Siyasetçiler ve Milletvekili Adayları İçin Wikipedia Kriterleri
Siyasetçiler ve milletvekili adayları hakkında Wikipedia maddesi oluşturulabilmesi, yalnızca siyasi görev, parti üyeliği veya adaylık durumuna bağlı değildir. Ansiklopedik uygunluk; kişinin üstlendiği makam, bağımsız kaynaklardaki kapsamlı görünürlüğü, doğrulanabilirliği ve hakkında tarafsız bir biyografi yazılmasına yetecek kaynak çeşitliliği üzerinden değerlendirilir.
Wikipedia’da Siyasi Kayda Değerlik Ne Anlama Gelir?
Wikipedia açısından kayda değerlik, bir kişinin toplumda sevilen, tanınan, başarılı veya etkili bulunması anlamına gelmez. Kayda değerlik, kişinin bağımsız ve güvenilir yayımlarda yeterli ölçüde konu edilmiş olup olmadığını belirleyen ansiklopedik bir değerlendirmedir.
Türkçe Vikipedi’nin genel kayda değerlik yönergesine göre bir konunun bağımsız, güvenilir ve birden fazla ikincil kaynakta kapsamlı biçimde ele alınması gerekir. Kaynakların yalnızca kişinin adını geçirmesi değil, kişi hakkında biyografik ve bağlamsal bilgi sunması beklenir.
Bu nedenle aşağıdaki durumlar tek başına bir siyasetçiyi kayda değer hâle getirmez:
Bir siyasi partiye üye olmak,
Milletvekili aday listesine girmek,
Seçim kampanyası yürütmek,
Parti teşkilatında görev almak,
Sosyal medyada yüksek takipçi sayısına sahip olmak,
Çok sayıda basın bülteni yayımlatmak,
Seçim afişlerinde veya aday tanıtımlarında yer almak,
Kişisel internet sitesinde ayrıntılı bir özgeçmiş yayımlamak.
Kayda değerlik, kişinin kendi anlatımından değil, bağımsız kaynakların o kişiyi ne ölçüde ansiklopedik incelemeye değer bulduğundan hareketle belirlenir.
Siyasetçiler İçin Temel Wikipedia Kriterleri
Türkçe Vikipedi’nin kişilere ilişkin kayda değerlik ölçütlerinde siyasetçiler için bazı özel değerlendirmeler bulunmaktadır.
Ulusal ve İl Düzeyindeki Siyasi Görevler
Türkçe Vikipedi’de aşağıdaki görevleri üstlenmiş siyasetçilerin genel olarak kayda değer kabul edilebileceği belirtilmektedir:
Uluslararası düzeyde siyasi görev üstlenenler,
Ulusal düzeyde siyasi makama sahip olanlar,
İl veya eyalet düzeyindeki önemli siyasi makamlarda bulunanlar,
Ulusal yasama organlarının mevcut veya eski üyeleri,
İl veya eyalet düzeyindeki yasama organlarının mevcut veya eski üyeleri.
Bu kapsamda Türkiye Büyük Millet Meclisinde milletvekilliği yapmış mevcut ve eski milletvekilleri, siyasi görev kriteri bakımından güçlü bir kayda değerlik dayanağına sahiptir. Ancak bu durum, madde içeriğinin kaynaksız veya tanıtım amaçlı hazırlanabileceği anlamına gelmez. Biyografideki bilgilerin yine güvenilir kaynaklarla doğrulanması ve yaşayan kişilerin biyografilerine ilişkin kurallara uygun biçimde yazılması gerekir.
Yerel Siyasetçiler
Yerel siyasette görev yapmak, kayda değerliği kendiliğinden oluşturmaz. Türkçe Vikipedi’nin kişi kriterlerinde, basında önemli ölçüde konu edilmiş yerel siyasetçilerin kayda değer sayılabileceği; buna karşılık yalnızca yerel düzeyde seçilmiş olmanın kayda değerliği garanti etmediği açıkça belirtilmektedir.
Bu ayrım özellikle şu görevler bakımından önemlidir:
Belediye başkanları,
Belediye başkan yardımcıları,
Belediye meclisi üyeleri,
İl genel meclisi üyeleri,
Muhtarlar,
Parti il ve ilçe başkanları,
Yerel teşkilat yöneticileri,
Belediye başkan adayları.
