- Ana Sayfa /
- Wikipedia Sporcu Sayfası Oluşturma Danışmanlık Hizmeti
Wikipedia Sporcu Sayfası Oluşturma Danışmanlık Hizmeti
Wikipedia sporcu sayfası oluşturma kriterlerini, kayda değerlik şartlarını, güvenilir kaynakları ve sporcu biyografilerindeki editoryal süreci inceleyin.
Gizli & Güvenilir
Şeffaf Süreç
15+ Yıllık Deneyim
Wikipedia sporcu sayfası oluşturma süreci; sporcunun kariyer başarılarının sıralanmasından ibaret değildir. Bir sporcunun ansiklopedik maddeye konu olabilmesi için kariyerinin bağımsız, güvenilir ve doğrulanabilir kaynaklarda yeterli ölçüde ele alınması, içeriğin tarafsız biçimde hazırlanması ve yaşayan kişilere ilişkin biyografi kurallarına uygun olması gerekir.
Wikipedia Sporcu Sayfası Nedir?
Wikipedia sporcu sayfası; profesyonel veya amatör spor kariyeriyle kamuoyunda tanınan bir kişinin yaşamını, sportif faaliyetlerini, kariyer gelişimini ve doğrulanabilir başarılarını ansiklopedik bir çerçevede ele alan biyografi maddesidir.
Bu tür bir sayfa;
Sporcunun temel biyografik bilgilerini,
Spor dalını ve branşını,
Kulüp veya takım kariyerini,
Millî takım geçmişini,
Turnuva ve organizasyon katılımlarını,
Derece, madalya ve şampiyonluklarını,
Güvenilir kaynaklarla belgelenmiş önemli kariyer gelişmelerini
tarafsız bir dille sunabilir.
Bununla birlikte Wikipedia, sporcuların kişisel tanıtım sayfası, kariyer portföyü, menajerlik profili veya resmî öz geçmiş platformu değildir. Maddenin amacı sporcunun kamuoyundaki algısını yönetmek değil, hakkında bağımsız kaynaklarda yayımlanmış bilgileri ansiklopedik önemleri oranında aktarmaktır.
Her Sporcu İçin Wikipedia Sayfası Oluşturulabilir mi?
Her sporcu hakkında Wikipedia maddesi oluşturulması mümkün değildir. Bir kişinin belirli bir spor dalıyla ilgilenmesi, bir kulübün lisanslı oyuncusu olması, çeşitli müsabakalara katılması veya kişisel başarılar elde etmesi tek başına yeterli kabul edilmeyebilir.
Temel değerlendirme konusu, sporcunun kariyerinin kendisinden ve bağlı bulunduğu kurumlardan bağımsız yayınlarda ne ölçüde ele alındığıdır.
Bir sporcu hakkında;
Ulusal veya uluslararası basında kapsamlı haberler yayımlanmışsa,
Kariyeri güvenilir spor yayınlarında ayrıntılı biçimde incelenmişse,
Önemli organizasyonlarda elde ettiği sonuçlar bağımsız kaynaklarda belgelenmişse,
Spor kamuoyunda süreklilik gösteren bir görünürlüğü bulunuyorsa,
Hakkında yalnızca sonuç listeleri değil, doğrudan kişiyi konu alan içerikler varsa,
Wikipedia açısından değerlendirmeye elverişli bir kaynak tabanı oluşabilir.
Ancak bu unsurların hiçbiri otomatik kabul anlamına gelmez. Her sporcu biyografisi; kayda değerlik, kaynak kalitesi, içerik derinliği ve doğrulanabilirlik bakımından ayrı ayrı değerlendirilir.
Sporcular İçin Kayda Değerlik Ne Anlama Gelir?
Wikipedia’da kayda değerlik, bir kişinin ünlü veya başarılı olup olmadığından farklı bir kavramdır. Kayda değerlik, kişinin bağımsız ve güvenilir kaynaklarda ansiklopedik bir maddeyi destekleyecek ölçüde ele alınmış olmasıyla ilgilidir.
Bir sporcunun takipçi sayısı, kişisel itibarı, kulübündeki konumu veya ticari değeri, doğrudan kayda değerlik kanıtı değildir. Benzer şekilde, sporcunun kendisi tarafından açıklanan bilgiler veya menajerlik şirketinin hazırladığı biyografi de bağımsız kaynak yerine geçmez.
Sportif Başarı ile Ansiklopedik Kayda Değerlik Arasındaki Fark
Sportif başarı, kayda değerlik değerlendirmesinde önemli bir gösterge olabilir. Ancak her başarı, otomatik olarak bağımsız ve kapsamlı kaynak oluşmasını sağlamaz.
Örneğin;
Yerel bir turnuvada derece elde etmek,
Bir spor kulübünde forma giymek,
Bölgesel liglerde mücadele etmek,
Bir spor federasyonunda lisans kaydına sahip olmak,
Kısa süreli bir takım kadrosunda yer almak
tek başına yeterli kaynak kapsamı oluşturmayabilir.
