Wikipedia Sporcular, Teknik Direktörler ve Kulüp Yöneticileri İçin Sayfa Oluşturma
Sporcular, teknik direktörler ve kulüp yöneticileri adına Wikipedia sayfası oluşturulabilmesi; mesleki başarıların yanı sıra kişi hakkında yayımlanmış bağımsız, güvenilir ve kapsamlı kaynakların bulunmasına bağlıdır. Bu rehber, spor biyografilerinde kayda değerlik değerlendirmesini, kaynak seçimini, içerik yapısını ve yaygın silinme nedenlerini açıklar.
Spor dünyasında tanınırlık; müsabakalara katılma, profesyonel bir kulüpte görev alma, millî takım kadrosunda bulunma, kupa kazanma veya kamuoyunda görünür olma gibi farklı göstergelere dayanabilir. Ancak Wikipedia’daki kayda değerlik, gündelik dilde kullanılan ün, popülerlik veya mesleki önem kavramlarından farklıdır.
Wikipedia açısından temel soru, kişinin önemli görülüp görülmediği değil, kişi hakkında bağımsız ve güvenilir yayınlarda yeterli ölçüde içerik bulunup bulunmadığıdır. Türkçe Vikipedi’nin genel kayda değerlik yönergesine göre bir konu; kendisinden bağımsız, kapsamlı, güvenilir ve birden fazla ikincil kaynakta ele alınmışsa ayrı bir maddeye konu olabilecek ölçüde kayda değer kabul edilebilir.
Bu nedenle aşağıdaki durumlar tek başına bir Wikipedia sayfası oluşturmak için yeterli olmayabilir:
Profesyonel bir kulüple sözleşme imzalamış olmak,
Sosyal medyada yüksek takipçi sayısına ulaşmak,
Yerel veya bölgesel düzeyde tanınmak,
Kulübün resmî internet sitesinde biyografiye sahip olmak,
Transfer veri tabanlarında yer almak,
Çok sayıda karşılaşmaya çıkmak,
Bir kulüpte başkanlık veya yöneticilik yapmak,
Basın bültenlerinde ve sponsorlu haberlerde görünmek.
Bu unsurlar kişinin kariyerini doğrulamak için kullanılabilir. Bununla birlikte, kayda değerlik değerlendirmesi yapılırken esas olarak bağımsız kaynakların kişiyi ne ölçüde konu edindiğine bakılır.
Türkçe Vikipedi’nin kişiler hakkındaki kayda değerlik yönergesinde, profesyonel bir ligde veya lig sistemi bulunmayan spor dallarında eşdeğer düzeyde yarışan sporcular ile amatör sporların en üst seviyesinde yarışmış sporcular için konuya özgü değerlendirme ölçütleri bulunmaktadır.
Ancak sporcunun belirli bir seviyede yarışmış olması ile hakkında ansiklopedik bir biyografi yazılabilecek ölçüde kaynak bulunması aynı şey değildir. Sporcuya ilişkin madde oluşturulurken aşağıdaki unsurlar birlikte değerlendirilmelidir:
Yarışılan organizasyonun ulusal veya uluslararası seviyesi,
Sporcunun organizasyondaki rolü ve performansı,
Bireysel veya takım düzeyindeki dereceleri,
Millî takım kariyeri,
Ulusal veya uluslararası ödülleri,
Rekorları ve şampiyonlukları,
Spor basınında ne ölçüde bağımsız biçimde ele alındığı,
Hakkında yayımlanan profil, analiz, röportaj ve biyografik çalışmalar,
Kaynakların yalnızca maç sonuçlarından mı, yoksa sporcunun kariyerinden mi söz ettiği.
İngilizce Wikipedia’nın sporculara ilişkin yönergesi de spor dalına özgü başarı kriterlerinin genel kayda değerlik kuralının yerine geçmediğini açıkça belirtir. Büyük bir organizasyonda yarışmak veya önemli bir derece elde etmek, yeterli kaynak bulunabileceğine yönelik güçlü bir gösterge olabilir; ancak bağımsız ve kapsamlı kaynak ihtiyacını ortadan kaldırmaz.
Türkçe Vikipedi’nin kişiler yönergesinde futbolcular için lig seviyesi, maç sayısı, millî takım karşılaşmaları ve uluslararası turnuvalar gibi daha ayrıntılı ölçütler yer almaktadır. Bunlar arasında, belirli koşullarla:
Ülkenin en üst profesyonel liginde en az 10 karşılaşmaya çıkmak,
En üst veya ikinci seviye profesyonel liglerde en az 20 karşılaşmada yer almak,
A millî takım seviyesinde en az üç karşılaşmaya çıkmak,
Alt yaş millî takımlarında en az beş karşılaşmada oynamak,
Belirli uluslararası kulüp turnuvalarında en az iki karşılaşmaya çıkmak,
Ulusal kupa organizasyonlarında belirli sayıda karşılaşmaya katılmak veya bireysel başarı elde etmek
gibi kriterler bulunmaktadır.