Bu görevlerden birini üstlenmek biyografide yer alabilecek bir bilgi olabilir; ancak kişinin ayrı bir Wikipedia maddesine sahip olabilmesi için görevin ötesinde bağımsız ve kapsamlı kaynak görünürlüğü aranabilir.
Parti Yöneticileri
Bir siyasi partinin genel başkanı, kurucusu veya ulusal düzeyde belirleyici yöneticisi olmak, kişinin siyasi tarih içerisindeki rolüne bağlı olarak güçlü bir kayda değerlik göstergesi oluşturabilir.
Buna karşılık aşağıdaki görevler tek başına yeterli olmayabilir:
İl başkanlığı,
İlçe başkanlığı,
Gençlik veya kadın kolları yöneticiliği,
Parti danışmanlığı,
Genel merkez kurul üyeliği,
Seçim koordinasyon görevi,
Kampanya sözcülüğü.
Bu görevlerde bulunan kişilerin durumu, genel kişi kayda değerliği kapsamında değerlendirilir. Kişi hakkında bağımsız kaynaklarda derinlikli incelemeler bulunması gerekir.
Milletvekili Adayı Olmak Wikipedia İçin Yeterli midir?
Milletvekili adayı olmak, tek başına Wikipedia kayda değerliği sağlamaz.
Türkçe Vikipedi’nin siyasetçiler için belirlediği özel ölçütlerde ulusal yasama organlarının mevcut ve geçmiş üyelerine yer verilirken, yalnızca aday olan kişiler otomatik kayda değer kabul edilmemektedir. Bu nedenle milletvekili adaylarının ansiklopedik uygunluğu, esas olarak genel kişi kayda değerliği kriterlerine göre incelenir. Bu sonuç, mevcut yönergelerin kapsamından çıkan editoryal bir değerlendirmedir.
Bir adayın aşağıdaki durumlardan birine sahip olması da tek başına yeterli olmayabilir:
Bir partinin aday listesinde bulunmak,
Listenin ilk sıralarında yer almak,
Seçilme ihtimalinin yüksek olması,
Kamuoyu araştırmalarında adının geçmesi,
Parti tarafından aday olarak açıklanmak,
Televizyonda seçim konuşması yapmak,
Adaylık tanıtım toplantısı düzenlemek,
Seçim bölgesinde yoğun kampanya yürütmek.
Wikipedia maddeleri, kişinin gelecekte milletvekili seçilebileceği tahmini üzerine oluşturulamaz. Kayda değerlik mevcut ve yayımlanmış kaynaklara dayanmalıdır; gelecekte oluşabilecek tanınmışlık üzerinden varsayım kurulamaz. Türkçe Vikipedi’nin genel yönergesi de maddelerin bir konunun ileride kayda değer olabileceği yönündeki spekülasyona dayanamayacağını belirtir.
Milletvekili Adaylarının Kayda Değerliği Nasıl Belirlenir?
Milletvekili adayı henüz daha önce kayda değer bir siyasi görev üstlenmemişse, kişi hakkında bulunan kaynakların niteliği incelenir.
Birden Fazla Güvenilir Kaynak Bulunmalıdır
Kişi hakkında birden fazla yayımlanmış kaynak bulunması beklenir. Ancak kaynak sayısı tek başına belirleyici değildir. Aynı basın bülteninin farklı internet sitelerinde yayımlanması, birden fazla bağımsız kaynak oluştuğu anlamına gelmez.
Örneğin bir aday tanıtım metninin yirmi farklı haber sitesinde aynı ifadelerle yayımlanması, çoğu durumda tek bir içeriğin yeniden dağıtılması olarak değerlendirilir. Kaynakların fikirsel ve editoryal açıdan birbirinden bağımsız olması gerekir.
Kaynaklar Kişiden Bağımsız Olmalıdır
Kayda değerliği göstermek için kullanılan yayınların aday, siyasi parti, kampanya ekibi veya adayla bağlantılı kuruluşlar tarafından kontrol edilmemesi gerekir.
Aşağıdaki kaynaklar doğrulama amacıyla sınırlı biçimde kullanılabilse de kayda değerliği tek başına oluşturmaz:
Adayın kişisel internet sitesi,
Siyasi partinin resmî internet sitesi,
Kampanya bürosunun açıklamaları,
Seçim broşürleri,
Basın bültenleri,
Adayın sosyal medya hesapları,
Özgeçmiş metinleri,
Aday tarafından verilen reklam veya tanıtım içerikleri,
Adayın kendi kaleme aldığı kitaplar ve yazılar.