Buna karşılık olimpiyatlar, dünya veya kıta şampiyonaları, üst düzey profesyonel ligler ve kamuoyunda geniş ölçüde takip edilen organizasyonlar, sporcu hakkında bağımsız yayınların oluşmasına katkıda bulunabilir. Yine de belirleyici olan yalnızca organizasyonun düzeyi değil, sporcunun bu kaynaklarda ne ölçüde ve nasıl ele alındığıdır.
Wikipedia Sporcu Sayfası İçin Kaynak Kriterleri
Bir sporcu biyografisinin temelini güvenilir kaynaklar oluşturur. Maddenin içeriğinde yer alan doğum tarihi, kariyer istatistikleri, transfer bilgileri, takım geçmişi, dereceler ve diğer önemli bilgiler doğrulanabilir olmalıdır.
Bağımsız Kaynak Nedir?
Bağımsız kaynak, sporcu veya sporcuyla bağlantılı kuruluşlar tarafından üretilmeyen ve içeriği üzerinde sporcunun doğrudan kontrolünün bulunmadığı yayındır.
Bağımsız kaynaklara şu yayınlar örnek gösterilebilir:
Ulusal ve uluslararası gazeteler,
Güvenilir haber ajansları,
Editoryal denetime sahip spor yayınları,
Spor tarihini veya sporcuları konu alan kitaplar,
Alanında tanınmış dergi ve inceleme yayınları,
Bağımsız televizyon ve belgesel içerikleri,
Güvenilir akademik veya kurumsal yayınlar.
Kaynağın yalnızca sporcu hakkında bilgi içermesi yeterli değildir. İçeriğin yayıncı kuruluş tarafından editoryal denetimden geçirilmiş olması ve sporcudan bağımsız hazırlanması gerekir.
Birincil Kaynaklar Nasıl Kullanılır?
Birincil kaynaklar, doğrudan sporcu veya spor kuruluşu tarafından yayımlanan bilgilerdir. Bunlara şu örnekler verilebilir:
Sporcunun resmî internet sitesi,
Kulüp profilleri,
Federasyon kayıtları,
Turnuva sonuçları,
Sporcu veri tabanları,
Sosyal medya hesapları,
Basın açıklamaları,
Menajerlik şirketi profilleri.
Bu kaynaklar; maç sayısı, derece, tarih, kadro veya resmî sonuç gibi sınırlı ve tartışmasız bilgilerin doğrulanmasında kullanılabilir. Ancak bir sporcunun neden önemli olduğunu göstermek ve bağımsız kayda değerliği kanıtlamak için genellikle yeterli değildir.
Kaynaklarda Kapsamlı Ele Alınma
Bir kaynağın yalnızca sporcunun adını geçirmesi, o kaynağı kayda değerlik bakımından güçlü hâle getirmez.
Aşağıdaki içerikler çoğunlukla sınırlı kaynak değeri taşır:
Maç kadroları,
Sonuç tabloları,
Puan ve sıralama listeleri,
Transfer duyuruları,
Kısa biyografi kutuları,
Sporcu veri tabanı kayıtları,
Tek cümlelik haberler,
Sosyal medya paylaşımları,
Etkinlik katılımcı listeleri.
Kayda değerlik değerlendirmesinde, sporcunun kariyerini doğrudan konu alan ve kişi hakkında anlamlı bilgi sunan yayınlar daha güçlü kabul edilir.
Spor Branşlarına Göre Değerlendirme Farklılıkları
Sporcuların kariyer yapıları branşlara göre değişiklik gösterir. Bu nedenle futbolcu, basketbolcu, atlet, yüzücü, tenisçi, güreşçi veya motor sporları sporcusu aynı veri yapısıyla değerlendirilemez.
Futbolcular
Bir futbolcu maddesinde aşağıdaki unsurlar incelenebilir:
Profesyonel lig geçmişi,
Kulüp kariyeri,
A millî veya yaş grubu millî takım geçmişi,
Uluslararası kulüp organizasyonları,
Transfer ve sözleşme bilgileri,
Sezon bazlı istatistikler,
Bağımsız spor basınındaki kapsam.
Yalnızca kulüp kadrosunda yer almak veya alt liglerde maç oynamak, tek başına kapsamlı bir biyografi için yeterli olmayabilir.
Basketbolcular
Basketbolcu biyografilerinde lig seviyesi, millî takım deneyimi, uluslararası turnuvalar, kulüp başarıları ve güvenilir istatistik kaynakları önem taşır.
Ancak istatistiklerin mevcut olması, kişinin otomatik olarak ansiklopedik kayda değerliğe sahip olduğu anlamına gelmez. İstatistiksel doğrulanabilirlik ile bağımsız kaynaklarda kapsamlı biçimde ele alınma birbirinden farklıdır.
Bireysel Sporcular
Atletizm, yüzme, güreş, jimnastik, tekvando, karate, judo ve benzeri branşlarda değerlendirme yapılırken şu unsurlar dikkate alınabilir:
Olimpiyatlara katılım,
Dünya veya kıta şampiyonası sonuçları,
Uluslararası federasyon dereceleri,
Ulusal şampiyonluklar,
Rekorlar,
Bağımsız basın kapsamı,
Spor tarihindeki yeri.
Derecenin hangi organizasyonda ve hangi kategoride elde edildiği açıkça belirtilmelidir. Gençler, yıldızlar, üniversiteler, bölgesel turnuvalar ve büyükler kategorileri birbirine karıştırılmamalıdır.