Bu sayısal ölçütler değerlendirmeyi kolaylaştıran konuya özgü göstergelerdir. Bununla birlikte bir futbolcu maddesinin yalnızca maç istatistiklerinden oluşması yeterli değildir. Maddenin ansiklopedik bir biyografiye dönüşebilmesi için oyuncunun kariyerinin güvenilir yayınlar tarafından bağlam içinde ele alınmış olması gerekir.
Örneğin bir futbolcunun 50 profesyonel karşılaşmaya çıkmış olması istatistiksel olarak doğrulanabilir. Fakat kaynakların tamamı kadro listeleri, maç raporları ve veri tabanı kayıtlarından oluşuyorsa, kişinin kariyerini açıklayan bağımsız içerik sınırlı kalabilir.
Atletizm, tenis, yüzme, güreş, boks, jimnastik, motor sporları ve benzeri bireysel branşlarda değerlendirme yapılırken yalnızca profesyonel lig kavramına bakılmaz. Aşağıdaki başarılar kayda değerlik açısından güçlü göstergeler oluşturabilir:
Olimpiyat Oyunları veya Paralimpik Oyunları’na katılım,
Dünya veya kıta şampiyonalarında derece,
Ulusal şampiyonluk,
Uluslararası federasyonlarca tanınan rekorlar,
Dünya sıralamasında üst basamaklarda yer alma,
Önemli uluslararası turnuvalarda şampiyonluk veya derece,
Alanında kabul gören ödüller,
Spor tarihine veya ilgili branşın gelişimine yönelik kalıcı katkılar.
Başarının niteliği kadar, bu başarının bağımsız kaynaklar tarafından nasıl işlendiği de önemlidir. Yalnızca federasyon sonuç listesinde görülen bir derece, ilgili başarıyı doğrulayabilir; ancak kişinin bütün kariyerinin kayda değerliğini tek başına kanıtlamayabilir.
Altyapı takımlarında oynamak, genç millî takıma seçilmek veya gelecek vadeden sporcu olarak gösterilmek, gelecekte kayda değerlik oluşabileceğine işaret edebilir. Buna karşın Wikipedia maddeleri, kişinin ileride önemli bir kariyere sahip olabileceği yönündeki tahminlere dayandırılamaz.
Genç sporcular için özellikle şu riskler bulunur:
Haberlerin çoğunun kulüp kaynaklı olması,
İçeriğin transfer beklentilerine dayanması,
Kariyerin henüz istikrarlı bir kaynak birikimi oluşturmaması,
Yerel haberlerin birbirini tekrar etmesi,
Kişisel bilgilerin gereğinden fazla yayımlanması,
Çocuklar ve reşit olmayan kişiler açısından mahremiyet sorunları.
Bir konu zaman içinde kayda değer hâle gelebilir. Ancak mevcut kaynaklar yeterli değilse, gelecekte oluşabilecek başarılar varsayılarak madde oluşturulması uygun değildir. Türkçe Vikipedi’nin kayda değerlik yönergesi de maddelerin konunun ileride kayda değer olabileceği yönündeki spekülasyonlar üzerine yazılamayacağını belirtir.
Teknik direktörler, yardımcı antrenörler, kondisyonerler ve diğer teknik ekip üyeleri için değerlendirme yalnızca görev yapılan kulübün tanınmışlığına göre yapılmaz. Kişinin kendi kariyeri hakkında bağımsız kaynakların bulunması gerekir.
Bir teknik direktörün kayda değerliğini destekleyebilecek başlıca unsurlar şunlardır:
Üst düzey profesyonel liglerde teknik direktörlük yapması,
Bir ülkenin A millî takımını yönetmesi,
Ulusal veya uluslararası şampiyonluk kazanması,
Kıta kupalarında veya büyük uluslararası turnuvalarda takım yönetmesi,
Spor basınında kariyerine ilişkin kapsamlı profiller yayımlanması,
Taktik yaklaşımının güvenilir uzman kaynaklarında analiz edilmesi,
İlgili spor dalında yeni bir sistem veya yöntemle ilişkilendirilmesi,
Birden fazla kayda değer sporcunun gelişiminde belgelenmiş rolünün bulunması,
Teknik direktörlük kariyerinin farklı dönemlerinin bağımsız yayınlarda ele alınması.
Bir teknik direktörün geçici olarak takımın başında bulunması, birkaç karşılaşmada görev yapması veya yalnızca kulüp açıklamalarında yer alması çoğu durumda sınırlı kaynak oluşturur.
Aynı şekilde, bir yardımcı antrenörün tanınmış bir teknik direktörün ekibinde yer alması, kendisine otomatik olarak ayrı bir kayda değerlik sağlamaz. Kişinin görevleri, yöntemleri veya kariyeri hakkında doğrudan ve bağımsız yayınların bulunması gerekir.
Bir spor kulübünün Wikipedia’da maddesinin bulunması, kulübün bütün başkanlarının ve yöneticilerinin ayrı birer maddeye sahip olabileceği anlamına gelmez. Kulübün kayda değerliği kişiye otomatik olarak aktarılmaz.
Kulüp yöneticileri için değerlendirme yapılırken şu sorular dikkate alınır:
Kişi yalnızca görev unvanı nedeniyle mi haberlerde yer almaktadır?
Haberlerin konusu kişi mi, yoksa temsil ettiği kulüp müdür?