Bağımsızlık, kaynağın yalnızca farklı bir internet adresinde yayımlanması değil, içeriğin adaydan bağımsız bir editoryal süreç sonucunda üretilmesi anlamına gelir.
Kapsam Yüzeysel Değil, Derinlikli Olmalıdır
Bir kişinin adının haberlerde geçmesi ile kişinin haberin temel konusu olması aynı değildir.
Aşağıdaki içerikler çoğunlukla yüzeysel kapsam olarak değerlendirilir:
Aday listeleri,
Seçim sonuç tabloları,
Toplantıya katılan kişilerin sıralandığı haberler,
Bir cümlelik adaylık duyuruları,
Toplu açılış ve ziyaret haberleri,
Etkinlik fotoğrafı altındaki isimler,
Seçim pusulasındaki aday kayıtları,
Kısa tebrik ve kutlama haberleri.
Türkçe Vikipedi’nin kişi kayda değerliği açıklamasında, seçim pusulasında bir satır hâlinde yer almanın veya kişinin adından yüzeysel biçimde söz edilmesinin sıradan kapsam olduğu belirtilmektedir. Kayda değerlik için kişinin yaşamı, siyasi kariyeri, kamu faaliyetleri veya etkisi hakkında daha ayrıntılı yayınlar aranır.
İkincil Kaynaklara Ağırlık Verilmelidir
İkincil kaynaklar, olayları ve birincil belgeleri analiz eden, yorumlayan veya tarihsel bağlama yerleştiren yayınlardır.
Siyasetçiler bakımından ikincil kaynaklara şu örnekler verilebilir:
Bağımsız gazetelerde yayımlanan ayrıntılı profil haberleri,
Siyasi kariyeri inceleyen dosya haberleri,
Akademik kitaplar ve makaleler,
Siyasi tarih çalışmaları,
Bağımsız biyografiler,
Araştırmacı gazetecilik dosyaları,
Kişinin siyasi etkisini değerlendiren kapsamlı analizler.
Resmî seçim sonuçları, meclis tutanakları, mahkeme kararları ve parti kayıtları ise çoğunlukla birincil kaynak niteliğindedir. Bunlar belirli bilgilerin doğrulanmasında kullanılabilir; ancak kişinin neden bağımsız bir ansiklopedi maddesine sahip olması gerektiğini tek başına göstermez.
Daha Önce Başka Bir Alanda Tanınan Adaylar
Bir kişinin milletvekili adayı olmadan önce başka bir alanda kayda değerlik kazanmış olması mümkündür.
Örneğin aday aynı zamanda:
Eski bir bakan veya milletvekili,
Tanınmış bir akademisyen,
Kayda değer bir yazar,
Üst düzey bir sporcu,
Ulusal ölçekte tanınan bir sanatçı,
Önemli çalışmaları bulunan bir hukukçu,
Bağımsız kaynaklarda kapsamlı biçimde ele alınmış bir iş insanı,
Tarihsel etkisi belgelenmiş bir sivil toplum yöneticisi
olabilir.
Bu durumda kişinin Wikipedia uygunluğu yalnızca adaylık üzerinden değil, daha önceki mesleki veya kamusal kariyeri üzerinden de değerlendirilebilir. Kişiler için kayda değerlik ölçütlerinden birinin karşılanmaması, başka bir alandaki kayda değerliğin dikkate alınmasına engel değildir.
Ancak kayda değerlik bir alanda kazanılmış olsa bile maddenin sonradan yalnızca seçim kampanyasını öne çıkaran bir tanıtım metnine dönüştürülmesi uygun değildir.
Seçim Dönemindeki Haberler Nasıl Değerlendirilir?
Seçim dönemlerinde adaylar hakkında kısa sürede çok sayıda haber yayımlanabilir. Ancak bu yoğunluk her zaman ansiklopedik kayda değerlik anlamına gelmez.
Editoryal değerlendirmede şu sorular önem taşır:
Haberler adaydan bağımsız gazeteciler tarafından mı hazırlanmıştır?
İçerikler aynı basın metninin kopyaları mıdır?
Aday yalnızca konuşması aktarılan kişi midir?
Haberde adayın siyasi geçmişi analiz edilmekte midir?