Tenisçiler
Tenisçi maddelerinde profesyonel tur geçmişi, Grand Slam katılımları, uluslararası sıralamalar, millî takım organizasyonları ve bağımsız spor yayınları değerlendirilebilir.
Düşük seviyeli turnuva sonuçları veya sporcu veri tabanı kayıtları doğrulama sağlayabilir; ancak tek başına kapsamlı kayda değerlik kanıtı oluşturmayabilir.
Motor Sporları Sporcuları
Otomobil, motosiklet, ralli ve karting sporcuları için yarış serisinin seviyesi, şampiyona statüsü, uluslararası katılım, takım yapısı ve bağımsız motor sporları yayınlarında yer alma düzeyi incelenir.
Takım veya sponsor açıklamalarına dayanan içerikler, bağımsız kaynaklarla desteklenmediğinde tanıtım niteliği taşıyabilir.
E-Spor Oyuncuları
E-sporcular için değerlendirme yapılırken geleneksel sporlarla ilgili ölçütlerin mekanik biçimde uygulanması doğru değildir. Turnuvanın düzeyi, organizasyonun güvenilirliği, profesyonel takım geçmişi, ödül sistemi ve bağımsız e-spor yayınlarındaki kapsam birlikte ele alınmalıdır.
Takımın kendi internet sitesi, yayıncı platform profilleri ve oyun içi istatistikler tek başına yeterli olmayabilir.
Wikipedia Sporcu Sayfasında Hangi Bilgiler Yer Alabilir?
Bir sporcu biyografisinin kapsamı, ulaşılabilen güvenilir kaynaklara göre belirlenir. Kaynaklarda bulunmayan bilgiler yalnızca sporcunun talebi üzerine maddeye eklenemez.
Giriş Bölümü
Giriş bölümü, sporcunun kim olduğunu ve ansiklopedik önemini kısa biçimde özetler.
Bu bölümde genel olarak;
Adı ve soyadı,
Doğum tarihi veya doğum yılı,
Uyruğu,
Spor dalı,
Mevkisi veya uzmanlık alanı,
Öne çıkan kariyer özelliği
belirtilebilir.
Giriş, övgü ifadeleri veya pazarlama dili içermemelidir.
İlk Yılları ve Eğitimi
Sporcunun çocukluğu, ailesi, eğitim hayatı ve spora başlama süreci yalnızca güvenilir kaynaklarda yayımlanmışsa ele alınabilir.
“Çocukluğundan beri spora tutkuyla bağlıydı” veya “küçük yaşta yeteneği fark edildi” gibi anlatılar, güvenilir kaynaklarla desteklenmiyorsa biyografiye eklenmemelidir.
Kulüp Kariyeri
Kulüp kariyeri kronolojik biçimde sunulabilir. Her sezonun veya transferin ayrıntılı biçimde anlatılması zorunlu değildir.
Ansiklopedik açıdan önemli dönemler;
İlk profesyonel sözleşme,
Üst düzey lige geçiş,
Önemli transferler,
Uluslararası turnuva deneyimi,
Şampiyonluklar,
Kariyer üzerindeki belirleyici gelişmeler
çerçevesinde ele alınabilir.
Millî Takım Kariyeri
Millî takım bilgileri yaş kategorilerine göre ayrılmalıdır. Alt yaş millî takımlarında yer almak ile A millî takımda forma giymek aynı şekilde ifade edilmemelidir.
Millî takımın resmî maçları, hazırlık karşılaşmaları, turnuva kadroları ve kamp davetleri arasında açık ayrım yapılmalıdır.
Başarılar ve Dereceler
Başarılar bölümü yalnızca resmî ve doğrulanabilir sonuçları içermelidir.
Şu ayrımlar açıkça gösterilmelidir:
Bireysel başarı ile takım başarısı,
Ulusal turnuva ile uluslararası turnuva,
Profesyonel kategori ile yaş grubu kategorisi,
Resmî organizasyon ile özel turnuva,
Şampiyonluk ile katılım,
Aday kadro ile resmî müsabaka kadrosu.
Katılım gösterilen her organizasyon “başarı” olarak sunulmamalıdır.
Kariyer İstatistikleri
İstatistik tabloları yalnızca güvenilir ve tutarlı veriler bulunduğunda kullanılmalıdır.
Farklı kaynaklar arasında uyuşmazlık bulunması durumunda;
İstatistiğin kapsamı,
Resmî veya özel maç ayrımı,
Sezon başlangıç ve bitiş tarihleri,
Play-off karşılaşmalarının dâhil edilip edilmediği,
Güncelleme tarihi
kontrol edilmelidir.
Ödüller ve Unvanlar
Ödülün resmî adı, ödülü veren kuruluş, tarih ve kategori açıkça doğrulanmalıdır.
Ticari kuruluşların düzenlediği tanıtım amaçlı ödüller ile spor federasyonları veya güvenilir kuruluşlar tarafından verilen ödüller aynı ansiklopedik ağırlığa sahip olmayabilir.