Yöneticinin kariyeri hakkında bağımsız profiller yayımlanmış mıdır?
Görev süresindeki kararları, yönetim modeli veya kurumsal etkisi kaynaklarda ayrıntılı biçimde incelenmiş midir?
Kişinin spor dışındaki mesleki kariyeri ayrıca kayda değer midir?
Yalnızca basın toplantıları ve kulüp açıklamaları mı bulunmaktadır?
Kaynaklar birbirinden gerçekten bağımsız mıdır?
Bir kulüp başkanının transfer açıklamaları, maç sonrası beyanları ve genel kurul konuşmaları kaynak olarak kullanılabilir. Ancak bunlar genellikle birincil kaynak niteliğindedir. Kişinin kayda değerliğini göstermek için bağımsız gazetecilik çalışmaları, biyografik profiller, araştırma dosyaları ve güvenilir yayınların değerlendirmeleri daha belirleyicidir.
Başkanlık süresinin uzunluğu veya kulübün taraftar sayısı da tek başına yeterli değildir. Esas olan, yöneticinin kendisinin bağımsız kaynaklarda kapsamlı biçimde ele alınmasıdır. Kişiler için temel ölçüt, konu hakkında bağımsız ve sıradan olmayan ikincil yayınların bulunmasıdır.
Spor biyografilerinde kaynakların yalnızca sayısı değil; bağımsızlığı, güvenilirliği, kapsamı ve içeriği değerlendirilir.
Aşağıdaki kaynak türleri, yayın ve içerik kalitesine bağlı olarak güçlü kabul edilebilir:
Ulusal gazetelerde yayımlanmış kapsamlı biyografik haberler,
Bağımsız spor dergilerindeki profil ve analizler,
Editoryal denetime sahip televizyon veya radyo yayınları,
Kişinin kariyerini ele alan kitaplar,
Güvenilir haber ajanslarının özel dosyaları,
Uluslararası spor yayınlarının ayrıntılı incelemeleri,
Akademik çalışmalar ve spor tarihi araştırmaları,
Bağımsız belgeseller,
Kişinin etkisini veya kariyerini değerlendiren uzman analizleri,
Büyük başarıların tarihsel bağlamını açıklayan yayınlar.
Kaynakta kişinin adının geçmesi tek başına yeterli değildir. Kaynağın, kişiyi doğrudan ele alması ve maddede kullanılabilecek ölçüde bilgi sunması gerekir.
Aşağıdaki kaynaklar belirli bilgilerin doğrulanmasında kullanılabilir; ancak kayda değerliği tek başlarına oluşturmazlar:
Kulüp ve federasyon internet siteleri,
Resmî kadro listeleri,
Maç tutanakları,
Turnuva sonuçları,
Lig istatistikleri,
Sporcu lisans kayıtları,
Basın toplantıları,
Kişinin kendi röportajları,
Resmî sosyal medya hesapları,
Özgeçmişler ve kişisel internet siteleri.
Bu kaynaklar doğum tarihi, mevki, takım, maç sayısı, göreve başlama tarihi veya resmî derece gibi doğrudan olguları doğrulamak için kullanılabilir. Ancak kişiyle ilişkili oldukları veya yalnızca ham veri sundukları için bağımsızlık ve ikincil kaynak ölçütlerini karşılamayabilirler.
Wikipedia’nın özgün araştırma politikası, maddelerin esas olarak güvenilir ve yayımlanmış ikincil kaynaklara dayanmasını; birincil kaynakların ise yalnızca doğrudan ve yorumsuz bilgileri doğrulamak için dikkatli biçimde kullanılmasını öngörür.
Aşağıdaki içerikler kayda değerliği kanıtlamak açısından genellikle zayıftır:
Basın bültenlerinin aynen yayımlandığı haberler,
Sponsorlu veya reklam niteliğindeki içerikler,
Kulübün kendi tanıtım yazıları,
Kişinin kendi hazırladığı biyografi,
Menajerlik şirketinin internet sitesi,
Taraftar blogları,
Kaynağı belirtilmeyen sosyal medya paylaşımları,
Kullanıcılar tarafından düzenlenen veri tabanları,
Yalnızca maç skorunu aktaran haberler,
Birkaç cümlelik transfer söylentileri,
Birbirinin kopyası niteliğindeki yerel haberler,
Kaynağı belli olmayan istatistik sayfaları.
İngilizce Wikipedia’nın spor yönergesi de rutin karşılaşma haberlerinin, istatistik veri tabanlarının, takım sitelerinin ve spor kuruluşlarının kendi yayınlarının tek başına kayda değerlik oluşturmadığını belirtir.
Sporcuların ve teknik direktörlerin isimleri sezon boyunca yüzlerce haberde geçebilir. Ancak bu haberlerin önemli bir bölümü rutin kapsam niteliğindedir:
İlk 11 açıklamaları,
Maç kadroları,
Gol ve asist haberleri,
Sakatlık güncellemeleri,
Antrenman raporları,
Maç sonucu değerlendirmeleri,
Transfer görüşmeleri,
Ceza ve kart bilgileri,
Haftalık performans istatistikleri.