Yayın, adayı seçim yarışının ötesinde ele almakta mıdır?
İçerik reklam, sponsorlu yayın veya advertorial niteliğinde midir?
Farklı yayın kuruluşları birbirinden bağımsız bilgiler sunmakta mıdır?
Kapsam yalnızca birkaç günlük adaylık tartışmasına mı dayanmaktadır?
Seçim kampanyası sırasında oluşan haber yoğunluğu, kaynakların bağımsızlık ve kapsamlılık şartlarını ortadan kaldırmaz. Aynı seçim açıklamasının çok sayıda mecrada yayımlanması, kaynak çeşitliliği olarak değerlendirilmemelidir.
Basın Haberlerinin Sayısı mı, Niteliği mi Önemlidir?
Kayda değerlik değerlendirmesi yalnızca haber sayılarının toplanmasıyla yapılamaz. On yüzeysel haber, kişi hakkında hazırlanmış iki veya üç bağımsız ve kapsamlı dosya haberinden daha zayıf bir kaynak temeli oluşturabilir.
Kaynaklar incelenirken şu unsurlar dikkate alınır:
Yayının editoryal güvenilirliği,
Haberin yazarı,
İçeriğin bağımsız biçimde hazırlanıp hazırlanmadığı,
Haberin uzunluğu ve derinliği,
Kişinin haber içerisindeki ağırlığı,
Kaynağın başka bir metinden türetilip türetilmediği,
Yayında analiz veya biyografik araştırma bulunup bulunmadığı,
Kaynakların birbirinden bağımsız olup olmadığı.
Türkçe Vikipedi yönergeleri de kaynakların kalitesinin ve konuyu ele alış derinliğinin, salt kaynak sayısından daha belirleyici olduğunu ifade etmektedir.
Wikipedia Maddesi Hangi Bölümlerden Oluşabilir?
Bir siyasetçi veya milletvekili adayı hakkında yeterli kaynak bulunduğunda madde, kaynakların kapsamına göre yapılandırılmalıdır. Her biyografide aynı başlıkların bulunması zorunlu değildir.
Giriş Bölümü
Giriş bölümünde kişinin kim olduğu, hangi görev veya faaliyetle tanındığı ve kayda değerliğinin temel dayanağı kısa biçimde açıklanır.
Girişte aşağıdaki türden tanıtım ifadeleri kullanılmamalıdır:
“Başarılı siyasetçi,”
“Halkın sevilen ismi,”
“Güçlü lider,”
“Vizyoner yönetici,”
“Türkiye’nin önde gelen politikacılarından biri,”
“Bölgenin en etkili siyasetçisi.”
Bu nitelemeler bağımsız kaynaklarda açıkça yer alsa bile doğrudan ansiklopedik gerçek gibi sunulmamalı; gerekli olduğunda görüşün kime ait olduğu belirtilmelidir.
İlk Yılları ve Eğitimi
Doğum tarihi, doğum yeri, eğitim geçmişi ve erken dönem yaşamı yalnızca güvenilir kaynaklarla desteklenebildiği ölçüde aktarılmalıdır.
Kişinin kendi özgeçmişi bazı tartışmasız temel bilgilerin doğrulanmasında kullanılabilir. Ancak kişi tarafından yayımlanan metinler, kayda değerlik göstergesi veya bağımsız değerlendirme olarak kabul edilmez.
Mesleki Kariyeri
Siyaset öncesindeki mesleki faaliyetler, kaynaklarda yer aldığı oranda ele alınabilir. Her iş deneyiminin, şirket ortaklığının veya görevin ayrıntılı biçimde sıralanması gerekli değildir.
Özgeçmiş formatında uzun görev listeleri oluşturmak yerine, kişinin kamuya açık kariyerinin ansiklopedik bakımdan belirleyici aşamaları aktarılmalıdır.
Siyasi Kariyeri
Bu bölümde kaynakların elverdiği ölçüde şu bilgiler bulunabilir:
Siyasete katılma süreci,
Üye olduğu siyasi partiler,
Parti içerisindeki görevleri,
Seçildiği veya atandığı makamlar,
Milletvekilliği dönemleri,
Meclis komisyonlarındaki görevleri,
Bakanlık veya yerel yönetim görevleri,
Parti değişiklikleri,
Bağımsız adaylık süreçleri,
Önemli siyasi faaliyetleri.