Yaşayan Sporcuların Biyografilerinde Özel Hassasiyet
Hayatta olan sporcular hakkındaki maddeler, yaşayan insanların biyografileri kapsamında değerlendirilir. Bu nedenle olumlu veya olumsuz tüm kişisel iddiaların güçlü kaynaklarla desteklenmesi gerekir.
Özellikle şu konular dikkatle ele alınmalıdır:
Sağlık bilgileri,
Sakatlıklar,
Disiplin cezaları,
Doping iddiaları,
Hukuki süreçler,
Özel hayat,
Aile ilişkileri,
Sözleşme ihtilafları,
Transfer anlaşmazlıkları,
Siyasi veya toplumsal açıklamalar.
Kaynağı bulunmayan veya yetersiz kaynaklara dayanan tartışmalı bilgiler biyografiye eklenmemelidir. Wikipedia’da yayımlanan bir iddianın başka internet sitelerinde tekrar edilmesi, iddiayı güvenilir hâle getirmez.
Doping ve Disiplin Süreçleri Nasıl Yazılmalıdır?
Doping, şike, disiplin soruşturması veya etik ihlal gibi konular, sporcunun biyografisinde ciddi sonuçlar doğurabilecek iddialardır.
Bu tür bilgilerin eklenebilmesi için;
Resmî kararın bulunması,
Sürecin hangi aşamada olduğunun belirtilmesi,
Soruşturma ile kesinleşmiş cezanın ayrılması,
İtiraz veya temyiz durumunun açıklanması,
Güvenilir ve güncel kaynakların kullanılması
gerekir.
Bir sporcunun soruşturulması, suçlu veya kusurlu bulunduğu anlamına gelmez. Benzer biçimde, geçici uzaklaştırma kararı ile kesinleşmiş ceza birbirinin yerine kullanılamaz.
Sakatlık ve Sağlık Bilgileri Nasıl Ele Alınır?
Sakatlıklar spor kariyerinin gelişimini etkilediği ölçüde biyografide yer alabilir. Ancak sağlık bilgilerinin gereğinden fazla ayrıntılandırılması veya özel tıbbi bilgilerin yayımlanması uygun değildir.
Sakatlığın;
Kariyer üzerinde önemli bir etkisi bulunuyorsa,
Uzun süreli müsabaka kaybına yol açmışsa,
Güvenilir kaynaklarda kapsamlı biçimde ele alınmışsa,
Geri dönüş süreci sportif açıdan önem taşıyorsa
ansiklopedik bağlamda belirtilmesi mümkün olabilir.
Sporcu Hakkındaki Tartışmalar Maddeye Eklenmeli midir?
Bir sporcu hakkında kamuoyuna yansıyan her tartışma biyografiye eklenmez. Tartışmanın ansiklopedik önemi, kaynak kapsamı ve sporcunun kariyeriyle ilişkisi değerlendirilir.
Bir olayın sosyal medyada yoğun biçimde konuşulması, tek başına kalıcı ansiklopedik önem oluşturmaz. Buna karşılık güvenilir yayınların uzun süre boyunca ele aldığı ve sporcunun kariyerini doğrudan etkileyen olaylar, tarafsız biçimde özetlenebilir.
Bu tür bölümlerde;
Sansasyonel başlıklardan,
Suçlayıcı ifadelerden,
Tek taraflı anlatımdan,
Kaynakların söylediğinden daha güçlü sonuçlara varmaktan,
Gereksiz ayrıntıdan
kaçınılmalıdır.
Tarafsız ve Ansiklopedik Dil Nasıl Kurulur?
Wikipedia maddeleri, basın bülteni veya sporcu tanıtım dosyası biçiminde yazılamaz.
Aşağıdaki ifadeler ansiklopedik dil açısından sorunlu olabilir:
“Başarılı sporcu”
“Yıldız futbolcu”
“Efsane oyuncu”
“Gelecek vadeden yetenek”
“Ülkesini gururla temsil etti”
“Kariyerinde büyük başarılara imza attı”
“Spor dünyasının önemli isimlerinden biridir”
“Rakiplerine korku saldı”
“Taraftarların gönlünde taht kurdu”
Bu tür nitelemeler yerine doğrulanabilir veriler sunulmalıdır.
Örneğin “başarılı bir atlet” demek yerine, sporcunun hangi organizasyonda hangi dereceyi elde ettiği belirtilmelidir.
Wikipedia Sporcu Sayfasında Tanıtım Dili Riski
Sporcu biyografilerinde tanıtım dilinin oluşmasına neden olan başlıca unsurlar şunlardır:
Kariyerin yalnızca olumlu yönlerinin anlatılması,
Her müsabaka ve derecenin önemli başarı gibi sunulması,
Sponsorların gereksiz biçimde vurgulanması,
Marka iş birliklerinin uzun listeler hâlinde verilmesi,
Sosyal medya takipçi sayılarının prestij unsuru olarak kullanılması,
Kaynaksız övgü ifadelerine yer verilmesi,
Menajerlik veya basın bülteni metinlerinin kopyalanması,
Reklam kampanyalarının kariyer başarısı gibi sunulması.
Sporcunun tanıtımına hizmet eden ayrıntılar, konu hakkında doğru olsalar dahi ansiklopedik önem taşımayabilir.
Sponsorluklar ve Marka İş Birlikleri Maddeye Yazılabilir mi?