Bu içerikler madde içindeki belirli bilgileri doğrulayabilir. Fakat bir kişinin adının çok sayıda rutin haberde geçmesi, hakkında kapsamlı ve bağımsız biyografik yayın bulunduğu anlamına gelmez.
Kayda değerlik açısından daha güçlü olan içerikler, kişinin kariyerini bir bütün olarak ele alan; gelişimini, etkisini, başarılarını veya tartışmalı dönemlerini bağlam içinde inceleyen yayınlardır.
Bir spor biyografisi hazırlanmadan önce her kaynak için şu sorular yanıtlanmalıdır:
Kaynak kişiden bağımsız mı?
Kulüp, federasyon, menajer, sponsor veya kişinin kendisi tarafından mı yayımlandı?Yayın editoryal denetime sahip mi?
İçerik bir yayın kurulu veya sorumlu editör tarafından kontrol ediliyor mu?Kaynak kişiyi kapsamlı biçimde ele alıyor mu?
Kişinin adı yalnızca bir listede mi geçiyor, yoksa kariyeri ayrıntılı olarak mı inceleniyor?İçerik rutin haber niteliğinde mi?
Kaynak yalnızca bir maçın sonucunu veya transfer gelişmesini mi aktarıyor?Kaynak özgün mü?
Aynı basın bülteninin farklı sitelerde yayımlanan kopyalarından biri mi?İddiaları doğrudan destekliyor mu?
Kaynakta bulunmayan bir sonuç veya yorum metne ekleniyor mu?Kaynağın tarihi ve bağlamı uygun mu?
Güncel bir görev, eski bir haber kullanılarak doğrulanmaya mı çalışılıyor?Yaşayan kişi açısından yeterince güçlü mü?
İtibar etkisi oluşturabilecek iddialar için yüksek kaliteli bir kaynak mı?
Aktif sporcuların, teknik direktörlerin ve yöneticilerin büyük bölümü yaşayan insanların biyografileri politikası kapsamında değerlendirilir. Bu politika, kişi hakkında yazılan içeriğin ihtiyatlı, tarafsız ve yüksek kaliteli kaynaklara dayalı olmasını gerektirir.
Kaynaksız veya zayıf kaynaklara dayanan tartışmalı bilgiler, yanlış olduklarının ayrıca kanıtlanması beklenmeden maddeden çıkarılabilir. Bilgiyi ekleyen taraf, iddiayı güvenilir bir kaynakla desteklemekle yükümlüdür.
Özellikle aşağıdaki konular dikkatli ele alınmalıdır:
Disiplin cezaları,
Doping iddiaları,
Şike veya bahis soruşturmaları,
Kulüp içi anlaşmazlıklar,
Hukuki süreçler,
Özel hayat,
Sağlık ve sakatlık bilgileri,
Maaş ve sözleşme bedelleri,
Transfer uyuşmazlıkları,
Kişisel ilişkiler,
Taraftarlarla yaşanan olaylar,
Sosyal medya üzerinden yapılan suçlamalar.
Bir iddianın internette yaygın biçimde paylaşılması, onun Wikipedia’ya eklenmesi için yeterli değildir. İddianın güvenilir kaynaklarca doğrulanması, kişiye yanıt hakkı verilmesi ve olayın kişinin biyografisindeki ağırlığının doğru belirlenmesi gerekir.
Wikipedia maddeleri kişiyi öven veya eleştiren bir anlatımla değil, kaynakların sunduğu bilgiyi ölçülü biçimde aktaran bir dille yazılmalıdır. Tarafsızlık yalnızca hangi bilgilerin kullanıldığını değil, bu bilgilerin nasıl ifade edildiğini de kapsar. Wikipedia’nın tarafsız bakış açısı politikası, önemli görüşlerin güvenilir kaynaklardaki ağırlıkları oranında ve editoryal yönlendirme olmadan sunulmasını gerektirir.
Aşağıdaki ifadeler doğrudan kullanılmamalıdır:
“Efsane futbolcu”
“Başarılı teknik direktör”
“Vizyoner kulüp başkanı”
“Türkiye’nin önde gelen sporcularından biri”
“Tarihe geçen yönetici”
“Rakipsiz şampiyon”
“Taraftarların sevgilisi”
“Dünyaca ünlü sporcu”
“Futbol dünyasının saygın ismi”
Bu nitelemeler güvenilir kaynaklarda yer alıyorsa, kaynağa atfedilerek ve bağlamı açıklanarak kullanılabilir. Örneğin:
Uygun olmayan anlatım:
“Türk futbolunun en başarılı teknik direktörlerinden biridir.”
Daha uygun anlatım:
“X gazetesi, 2024 yılında yayımladığı değerlendirmede teknik direktörün ligde kazandığı üç şampiyonluğu kariyerinin belirleyici başarıları arasında gösterdi.”
Ansiklopedik metin, kaynağın değerlendirmesini mutlak gerçek hâline getirmemeli; değerlendirmeyi kimin, hangi bağlamda yaptığını belirtmelidir.
Spor maddelerinde en sık karşılaşılan sorunlardan biri, editörün ham verileri kullanarak kendi sonucunu üretmesidir. Wikipedia, yayımlanmış kaynaklarda bulunmayan analizlerin veya sentezlerin maddeye eklenmesine izin vermez.