Siyasi kariyer, adayın veya partinin özgeçmiş metninin kopyalanmasıyla değil, güvenilir kaynakların sunduğu bilgiler temelinde yazılmalıdır.
Seçimler
Katıldığı seçimler, aday olduğu bölge, parti bilgisi ve resmî sonuçlar kaynaklandırılarak aktarılabilir.
Ancak seçim kampanyası vaatlerinin tamamını sıralamak, miting programlarını eklemek veya kampanya sloganlarını öne çıkarmak Wikipedia maddesini seçim broşürüne dönüştürebilir.
Seçim sonuçları mümkün olduğunca resmî verilerle doğrulanmalı; sonuçlara ilişkin yorumlar ise bağımsız ikincil kaynaklara dayandırılmalıdır.
Siyasi Görüşleri ve Politikaları
Bir siyasetçinin görüşleri yalnızca güvenilir kaynaklarda belirgin ve sürekli biçimde ele alınmışsa ayrı bir bölüm oluşturabilir.
Görüşler aktarılırken:
Siyasetçinin kendi açıklamaları doğru bağlamda verilmelidir.
Görüşler editör tarafından yorumlanmamalıdır.
Kişiye kaynaklarda kullanılmayan ideolojik etiketler verilmemelidir.
Bir konuşmadan hareketle genel siyasi doktrin üretilmemelidir.
Kaynaklar arasında farklı değerlendirmeler varsa bunlar orantılı biçimde sunulmalıdır.
Vikipedi’nin özgün araştırma yasağı, yayımlanmış bilgilerin editör tarafından yeni bir sonuç veya siyasi sınıflandırma oluşturacak biçimde birleştirilmesine izin vermez.
Tarafsız Bakış Açısı Nasıl Uygulanır?
Siyasi biyografilerde tarafsız bakış açısı, yalnızca olumlu ve olumsuz bilgilerin eşit sayıda verilmesi anlamına gelmez. Amaç, güvenilir kaynaklarda bulunan önemli görüş ve bilgileri ağırlıklarıyla orantılı biçimde sunmaktır.
Türkçe Vikipedi’nin tarafsızlık politikası, farklı görüşlerin adil ve orantılı biçimde, herhangi bir eğilime yönelmeden aktarılmasını öngörür. Okuyucunun hangi görüşün doğru olduğuna karar vermesi beklenir; madde bu kararı okuyucu adına vermemelidir.
Tarafsızlık ihlallerine şu örnekler verilebilir:
Yalnızca siyasi başarıların anlatılması,
Seçim yenilgilerinin veya parti değişikliklerinin gizlenmesi,
Eleştirel haberlerin gerekçesiz biçimde çıkarılması,
Rakiplerin görüşlerinin küçümseyici ifadelerle sunulması,
Kampanya vaatlerinin gerçekleşmiş sonuçlar gibi yazılması,
Kişinin siyasi görüşünün editör tarafından savunulması,
Olumsuz iddiaların kesinleşmiş gerçek gibi aktarılması,
Küçük bir tartışmanın biyografinin merkezine yerleştirilmesi.
Tarafsızlık, eleştirileri silmek anlamına gelmediği gibi her eleştiriyi maddeye eklemek anlamına da gelmez. Eleştirinin güvenilir kaynaklarda ne ölçüde yer aldığına ve kişinin siyasi kariyeri bakımından ne kadar önemli olduğuna bakılmalıdır.
Yaşayan Siyasetçilerin Biyografilerinde Kaynak Standardı
Siyasetçilerin ve milletvekili adaylarının büyük bölümü yaşayan kişiler olduğundan, Yaşayan İnsanların Biyografileri politikası doğrudan uygulanır.
Bu politika kapsamında:
Tartışmalı bilgiler yüksek kaliteli kaynaklarla desteklenmelidir.
Kaynaksız veya zayıf kaynaklı ihtilaflı içerikler çıkarılmalıdır.
Olumlu bilgiler de olumsuz bilgiler gibi doğrulanmalıdır.
Söylenti ve magazin içerikleri dikkatle değerlendirilmelidir.
Özel yaşam bilgileri yalnızca ansiklopedik bakımdan ilgiliyse kullanılmalıdır.
Madde tarafsız, ölçülü ve olgusal bir dille yazılmalıdır.