Bir sporcunun sponsorları veya reklam anlaşmaları, ancak kariyerinde belirgin bir ansiklopedik önem taşıyorsa ele alınabilir.
Her marka anlaşmasının veya reklam kampanyasının listelenmesi uygun değildir. Sponsorluk bilgisinin maddeye eklenebilmesi için genellikle;
Anlaşmanın geniş bağımsız kaynak kapsamına sahip olması,
Spor endüstrisi açısından önemli görülmesi,
Sporcunun kariyerini veya kamuoyundaki konumunu belirgin biçimde etkilemesi
gerekir.
Sporcunun kendi sosyal medya paylaşımı veya markanın basın açıklaması, bağımsız değerlendirme yerine geçmez.
Sosyal Medya Takipçi Sayısı Kayda Değerlik Sağlar mı?
Yüksek takipçi sayısı, Wikipedia kayda değerliği için doğrudan ölçüt değildir.
Bir sporcunun milyonlarca takipçiye sahip olması kamuoyu görünürlüğüne işaret edebilir; ancak ansiklopedik madde için gerekli olan bağımsız, güvenilir ve kapsamlı kaynakların yerini tutmaz.
Takipçi sayıları ayrıca zaman içinde değişkenlik gösterir ve platformlar arasında doğrulama sorunları barındırabilir. Bu nedenle çoğu durumda biyografi içinde sınırlı ansiklopedik değer taşır.
Sporcu Veri Tabanları Yeterli Kaynak mıdır?
Sporcu veri tabanları, belirli istatistikleri ve kariyer bilgilerini doğrulamak açısından yararlı olabilir. Ancak çoğu veri tabanı, kişiyi kapsamlı biçimde ele alan editoryal yayın niteliğinde değildir.
Veri tabanları genellikle;
Doğum tarihi,
Mevki,
Kulüp geçmişi,
Maç sayısı,
Gol veya puan sayısı,
Turnuva katılımı,
Sıralama
gibi bilgileri doğrulamak için kullanılabilir.
Bununla birlikte yalnızca veri tabanı kayıtlarına dayanan bir biyografi, sporcunun neden bağımsız bir ansiklopedi maddesine konu olması gerektiğini yeterince açıklamayabilir.
Haber Sayısının Fazla Olması Yeterli midir?
Kaynak değerlendirmesinde yalnızca haber sayısına bakılmaz. Onlarca kısa haber, tek bir kapsamlı ve bağımsız inceleme kadar güçlü olmayabilir.
Kaynakların;
Birbirinden bağımsız olması,
Aynı basın bültenini tekrar etmemesi,
Sporcu hakkında anlamlı bilgi sunması,
Güvenilir yayın kuruluşlarınca hazırlanması,
Geçici bir gündem yerine süreklilik göstermesi
önemlidir.
Aynı metnin farklı haber sitelerinde yayımlanması, çok sayıda bağımsız kaynak bulunduğu anlamına gelmez.
Yerel Basın Kaynak Olarak Kullanılabilir mi?
Yerel basın kaynakları, özellikle sporcunun kariyerinin ilk dönemleri ve bölgesel başarıları açısından yararlı olabilir. Ancak kaynağın güvenilirliği, editoryal yapısı ve içerik derinliği incelenmelidir.
Yerel yayının yalnızca kulüp açıklamasını aktarması ile sporcu hakkında bağımsız bir röportaj veya inceleme yayımlaması aynı kaynak değerine sahip değildir.
Maddenin tamamının tek bir yerel kaynağa dayanması, doğrulanabilirlik ve bağımsızlık bakımından yetersiz görülebilir.
Röportajlar Kayda Değerlik Sağlar mı?
Röportajlar, sporcunun kendi ifadelerini aktardığı için çoğunlukla birincil kaynak niteliği taşır. Sporcu röportajları;
Kariyer hedefleri,
Kişisel görüşler,
Spora başlama süreci,
Belirli olaylara ilişkin açıklamalar
gibi konularda kullanılabilir.
Ancak kişinin kendi anlatımı, bağımsız kayda değerliğin temel kanıtı değildir. Röportajın güvenilir bir yayın kuruluşunda yayımlanması önemli olsa da, içeriğin ne kadarının bağımsız editoryal değerlendirme içerdiği ayrıca incelenmelidir.
Wikipedia Sporcu Sayfası Oluşturma Süreci
Sağlıklı bir sporcu biyografisi hazırlanmadan önce kaynak ve uygunluk analizi yapılması gerekir.
Ön İnceleme
İlk aşamada sporcunun;
Spor dalı,
Lig veya organizasyon seviyesi,
Kulüp ve millî takım geçmişi,
Ulusal ve uluslararası başarıları,
Basın kapsamı,
Mevcut çevrim içi profilleri,
Hakkındaki tartışmalı bilgiler
incelenir.
Bu aşama, sayfanın nasıl yazılacağından önce yazılıp yazılamayacağını değerlendirmeye yöneliktir.
Kaynak Haritasının Çıkarılması
Bulunan kaynaklar şu gruplara ayrılabilir:
Güçlü bağımsız kaynaklar,
Sınırlı kapsamlı haberler,
Birincil kaynaklar,
İstatistik veri tabanları,
Güvenilirliği belirsiz yayınlar,
Basın bülteni niteliğindeki içerikler,
Kullanılması sakıncalı kaynaklar.