Aşağıdaki ifadeler güvenilir bir ikincil kaynakta açıkça yer almıyorsa özgün araştırma oluşturabilir:
“Takıma katıldıktan sonra savunma performansı yükseldi.”
“Kulübün şampiyonluğundaki en önemli isimdi.”
“Kariyerinin en başarılı sezonunu geçirdi.”
“Teknik direktör modern bir oyun sistemi geliştirdi.”
“Başkanın transfer politikası kulübün mali yapısını düzeltti.”
“Bu performans onu ligin en etkili oyuncusu yaptı.”
“Sakatlığından sonra eski formuna ulaşamadı.”
“Takımın başarısızlığının temel nedeni yönetim politikasıydı.”
Maç sonuçları, puan tabloları ve oyuncu istatistikleri bir araya getirilerek yeni bir değerlendirme üretilemez. Analiz veya yorum, bu sonucu yayımlamış güvenilir bir kaynağa dayanmalıdır. Wikipedia’nın özgün araştırma politikası, birincil verilerin editör tarafından analiz edilmesini veya farklı kaynakların yeni bir sonuca ulaşacak biçimde sentezlenmesini yasaklar.
Her bölümün varlığı, kaynakların niteliğine ve kişinin kariyerine göre belirlenmelidir. Kaynak bulunmayan bir başlık yalnızca maddeyi uzun göstermek amacıyla eklenmemelidir.
Giriş, kişinin kim olduğunu ve hangi yönüyle tanındığını özetlemelidir. Genellikle şu bilgiler bulunabilir:
Adı ve soyadı,
Doğum yılı ve yeri,
Uyruğu,
Spor dalı,
Mevkisi veya uzmanlık alanı,
Öne çıkan kulüp veya millî takım kariyeri,
Başlıca şampiyonluk veya dereceleri.
Giriş bölümünde ayrıntılı istatistiklere, uzun kulüp listelerine veya öznel değerlendirmelere yer verilmemelidir.
Kaynaklarda yer alması hâlinde şu bilgiler ele alınabilir:
Doğduğu ve büyüdüğü yer,
Spora başlama süreci,
Altyapı eğitimi,
Spor akademisi veya üniversite eğitimi,
İlk kulübü,
Kariyerini etkileyen erken dönem gelişmeleri.
Bu bölüm aile geçmişi veya özel hayat hakkında gereksiz ayrıntılar içermemelidir.
Sporcunun kariyeri kronolojik veya tematik biçimde ele alınabilir:
Altyapı dönemi,
İlk profesyonel sözleşmesi,
Kulüp değişiklikleri,
Önemli sezonlar,
Şampiyonluklar,
Uluslararası turnuvalar,
Sakatlık nedeniyle yaşanan uzun süreli kesintiler,
Emeklilik veya branş değişikliği.
Her transferin ve her sezonun ayrı ayrı anlatılması gerekli değildir. Kaynaklarda ayrıntılı biçimde ele alınan ve kariyerin gelişimini açıklayan dönemlere ağırlık verilmelidir.
Millî takım bölümü şu bilgileri içerebilir:
İlk millî karşılaşma,
Yaş grubu takımları,
A millî takım kariyeri,
Dünya ve kıta şampiyonaları,
Olimpiyat katılımı,
Millî takım dereceleri,
Takım kaptanlığı.
Millî takım istatistikleri, federasyon kayıtlarıyla doğrulanabilir. Ancak kariyerin yorumlanması için bağımsız kaynaklara ihtiyaç vardır.
Teknik direktörler için şu konular ele alınabilir:
Antrenörlük eğitimleri,
İlk teknik görevleri,
Çalıştırdığı takımlar,
Millî takım görevleri,
Şampiyonluk ve dereceler,
Görevden ayrılma süreçleri,
Kaynaklarda ele alınmış taktik yaklaşımı,
Oyuncu gelişimine yönelik çalışmaları.
“Taktik anlayışı” veya “futbol felsefesi” gibi başlıklar, ancak güvenilir uzman kaynaklarında yeterli analiz bulunması hâlinde oluşturulmalıdır.
Kulüp başkanları ve yöneticileri için şu bilgiler kullanılabilir:
Göreve seçilme veya atanma süreci,
Görev yaptığı dönem,
Kurumsal yapı değişiklikleri,
Mali veya sportif kararlar,
Tesis ve altyapı projeleri,
Federasyon veya lig yönetimindeki görevleri,
Bağımsız kaynaklarda ele alınan tartışmalar,
Görevden ayrılma süreci.
Kulübün bütün faaliyetleri yöneticiye mal edilmemelidir. Bir kararın kişiye ait olduğu ancak güvenilir kaynaklar açıkça bunu belirtiyorsa yazılmalıdır.
Bu bölümde yalnızca doğrulanabilir başarılar bulunmalıdır:
Lig şampiyonlukları,
Ulusal kupalar,
Kıta turnuvaları,
Dünya ve Avrupa dereceleri,
Olimpiyat madalyaları,
Bireysel ödüller,
Resmî rekorlar,
Yılın sporcusu veya teknik direktörü ödülleri.