Türkçe Vikipedi politikası, yaşayan kişiler hakkındaki kaynaksız veya güvenilir olmayan tartışmalı içeriklerin derhal çıkarılmasını ve bu bilgileri ekleyen kişinin güvenilir kaynak sunmakla yükümlü olduğunu belirtmektedir.
Suçlamalar, Soruşturmalar ve Davalar Nasıl Yazılmalıdır?
Siyasetçiler hakkında soruşturma, dava, etik tartışması veya kamuoyu suçlamaları bulunabilir. Bu içeriklerin yazımı özel dikkat gerektirir.
Bir suçlama:
Güvenilir kaynaklarda kapsamlı biçimde yer almalı,
Kişinin siyasi kariyeriyle ilgili olmalı,
Güncel hukuki aşamasıyla birlikte verilmelidir,
İddia ile kesinleşmiş karar birbirinden ayrılmalıdır,
Kişinin veya temsilcisinin yanıtı varsa aktarılmalıdır,
Masumiyet karinesini ihlal eden bir dille yazılmamalıdır.
Örneğin “X kişisi yolsuzluk yaptı” ifadesi yerine, hukuki durumuna göre “X hakkında … iddiasıyla soruşturma başlatıldı” veya “X, … suçlamasıyla yargılandı” gibi doğrulanabilir ifadeler kullanılmalıdır.
Beraat, takipsizlik, mahkûmiyet, istinaf veya temyiz süreçleri varsa bunlar da güncel ve güvenilir kaynaklarla birlikte aktarılmalıdır. Bir suçlama kesinleşmiş gerçek gibi sunulmamalıdır.
Yaşayan kişilere ilişkin politikalarda, tanınmış kişiler hakkındaki önemli ve iyi belgelenmiş olumsuz olayların maddede bulunabileceği; ancak birden fazla güvenilir üçüncü taraf kaynakla doğrulanmayan suçlamaların dışarıda bırakılması gerektiği belirtilmektedir.
Özel Hayat Bilgileri Maddeye Eklenebilir mi?
Siyasetçinin kamuya açık bir kişi olması, özel yaşamına ilişkin bütün bilgilerin ansiklopedik olduğu anlamına gelmez.
Aşağıdaki bilgiler yalnızca açık bir ansiklopedik gerekçe ve güvenilir kaynak bulunması hâlinde değerlendirilmelidir:
Evlilik ve boşanma,
Çocuklar ve aile üyeleri,
Sağlık durumu,
Mal varlığı,
Özel adresler,
Kişisel ilişkiler,
Aile içi anlaşmazlıklar.
Telefon numarası, e-posta adresi, açık ikamet adresi ve benzeri kişisel iletişim bilgileri biyografi maddelerine eklenmemelidir. Yaşayan kişilerin mahremiyetine ilişkin yaklaşım, özellikle aile üyeleri gibi kendi başına kamuya mal olmamış kişiler bakımından daha sıkı uygulanır.
Adayın Kendi Wikipedia Maddesini Düzenlemesi
Bir siyasetçinin, milletvekili adayının, parti çalışanının veya kampanya ekibinin ilgili maddeyi doğrudan düzenlemesi çıkar çatışması oluşturabilir.
Çıkar çatışması, kişinin mutlaka yanlış bilgi eklediği anlamına gelmez. Sorun, kişinin tarafsız editoryal karar verme kapasitesinin dış ilişki nedeniyle etkilenme ihtimalidir.
Türkçe Vikipedi’nin çıkar çatışması yönergesi:
Kişinin kendisi,
Ailesi,
Arkadaşları,
Müşterileri,
İşvereni,
Mali ilişki içerisinde olduğu kişi veya kuruluşlar
hakkında yaptığı düzenlemeleri çıkar çatışması kapsamında değerlendirmektedir.
Adayın veya kampanya ekibinin şu işlemleri doğrudan yapması sorun oluşturabilir:
Eleştirel bölümleri kaldırmak,
Kampanya vaatlerini eklemek,
Özgeçmişi genişletmek,
Seçim sloganlarını yerleştirmek,
Rakiplerle ilgili olumsuz karşılaştırmalar yapmak,
Kaynaklı tartışmaları görünmez hâle getirmek,
Adaylık döneminde maddeyi yoğun biçimde güncellemek.
Çıkar çatışması bulunan kullanıcıların bağlantılarını açıklamaları ve önerilerini madde tartışma sayfasında diğer editörlerin incelemesine sunmaları beklenir. Ücretli düzenleme yapanların işveren, müşteri ve ilgili bağlantılarını açıklaması da Wikimedia kuralları kapsamında zorunludur.