Bu sınıflandırma, hangi bilgilerin maddeye eklenebileceğini ve hangi iddiaların desteklenemeyeceğini gösterir.
Risk Analizi
Kaynaklar yeterli görünse bile aşağıdaki riskler ayrıca incelenir:
Tanıtım dili,
Yetersiz bağımsız kaynak,
Yakın tarihli ve geçici medya ilgisi,
Kaynaklar arasındaki bilgi çelişkileri,
Yaşayan kişi politikaları,
Çıkar çatışması,
Telif hakkı ihlali,
Daha önce silinmiş madde geçmişi,
Aynı konu hakkında tekrar tekrar sayfa oluşturulması.
Ansiklopedik Yapının Kurulması
Madde başlıkları, mevcut kaynakların içeriğine göre belirlenir. Kaynakta bulunmayan bölümler yalnızca sayfayı uzun göstermek amacıyla oluşturulmamalıdır.
Her sporcu maddesinde aynı başlıkların bulunması gerekmez. Bazı sporcularda millî takım kariyeri belirleyiciyken, bazı sporcularda bireysel turnuvalar veya rekorlar daha önemli olabilir.
Taslak Hazırlama
Taslak hazırlanırken;
Kaynaklardaki bilgiler özgün cümlelerle yeniden yazılır,
Doğrudan kopyalamadan kaçınılır,
Övgü ifadeleri çıkarılır,
Kariyer kronolojisi kontrol edilir,
İstatistikler karşılaştırılır,
Tartışmalı bilgiler güçlü kaynaklarla desteklenir,
Gereksiz kişisel bilgiler ayıklanır.
Teknik Kontrol
Yayımlama öncesinde şu unsurlar incelenir:
İç bağlantılar,
Kaynak biçimi,
Kategori seçimi,
Bilgi kutusu,
Tarih ve sayı biçimleri,
Spor branşına özgü şablonlar,
Madde adı,
Yönlendirmeler,
Dil bilgisi ve anlatım bütünlüğü.
Bilgi Kutusu Nasıl Hazırlanır?
Sporcu bilgi kutusu, maddenin temel verilerini özetleyen teknik bir alandır.
Branşa göre şu bilgiler yer alabilir:
Tam ad,
Doğum tarihi,
Doğum yeri,
Boy,
Kilo,
Mevki,
Branş,
Kulüp,
Forma numarası,
Profesyonel kariyer,
Millî takım geçmişi,
Antrenör,
Sıralama,
Madalya bilgileri.
Bilgi kutusuna eklenen her veri metin içinde tekrar edilmek zorunda değildir. Ancak tartışmalı veya değişken bilgilerin güvenilir kaynaklarla doğrulanması gerekir.
Boy, kilo, kulüp ve sıralama gibi bilgiler zamanla değişebileceğinden güncelleme tarihi önemlidir.
Sporcu Fotoğrafı Kullanımı
Bir sporcunun internette çok sayıda fotoğrafının bulunması, bu fotoğrafların Wikipedia’da kullanılabileceği anlamına gelmez.
Fotoğrafın;
Serbest lisanslı olması,
Telif hakkı sahibinin kullanım izni vermesi,
Wikimedia Commons kurallarına uygun yüklenmesi,
Lisans bilgisinin doğrulanabilir olması
gerekir.
Sporcunun Instagram hesabındaki, kulüp sitesindeki, haber ajansındaki veya profesyonel fotoğrafçıya ait görsel izinsiz biçimde kullanılamaz.
Sporcunun fotoğrafın öznesi olması, fotoğrafın telif hakkına sahip olduğu anlamına gelmeyebilir. Telif hakkı çoğu durumda fotoğrafı çeken kişiye veya ilgili kuruluşa aittir.
Daha Önce Silinmiş Sporcu Sayfaları
Bir sporcu hakkında daha önce oluşturulan sayfanın silinmiş olması, yeni sayfanın hiçbir koşulda oluşturulamayacağı anlamına gelmez. Ancak silinme gerekçesi dikkate alınmadan aynı içeriğin yeniden yayımlanması doğru değildir.
Öncelikle şu hususlar incelenmelidir:
Sayfa neden silindi?
Kayda değerlik yetersiz miydi?
İçerik reklam niteliğinde miydi?
Kaynaklar güvenilir değil miydi?
Telif hakkı ihlali var mıydı?
Yeni ve güçlü kaynaklar ortaya çıktı mı?
Sporcunun kariyerinde önemli bir değişiklik oldu mu?
Yeni taslak önceki metinden bağımsız mı hazırlandı?
Silinen içeriğin küçük değişikliklerle yeniden oluşturulması, sayfanın tekrar silinmesine ve korumaya alınmasına neden olabilir.
Taslak Reddedilirse Ne Yapılmalıdır?
Bir sporcu taslağının reddedilmesi, her zaman sporcunun kesin olarak kayda değer olmadığı anlamına gelmez. Ret gerekçesinin ne olduğu belirlenmelidir.