Adaylıklar, gayriresmî internet anketleri ve kulüp içi takdir belgeleri; ulusal veya uluslararası ölçekte kabul gören ödüllerle aynı düzeyde sunulmamalıdır.
İstatistik tabloları, maddenin ana biyografik anlatımının yerine geçmemelidir. Aşırı ayrıntılı sezon, dakika, kart veya antrenman verileri ansiklopedik dengeyi bozabilir.
Tablolarda kullanılan veriler:
Güvenilir ve tutarlı bir kaynağa dayanmalı,
Son güncelleme tarihi belirtilmeli,
Farklı kaynaklardaki veri uyuşmazlıkları kontrol edilmeli,
Hazırlık karşılaşmaları ile resmî karşılaşmalar ayrılmalı,
İstatistik kapsamı açıkça tanımlanmalıdır.
Sporcular ve yöneticiler hakkında disiplin cezaları, yönetim tartışmaları, hukuki süreçler veya kamuoyuna yansıyan eleştiriler bulunabilir. Bunların maddeden tamamen çıkarılması tarafsızlık sorununa yol açabileceği gibi, gereğinden fazla büyütülmesi de orantısız ağırlık oluşturabilir.
Bir tartışmanın maddeye eklenebilmesi için:
Güvenilir kaynaklarda yer alması,
Kişinin kariyeri açısından anlamlı olması,
Geçici bir sosyal medya gündeminden ibaret olmaması,
Kişinin görüşüne veya yanıtına yer verilmesi,
Hukuki sürecin aşamasının doğru belirtilmesi,
Suçlama ile kesinleşmiş kararın birbirinden ayrılması,
Maddenin genel kapsamı içinde orantılı yer tutması gerekir.
Tek bir olayın ayrı bir “Eleştiriler” başlığı altında sunulması, olaya olduğundan fazla ağırlık kazandırabilir. Bazı durumlarda olayın ilgili kariyer dönemi içinde kronolojik olarak anlatılması daha tarafsız bir yapı oluşturur.
Bir fotoğrafın internette bulunması, Wikipedia’da kullanılabileceği anlamına gelmez. Kulüp sitelerindeki, haber ajanslarındaki, sosyal medya hesaplarındaki veya kişisel arşivlerdeki fotoğraflar çoğunlukla telif hakkıyla korunur.
Kullanılacak görselin:
Özgür bir lisansla yayımlanmış olması,
Fotoğraf sahibinin gerekli kullanım iznini vermesi,
Lisans bilgisinin doğrulanabilmesi,
Wikimedia Commons kurallarına uygun biçimde yüklenmesi,
Görseli yükleyen kişinin telif hakkına sahip olması gerekir.
Sporcunun veya kulübün fotoğrafı elinde bulundurması, fotoğrafın telif hakkına da sahip olduğu anlamına gelmeyebilir. Telif hakkı çoğu durumda fotoğrafı çeken kişiye veya çalıştığı kuruluşa aittir.
İlk aşamada kişinin başarılarından önce bağımsız kaynakları incelenmelidir. Kaynakların sayısı, kapsamı, bağımsızlığı ve güvenilirliği değerlendirilmeden metin hazırlığına başlanması, tanıtım metni niteliğinde fakat ansiklopedik dayanağı zayıf bir taslağın ortaya çıkmasına neden olabilir.
Kaynaklar şu kategorilere ayrılabilir:
Kayda değerliği doğrudan destekleyen kaynaklar,
Kariyer bilgilerini doğrulayan kaynaklar,
İstatistik kaynakları,
Birincil ve resmî kaynaklar,
Tartışmalı olaylara ilişkin kaynaklar,
Kullanılmaması gereken reklam ve öz-yayın kaynakları.
Aynı haberin farklı sitelerde yayımlanan kopyaları bağımsız kaynaklar olarak sayılmamalıdır.
Kaynakların desteklediği konulara göre bölüm yapısı hazırlanmalıdır. Kaynaklarda bulunmayan çocukluk anıları, kişisel değerlendirmeler, taktik yorumlar veya kulüp içi bilgiler metne eklenmemelidir.
Taslak:
Üçüncü şahıs diliyle,
Kronolojik tutarlılıkla,
Tanıtım ifadelerinden uzak,
Kaynaklardaki bilgiye bağlı,
Gereksiz ayrıntılardan arındırılmış,
Yaşayan kişi politikalarına uygun biçimde yazılmalıdır.
Doğum tarihi, kulüp geçmişi, millî takım kariyeri, şampiyonluklar ve tartışmalı olaylar uygun kaynaklarla doğrudan desteklenmelidir. Kaynağın yalnızca genel olarak konuyla ilgili olması yeterli değildir; ilgili cümledeki bilgiyi açıkça doğrulaması gerekir.
Doğrulanabilirlik politikası uyarınca, bir bilgiyi maddeye ekleyen veya geri getiren kullanıcı, o bilgiyi doğrudan destekleyen güvenilir bir kaynak göstermekle yükümlüdür.
Sporcunun kendisi, ailesi, menajeri, kulüp çalışanı, iletişim danışmanı veya ücretli bir editör tarafından yapılan katkılarda çıkar çatışması bulunabilir.