Siyasi Biyografilerde En Sık Yapılan Hatalar
Adaylığı Kayda Değerliğin Kanıtı Sanmak
Milletvekili veya belediye başkan adayı olmak, siyasi faaliyeti doğrular; ancak bağımsız bir ansiklopedi maddesi için gerekli kayda değerliği tek başına kanıtlamaz.
Özgeçmişi Wikipedia Maddesine Dönüştürmek
Parti sitesindeki veya kişisel internet sitesindeki özgeçmişin ansiklopedik biçime dönüştürülmeden kopyalanması, tanıtım dili ve kaynak bağımsızlığı sorunlarına yol açar.
Basın Bültenlerini Bağımsız Haber Gibi Kullanmak
Farklı sitelerde yayımlanan aynı metinler, bağımsız kaynak sayısını artırmaz. Kaynakların aynı açıklamadan türemiş olup olmadığı incelenmelidir.
Yalnızca Olumlu Bilgilere Yer Vermek
Siyasi kariyerin tartışmalı veya eleştirel yönlerini sistematik biçimde dışarıda bırakmak, tarafsızlık sorununa neden olabilir.
Kampanya Dilini Korumak
“Topluma hizmet etmeyi amaçlayan”, “önemli projelere imza atan” veya “halkın yoğun desteğini alan” gibi ifadeler, bağımsız ve ölçülebilir kaynaklarla desteklenmedikçe ansiklopedik değildir.
Her Haberi Kayda Değerlik Kanıtı Saymak
Kısa adaylık duyuruları, ziyaret haberleri, toplu isim listeleri ve seçim etkinliği haberleri biyografik kapsam oluşturmayabilir.
Kaynakları Sonradan Eklemeye Çalışmak
Önce tanıtım metni hazırlayıp daha sonra cümlelere rastgele kaynak yerleştirmek, kaynakların metni gerçekten destekleyip desteklemediği sorununu doğurur. Wikipedia metni, mevcut kaynakların söylediği bilgilerden hareketle oluşturulmalıdır.
Bir Siyasetçinin Wikipedia Uygunluğu Nasıl İncelenir?
Sağlıklı bir ön değerlendirme için şu sorulara yanıt aranmalıdır:
Kişi daha önce milletvekilliği, bakanlık veya benzeri ulusal bir siyasi görev üstlenmiş midir?
Kişi yerel siyasetçiyse ulusal veya bölgesel basında kapsamlı biçimde ele alınmış mıdır?
Kişi yalnızca aday mıdır, yoksa başka bir alanda bağımsız kayda değerliği bulunmakta mıdır?
Hakkında birden fazla güvenilir ikincil kaynak var mıdır?
Kaynaklar kişiden ve siyasi partisinden bağımsız mıdır?
Haberler aynı basın bülteninden mi türetilmiştir?
Kaynaklarda kişinin yalnızca adı mı geçmektedir, yoksa yaşamı ve kariyeri ayrıntılı biçimde incelenmekte midir?
Kaynaklar yalnızca seçim kampanyası döneminde mi yayımlanmıştır?
Tarafsız bir biyografi oluşturacak olumlu, eleştirel ve bağlamsal bilgi bulunmakta mıdır?
Tartışmalı iddialar yüksek kaliteli kaynaklarla doğrulanabilmekte midir?
Madde, seçim broşürüne dönüşmeden yazılabilecek durumda mıdır?
Kişinin ansiklopedik önemini anlatmaya yetecek bağımsız içerik mevcut mudur?
Bu soruların her biri olumlu yanıtlanmak zorunda değildir. Değerlendirme, kaynakların bütünü ve kişinin siyasi kariyerinin niteliği üzerinden yapılır.
Sık Sorulan Sorular
Her Milletvekili Wikipedia’da Yer Alabilir mi?
Türkçe Vikipedi’nin kişi kayda değerliği ölçütlerinde ulusal yasama organlarının mevcut ve geçmiş üyeleri siyasi kayda değerlik kapsamında değerlendirilmektedir. Bu nedenle milletvekilliği güçlü bir kayda değerlik dayanağıdır. Bununla birlikte maddede yer alan bilgilerin doğrulanabilir, tarafsız ve güvenilir kaynaklara dayalı olması gerekir.