Yaygın ret nedenleri şunlardır:
Bağımsız kaynakların yetersizliği,
Kaynakların sporcu hakkında kapsamlı bilgi vermemesi,
Reklam ve öz geçmiş dili,
Güvenilir olmayan internet siteleri,
Kaynaksız istatistikler,
Yaşayan kişi politikalarına aykırı ifadeler,
Telif hakkı ihlali,
Maddenin ansiklopedik yapıdan uzak olması.
Revizyon yapılırken yalnızca metnin cümleleri değiştirilmemeli; ret gerekçesini doğuran kaynak veya yapı sorunu giderilmelidir.
Sporcu Kendi Wikipedia Sayfasını Oluşturabilir mi?
Teknik olarak Wikipedia hesabı bulunan kişiler düzenleme yapabilir. Ancak kişinin kendisi hakkında doğrudan madde hazırlaması çıkar çatışması oluşturur.
Sporcu, menajer, aile üyesi, kulüp çalışanı, iletişim danışmanı veya sponsor temsilcisi, konuya bağımsız bir editörle aynı mesafede değildir.
Çıkar çatışması bulunan durumlarda;
Bağlantının açıklanması,
Tartışma sayfasının kullanılması,
Değişiklik önerilerinin bağımsız editörlerin değerlendirmesine sunulması,
Tanıtım amaçlı doğrudan müdahalelerden kaçınılması
gerekir.
Ücretli Katkıların Açıklanması
Bir kişi Wikipedia veya diğer Wikimedia projelerinde ücret karşılığında katkıda bulunuyorsa işverenini, müşterisini, amaçlanan yararlanıcıyı ve ilgili bağlantılarını açıklamakla yükümlüdür. Açıklama kullanıcı sayfasında, ilgili tartışma sayfasında veya değişiklik özetinde yapılabilir. Wikimedia Kullanım Şartları ayrıca ücretli katkıların açıklanmış olmasının, yerel Wikipedia politikalarına uyma zorunluluğunu ortadan kaldırmadığını belirtir.
Ücretli bir çalışmanın açıklanması, hazırlanan maddenin kabul edileceği veya korunacağı anlamına gelmez. İçerik yine tarafsızlık, doğrulanabilirlik, kayda değerlik, telif hakkı ve yaşayan insanların biyografileriyle ilgili kurallara tabi olur.
Wikipedia Sayfası Oluşturmak Sayfanın Kalıcı Olmasını Sağlar mı?
Wikipedia’da herhangi bir maddenin süresiz olarak yayımlanacağı garanti edilemez.
Bir sporcu sayfası yayımlandıktan sonra gönüllü editörler tarafından;
Düzenlenebilir,
Kaynakları sorgulanabilir,
Şablonlarla işaretlenebilir,
Birleştirilebilir,
Başka bir başlığa taşınabilir,
Silinmeye aday gösterilebilir,
Tartışma sonucunda silinebilir.
Sayfanın uzun vadeli dayanıklılığı, onu oluşturan kişinin kimliğinden değil; kaynakların niteliğinden, ansiklopedik uygunluktan ve topluluk politikalarıyla uyumdan kaynaklanır.
Wikipedia Sayfası Doğrulama Rozeti Sağlar mı?
Wikipedia’da sosyal medya platformlarındaki gibi başvuru yoluyla verilen bir “doğrulanmış sporcu” rozeti bulunmaz.
Bir kişi hakkında Wikipedia maddesinin bulunması;
Kimlik doğrulaması,
Resmî temsil,
İtibar onayı,
Kariyer belgesi,
Sosyal medya doğrulama garantisi
anlamına gelmez.
Wikipedia maddeleri topluluk tarafından düzenlenebilir ve yalnızca mevcut kaynaklara dayanır.
Wikipedia Sporcu Sayfası Google Sonuçlarında Nasıl Görünür?
Wikipedia maddeleri arama motorlarında görünürlük kazanabilir. Ancak bir maddenin belirli bir sırada yer alacağı, bilgi panelinde gösterileceği veya arama sonuçlarında kalıcı biçimde öne çıkacağı garanti edilemez.
Arama motorlarının;
İndeksleme,
Sıralama,
Bilgi paneli oluşturma,
Görsel seçme,
Özet gösterme
süreçleri Wikipedia’dan bağımsız sistemler tarafından yürütülür.
Wikipedia maddesi, arama motoru optimizasyonu amacıyla anahtar kelime tekrarı veya reklam metniyle hazırlanamaz.
Wikidata ve Sporcu Biyografileri
Wikidata, kişiler, kurumlar ve kavramlar hakkındaki yapılandırılmış bilgilerin saklandığı ayrı bir Wikimedia projesidir.
Bir sporcu için Wikidata ögesi oluşturulması, o kişinin Wikipedia’da otomatik olarak madde sahibi olacağı anlamına gelmez. Benzer biçimde bir veri tabanında veya başka bir Wikimedia projesinde profil bulunması da Wikipedia kayda değerliğini tek başına kanıtlamaz.
Wikidata üzerinde;
Doğum tarihi,
Spor dalı,
Uyruğu,
Kulübü,
Resmî kimlik numaraları,
Sporcu veri tabanı bağlantıları
gibi yapılandırılmış veriler bulunabilir. Bu bilgilerin de doğrulanabilir kaynaklara dayanması gerekir.