Ücret karşılığında katkıda bulunan kullanıcıların kendilerine ödeme yapan kişi veya kuruluşu, müşterilerini ve ilgili bağlantılarını açıklamaları gerekir. Çıkar çatışması bulunan kişilerin maddeyi açıklama yapmadan doğrudan düzenlemeleri önerilmez; değişikliklerin tartışma sayfasında topluluk değerlendirmesine sunulması daha uygun kabul edilir.
Profesyonel destek alınması:
Kayda değerlik oluşturmaz,
Yetersiz kaynakları güçlü hâle getirmez,
Maddenin kabul edileceğini garanti etmez,
Eleştirilerin maddeden çıkarılmasını sağlamaz,
Madde üzerinde mülkiyet hakkı vermez,
Topluluğun düzenleme ve silme yetkisini ortadan kaldırmaz.
Wikipedia’da hiçbir kişi veya kurum bir maddenin sahibi değildir. Madde yayımlandıktan sonra diğer kullanıcılar kaynaklı bilgiler ekleyebilir, metni değiştirebilir veya maddeyi silinmeye aday gösterebilir.
Yeni madde doğrudan ana alanda yayımlanmak yerine taslak veya kullanıcı çalışma alanında hazırlanabilir. Kullanılacak süreç, ilgili dil sürümünün topluluk uygulamalarına göre değişebilir.
İngilizce Wikipedia’daki Articles for Creation sistemi, yeni taslakların deneyimli kullanıcılar tarafından incelenmesine olanak tanır. Bir taslağın reddedilmesi, konunun hiçbir zaman madde olamayacağı anlamına gelmez; ancak belirtilen kaynak, tarafsızlık veya kayda değerlik sorunlarının giderilmesi gerekir.
Sayfanın yayımlanması sürecin sona erdiği anlamına gelmez. Spor kariyerleri sürekli değişebildiği için:
Yeni transferler,
Görev değişiklikleri,
Şampiyonluklar,
Millî takım karşılaşmaları,
Emeklilik,
Disiplin ve hukuki süreçler
güvenilir kaynaklarla güncellenebilir.
Ancak her günlük gelişmenin maddeye eklenmesi gerekmez. Wikipedia bir haber akışı veya canlı spor veri tabanı değildir. Kalıcı ansiklopedik değeri bulunan gelişmeler tercih edilmelidir.
Sporcular, teknik direktörler ve yöneticiler hakkında hazırlanan maddelerde en sık görülen sorunlar şunlardır:
Kayda değerliğin bağımsız kaynaklarla gösterilememesi,
Kaynakların tamamının kulüp veya federasyon kaynaklı olması,
Yalnızca maç raporlarının kullanılması,
Madde metninin özgeçmiş biçiminde hazırlanması,
Tanıtım ve itibar yönetimi dili kullanılması,
Kaynaksız başarı veya unvanların eklenmesi,
İstatistiklerin yanlış veya güncel olmayan kaynaklara dayanması,
Kişinin kulübüyle kayda değerliğinin karıştırılması,
Sosyal medya takipçi sayısının kayda değerlik gerekçesi olarak sunulması,
Basın bültenlerinin bağımsız haber kabul edilmesi,
Yaşayan kişi hakkında zayıf kaynaklı suçlama eklenmesi,
Özgün taktik veya performans analizi yapılması,
Telif hakkı ihlali içeren metin veya fotoğraf kullanılması,
Çıkar çatışmasının açıklanmaması,
Daha önce silinen bir maddenin aynı kaynaklarla yeniden oluşturulması.
Kayda değerlik kriterini karşılamayan konular daha geniş bir maddeye dâhil edilebilir veya silinme sürecine konu olabilir. Kaynaklarla doğrulanamayan bir konu hakkında bağımsız ve tarafsız bir ansiklopedi maddesi oluşturulması mümkün değildir.
Teknik olarak bir Wikipedia sayfası oluşturmak ile sayfanın politikalar kapsamında kalıcı bir madde hâline gelmesi farklı süreçlerdir.
Bir sayfa başlangıçta yayımlanmış olsa bile daha sonra:
Kayda değerlik etiketi alabilir,
Kaynak yetersizliği nedeniyle işaretlenebilir,
Tarafsızlık sorunu bildirilebilir,
Hızlı silme sürecine girebilir,
Silinmeye aday gösterilebilir,
Başka bir maddeyle birleştirilebilir,
Taslak alanına taşınabilir.
Bu nedenle değerlendirme yalnızca “sayfa açılabilir mi?” sorusuyla sınırlandırılmamalıdır. Asıl ölçüt, kişi hakkında bağımsız kaynaklara dayanan, tarafsız ve sürdürülebilir bir ansiklopedi maddesi yazılıp yazılamadığıdır.
Bir spor biyografisi yayımlanmadan önce aşağıdaki soruların yanıtlanması gerekir:
Kişi hakkında birden fazla bağımsız ve güvenilir kaynak var mı?
Kaynaklar kişiyi yalnızca anıyor mu, yoksa kapsamlı biçimde ele alıyor mu?
Kaynakların çoğu rutin maç haberi mi?
Kulüp ve federasyon kaynakları dışında içerik bulunuyor mu?