Milletvekili Adayı Wikipedia Sayfası Açabilir mi?
Adaylık tek başına yeterli değildir. Kişi daha önce başka bir görev veya meslek nedeniyle kayda değer değilse, hakkında bağımsız ve kapsamlı ikincil kaynakların bulunması gerekir.
Seçilebilecek Sırada Aday Olmak Kayda Değerlik Sağlar mı?
Hayır. Bir adayın parti listesindeki sırası veya seçilme ihtimali geleceğe ilişkin bir değerlendirmedir. Wikipedia kayda değerliği mevcut ve doğrulanabilir kaynaklara dayanır.
Belediye Başkanı Olmak Yeterli midir?
Yerel düzeyde seçilmiş olmak kayda değerliği otomatik olarak garanti etmez. Belediye başkanının görevin niteliği, yönettiği yerleşimin önemi ve bağımsız basındaki kapsamlı görünürlüğü birlikte değerlendirilir.
Parti İl Başkanı Wikipedia’da Yer Alabilir mi?
İl başkanlığı tek başına yeterli olmayabilir. Kişinin bağımsız basında önemli ölçüde ele alınması veya başka bir alanda kayda değerlik kriterlerini karşılaması gerekir.
Ulusal Basında Haber Çıkması Yeterli midir?
Yayının ulusal olması tek başına yeterli değildir. Haberin bağımsızlığı, güvenilirliği, kapsamı ve kişinin içerikteki ağırlığı incelenir.
Röportajlar Kayda Değerlik Sağlar mı?
Röportajlar kişi hakkında bilgi sağlayabilir; ancak içeriğin büyük bölümü kişinin kendi açıklamalarından oluştuğu için bağımsız ikincil kaynak olarak sınırlı değere sahip olabilir. Kayda değerlik için bağımsız analiz ve değerlendirme içeren kaynaklar daha güçlüdür.
Seçimi Kaybeden Adayın Maddesi Silinir mi?
Bir kişi bağımsız ve güvenilir kaynaklar üzerinden kayda değerliği sağlamışsa, seçimi kaybetmesi kayda değerliğini otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Ancak madde yalnızca adaylık nedeniyle ve yetersiz kaynaklarla oluşturulmuşsa seçim sonucundan bağımsız olarak kayda değerlik tartışmasına konu olabilir.
Sosyal Medya Takipçi Sayısı Kayda Değerlik Sağlar mı?
Takipçi sayısı, görüntülenme oranı veya arama motoru sonuçlarının miktarı tek başına ansiklopedik kayda değerlik ölçütü değildir. Esas olan bağımsız ve güvenilir kaynaklarda bulunan kapsamlı içeriktir.
Adayın Kendi İnternet Sitesi Kaynak Olarak Kullanılabilir mi?
Kişisel internet sitesi, doğum yeri, eğitim veya resmî görev gibi tartışmasız temel bilgilerin doğrulanmasında sınırlı biçimde kullanılabilir. Ancak kişinin kendi sitesi, bağımsız kayda değerlik kanıtı değildir.
Siyasetçiler ve milletvekili adayları için Wikipedia uygunluğu, siyasi görünürlük ile ansiklopedik kayda değerlik arasındaki ayrım üzerinden değerlendirilir.
Ulusal yasama organlarında görev yapmış mevcut ve eski üyeler, siyasetçilere ilişkin özel kayda değerlik kriterleri bakımından güçlü bir konuma sahiptir. Buna karşılık yalnızca milletvekili adayı olmak, parti listesinde yer almak veya seçim kampanyası yürütmek bağımsız bir Wikipedia maddesi için yeterli değildir.
Adaylar ve yerel siyasetçiler bakımından belirleyici olan temel unsurlar; kişiden bağımsız, güvenilir, birden fazla ve kapsamlı ikincil kaynağın bulunmasıdır. Maddenin oluşturulabilir olması kadar, tarafsız ve doğrulanabilir biçimde sürdürülebilir olması da önem taşır.
Wikipedia siyasi tanıtım, seçim propagandası veya özgeçmiş yayımlama platformu değildir. Siyasi biyografiler; kaynaklarda bulunan önemli bilgileri, olumlu veya olumsuz sonuç çıkarmadan, ansiklopedik bağlam içerisinde ve okuyucunun kendi değerlendirmesini yapmasına olanak sağlayacak şekilde sunmalıdır.