Sık Karşılaşılan Hatalar
Wikipedia sporcu sayfalarında en sık karşılaşılan sorunlar şunlardır:
Sporcunun öz geçmişinin doğrudan kopyalanması,
Menajerlik dosyasının ansiklopedi maddesi gibi kullanılması,
Kaynak yerine sosyal medya bağlantılarının eklenmesi,
Her turnuva katılımının başarı olarak yazılması,
Yerel ve uluslararası organizasyonların eş değer gösterilmesi,
Yaş grubu derecelerinin büyükler kategorisi gibi sunulması,
Kulüp açıklamalarının bağımsız haber olarak değerlendirilmesi,
İstatistiklerin güncel olmaması,
Sponsorların gereksiz biçimde listelenmesi,
Kaynaksız özel hayat bilgilerinin eklenmesi,
Aynı basın bülteninin farklı sitelerde yayımlanan kopyalarının ayrı kaynak sayılması,
Silinen sayfanın aynı metinle yeniden oluşturulması,
Fotoğrafların telif durumu incelenmeden yüklenmesi.
Sayfa Oluşturulmadan Önce Sorulması Gereken Sorular
Bir sporcu hakkında Wikipedia maddesi hazırlanmadan önce şu sorulara yanıt aranmalıdır:
Sporcu hakkında en az birkaç bağımsız ve güvenilir kaynak var mı?
Bu kaynaklar kişiyi yalnızca anıyor mu, yoksa kapsamlı biçimde ele alıyor mu?
Kaynaklar aynı basın metninin kopyaları mı?
Sporcunun başarıları resmî sonuçlarla doğrulanabiliyor mu?
Organizasyonların statüsü ve kategorisi açık mı?
Biyografi yaşayan kişilere ilişkin kurallara uygun hazırlanabilir mi?
İçerik reklam dilinden arındırılabilir mi?
Daha önce silinmiş bir sayfa veya reddedilmiş taslak var mı?
Tartışmalı bilgiler için yüksek kaliteli kaynaklar mevcut mu?
Kullanılması planlanan fotoğraf serbest lisanslı mı?
Bu soruların yanıtları, sayfanın yayımlanabilirliği ve olası riskleri konusunda temel bir çerçeve sağlar.
Profesyonel Editoryal İncelemenin Kapsamı
Wikipedia sporcu sayfası oluşturma konusunda yapılacak profesyonel bir inceleme, yalnızca metin yazımından oluşmamalıdır.
Editoryal değerlendirme genel olarak şu aşamaları kapsar:
Sporcunun ansiklopedik uygunluğunun incelenmesi,
Bağımsız kaynakların belirlenmesi,
Kaynakların güvenilirlik ve kapsam analizinin yapılması,
Kariyer verilerinin doğrulanması,
Branşa özgü madde yapısının belirlenmesi,
Yaşayan kişi risklerinin değerlendirilmesi,
Tanıtım dilinin ayıklanması,
İstatistik ve başarıların sınıflandırılması,
Telif hakkı kontrolü,
Çıkar çatışması ve ücretli katkı yükümlülüklerinin değerlendirilmesi,
Taslak veya mevcut sayfanın teknik yönden incelenmesi.
Bu incelemenin sonucunda sayfanın doğrudan oluşturulması, kaynakların geliştirilmesi, taslağın revize edilmesi veya mevcut koşullarda işlem yapılmaması gerektiği yönünde editoryal bir değerlendirme ortaya çıkabilir.
Wikipedia Sporcu Sayfası Oluşturma Hakkında Sonuç
Bir sporcu için Wikipedia sayfası oluşturulabilmesi, yalnızca sportif kariyerin varlığına veya kamuoyundaki tanınırlığa bağlı değildir. Temel gereklilik, sporcu hakkında bağımsız, güvenilir ve kapsamlı kaynakların bulunmasıdır.
Hazırlanacak madde;
Tarafsız bakış açısına,
Doğrulanabilirliğe,
Özgün araştırma yapmama ilkesine,
Yaşayan insanların biyografileriyle ilgili kurallara,
Telif hakkı hükümlerine,
Çıkar çatışması ve ücretli katkı açıklama yükümlülüklerine
uygun olmalıdır.
Kaynakları yetersiz bir sporcunun kariyerini güçlü ifadelerle anlatmak, ansiklopedik uygunluk sorununu çözmez. Buna karşılık yeterli kaynakları bulunan bir sporcu hakkında ölçülü, doğrulanabilir ve branşın yapısına uygun bir biyografi hazırlanması, maddenin topluluk tarafından sağlıklı biçimde değerlendirilebilmesi için gerekli zemini oluşturur.
Sporcu Wikipedia Sayfası Uygunluğunuzu Öğrenin
Spor kariyerinizin Wikipedia kayda değerlik kriterlerini karşılayıp karşılamadığını mevcut kaynakların niteliği üzerinden değerlendirin. Olası kaynak, tarafsızlık ve silinme risklerini sayfa hazırlanmadan önce belirleyin.
Gizli, Güvenilir ve %98 Başarı Oranı
Wikipedia Sürecinizi Doğru Başlatın