Kişinin başarıları resmî kaynaklarla doğrulanabiliyor mu?
Metindeki her önemli iddia doğrudan bir kaynakla destekleniyor mu?
Tanıtım, övgü veya itibar yönetimi ifadeleri çıkarıldı mı?
Tartışmalı bilgiler yüksek kaliteli kaynaklara dayanıyor mu?
Birincil kaynaklardan özgün sonuçlar üretiliyor mu?
İstatistiklerin kapsamı ve güncelleme tarihi belirtiliyor mu?
Fotoğrafın lisans durumu doğrulandı mı?
Çıkar çatışması veya ücretli katkı ilişkisi açıklandı mı?
Maddenin bölümleri kaynaklardaki ağırlıkla orantılı mı?
Daha önceki silme veya taslak ret kararları incelendi mi?
Metin, kişinin özgeçmişinden bağımsız bir ansiklopedi maddesi niteliğinde mi?
Profesyonel ligde oynamak önemli bir gösterge olabilir. Ancak lig seviyesi, karşılaşma sayısı ve kişi hakkındaki bağımsız kaynakların kapsamı birlikte değerlendirilir. Yalnızca lisans veya kadro kaydı her durumda yeterli değildir.
Millî takım kariyeri güçlü bir kayda değerlik göstergesidir. Bununla birlikte yaş kategorisi, karşılaşma sayısı, organizasyonun seviyesi ve kişi hakkında bulunan bağımsız kaynaklar dikkate alınır.
Hayır. Yüksek takipçi sayısı popülerliği gösterebilir; ancak Wikipedia kayda değerliği bağımsız ve güvenilir kaynaklardaki kapsamla belirlenir.
Görev unvanı tek başına yeterli değildir. Başkanın kendisinin bağımsız yayınlarda kapsamlı biçimde ele alınması gerekir. Kulübün tanınmışlığı yöneticiye otomatik olarak aktarılmaz.
Resmî site; görev tarihi, kadro, sözleşme veya başarı gibi doğrudan bilgileri doğrulamak için kullanılabilir. Ancak kulüpten bağımsız olmadığı için kişinin kayda değerliğini tek başına kanıtlamaz.
Röportajın yayımlandığı kuruluş güvenilir olabilir. Ancak kişinin kendi ifadeleri biyografik iddialar açısından birincil kaynak niteliğindedir. Röportajlar basit ve tartışmasız bilgileri doğrulamak için kullanılabilir; kişinin önemi hakkında bağımsız değerlendirme yerine geçmez.
Evet. Kaynağın dili tek başına engel değildir. Yayının güvenilirliği, bağımsızlığı ve ilgili bilgiyi doğrudan destekleyip desteklemediği değerlendirilir.
Her olumsuz haber eklenmek zorunda değildir. Olayın güvenilir kaynaklarda ne ölçüde ele alındığına, kariyer açısından önemine ve biyografinin genel yapısındaki ağırlığına bakılır. Önemli tartışmaların tamamen çıkarılması tarafsızlık sorunu oluşturabilir.
Madde konusu olan kişi, sayfanın sahibi değildir. Bariz hataları bildirebilir ve güvenilir kaynaklarla değişiklik önerebilir. Ancak içeriğin nihai biçimi Wikipedia politikaları ve topluluk değerlendirmesi doğrultusunda belirlenir.
Hayır. Hiçbir kullanıcı bir maddenin kabulünü, yayımlanmasını veya kalıcı olarak korunmasını garanti edemez. Karar; kaynaklar, içerik politikaları ve topluluk değerlendirmesi üzerinden şekillenir. Ücretli katkı ilişkisi ayrıca açıklanmalıdır.
Sporcular, teknik direktörler ve kulüp yöneticileri için Wikipedia sayfası oluşturulmasında temel ölçüt yalnızca kariyer başarıları değildir. Kişinin bağımsız, güvenilir ve yayımlanmış kaynaklarda ne ölçüde konu edildiği belirleyici unsurdur.
Profesyonel lig deneyimi, millî takım kariyeri, uluslararası turnuvalar, şampiyonluklar, rekorlar ve yöneticilik görevleri kayda değerliği destekleyebilir. Ancak bu başarıların ansiklopedik bir biyografiye dönüşebilmesi için kaynakların kişiyi doğrudan, kapsamlı ve bağımsız biçimde ele alması gerekir.
Uygun bir spor biyografisi:
Özgeçmiş veya tanıtım metni niteliğinde değildir,
Bağımsız ikincil kaynaklara dayanır,
Rutin spor haberleriyle sınırlı kalmaz,
İstatistikleri bağlam içinde kullanır,
Övgü ve yargı ifadelerinden kaçınır,
Yaşayan kişi politikalarına uygun hazırlanır,
Tartışmalı olaylara orantılı yer verir,
Ücretli katkı ve çıkar çatışması ilişkilerini açıklar,
Yayın sonrasında topluluğun düzenlemelerine açık kalır.
Dolayısıyla sağlıklı bir değerlendirme, kişinin ne kadar tanındığından önce hakkında nasıl bir bağımsız kaynak arşivi bulunduğunu incelemekle başlar.
