal adımları içerir.

Genel süreç şu şekilde ilerler:

1. Varlığın Wikidata’da daha önce kayıtlı olup olmadığının kontrol edilmesi

2. Kayda değer temel bilgilerin belirlenmesi

3. Güvenilir ve bağımsız kaynakların incelenmesi

4. Uygun özelliklerin (Properties) seçilmesi

5. Bilgilerin doğru veri yapısıyla eklenmesi

6. Kaynakların ilgili ifadelere bağlanması

7. Kayıt bütünlüğünün kontrol edilmesi

Her bilgi, mümkün olduğunca güvenilir kaynaklarla desteklenmelidir.

Wikidata’da Hangi Bilgiler Yer Alabilir?

Kayıt türüne göre bilgiler değişebilir.

Örneğin bir kişi için aşağıdaki bilgiler bulunabilir:

• Adı

• Doğum tarihi

• Doğum yeri

• Meslek

• Vatandaşlık

• Eğitim bilgisi

• Çalıştığı kurumlar

• Resmî internet sitesi

• Sosyal medya hesapları (uygun durumlarda)

• Aldığı ödüller

• Kimlik numaraları (uygun veri tabanlarında bulunan)

Şirketlerde ise şu bilgiler yer alabilir:

• Kuruluş tarihi

• Kurucu

• Genel merkez

• Faaliyet alanı

• Resmî internet sitesi

• Marka bilgileri

• Bağlı kuruluşlar

• Sektör

Eklenen her bilginin uygun özellik (Property) ile ilişkilendirilmesi gerekir.

Kaynak Kullanımı Neden Önemlidir?

Wikidata’da yer alan bilgiler mümkün olduğunca güvenilir kaynaklarla desteklenmelidir.

Kaynak olarak genellikle;

• Akademik yayınlar

• Resmî kurum kayıtları

• Üniversite yayınları

• Saygın haber kuruluşları

• Yayınlanmış kitaplar

• Güvenilir veri tabanları

tercih edilir.

Kaynakların yalnızca güvenilir olması değil, eklenen bilgiyi doğrudan doğrulaması da önem taşır.

Wikidata ve Wikipedia Arasındaki Farklar

Bu iki proje birbirini tamamlayan farklı yapılardır.

Wikidata Kaydı Oluşturulurken Nelere Dikkat Edilir?

Bir kayıt hazırlanırken aşağıdaki konular değerlendirilir:

• Doğrulanabilir bilgiler

• Bağımsız kaynaklar

• Doğru özellik seçimi

• Tekrarlanan kayıtların kontrolü

• Dil etiketlerinin doğruluğu

• Kaynakların uygun şekilde eklenmesi

• Veri bütünlüğü

• Güncellik

• Topluluk kurallarına uyum

Bu değerlendirmeler, kayıtların uzun vadede daha tutarlı olmasına katkı sağlar.

Wikidata Kaydı ile Wikipedia Sayfası Aynı Şey Midir?

Hayır.

Bu iki yapı farklı amaçlara hizmet eder.

Bir Wikidata kaydının bulunması;

• otomatik olarak bir Wikipedia maddesi oluşturmaz,

• Wikipedia’da madde açılacağını garanti etmez,

• arama motorlarında bilgi paneli oluşacağı anlamına gelmez.

Benzer şekilde bir Wikipedia maddesi bulunan birçok konu için ayrıca bir Wikidata kaydı da bulunabilir ve iki proje birbirini tamamlayacak şekilde çalışır.

Hangi Durumlarda Yeni Kayıt Oluşturulmayabilir?

Bazı durumlarda yeni bir kayıt açılması uygun olmayabilir.

Örneğin;

• Aynı varlık için mevcut bir kayıt bulunuyorsa,

• Eklenmek istenen bilgiler doğrulanamıyorsa,

• Güvenilir kaynaklar yetersizse,

• Konu Wikidata’nın kapsamına uygun değilse,

• Topluluk politikalarıyla çelişen bir durum söz konusuysa,

yeni kayıt oluşturmak yerine mevcut kayıt üzerinde çalışma yapılması veya kayıt oluşturulmaması değerlendirilebilir.

Editoryal Değerlendirme Süreci Neleri Kapsayabilir?

Wikidata ile ilgili teknik ve editoryal incelemelerde aşağıdaki başlıklar ele alınabilir:

• Varlık analizi

• Mevcut kayıt kontrolü

• Özellik (Property) analizi

• Kaynak değerlendirmesi

• Veri modeli incelemesi

• Eksik bilgi analizi

• Dil etiketlerinin incelenmesi

• Bağlantılı Wikimedia projelerinin değerlendirilmesi

• Veri tutarlılığı kontrolü

• Topluluk kurallarına uygunluk incelemesi

Bu süreç, yapılacak düzenlemelerin Wikidata veri modeli ve Wikimedia topluluk politikaları ile uyumlu şekilde planlanmasına yardımcı olur.

Wikidata, bilgilerin yapılandırılmış ve doğrulanabilir bir biçimde saklanmasını sağlayan açık bir bilgi veritabanıdır. Kişilerden şirketlere, kurumlardan eserlere kadar çok sayıda varlık için veri kaydı oluşturulabilir ve bu kayıtlar farklı Wikimedia projelerinde kullanılabilir.

Bir Wikidata kaydı oluşturma sürecinde; mevcut kayıtların incelenmesi, uygun özelliklerin (Properties) seçilmesi, güvenilir kaynakların değerlendirilmesi ve verilerin doğru biçimde yapılandırılması önem taşır. Tüm düzenlemeler, doğrulanabilirlik, kaynak gösterme, veri tutarlılığı ve Wikimedia topluluk kuralları doğrultusunda gerçekleştirilir.

Wikidata’nın işleyişine ve veri modeline hâkim deneyimli editörler tarafından yürütülen sistematik değerlendirmeler, kayıtların teknik standartlara uygun şekilde hazırlanmasına ve mevcut verilerin gerektiğinde gözden geçirilmesine katkı sağlayabilir. Bu yaklaşım, hem veri kalitesinin korunmasına hem de Wikimedia ekosistemindeki bilgi bütünlüğünün desteklenmesine yardımcı olur.