Wikipedia Sivil Toplum Kuruluşu (STK) Sayfası Oluşturma Danışmanlık Hizmeti

Wikipedia’da bir dernek, vakıf, federasyon, platform veya diğer sivil toplum kuruluşu hakkında madde oluşturulabilmesi; kuruluşun yalnızca faaliyet göstermesine, resmî statüye sahip olmasına veya toplumsal yarar ürettiğinin düşünülmesine bağlı değildir. Kuruluşun bağımsız, güvenilir ve ikincil kaynaklarda yeterli derinlikte ele alınması, içeriğin doğrulanabilir olması ve metnin tarafsız bir ansiklopedik yaklaşımla hazırlanması gerekir. Bu rehber, bir STK’nın Wikipedia açısından değerlendirilmesinde dikkate alınan temel ölçütleri ve profesyonel danışmanlık sürecinin kapsamını açıklamaktadır.

Wikipedia’da Sivil Toplum Kuruluşu Sayfası Oluşturmak Ne Anlama Gelir?

Wikipedia’da bir sivil toplum kuruluşu hakkında madde oluşturmak, kuruluşun kurumsal tanıtım metnini yayımlamak anlamına gelmez. Wikipedia; reklam, halkla ilişkiler, bağış toplama, kampanya duyurusu veya kurumsal itibar yönetimi amacıyla kullanılan bir yayın platformu değildir.

Bir STK maddesinin temel amacı, kuruluş hakkında kamuya açık kaynaklarda yer alan bilgileri tarafsız, ölçülü ve doğrulanabilir bir biçimde özetlemektir. Maddenin konusu olan kuruluşun kendi söylemi değil, bağımsız kaynakların kuruluş hakkında ortaya koyduğu bilgi esas alınır.

Bu nedenle Wikipedia maddesinde genellikle şu soruların yanıtlanması beklenir:

• Kuruluş ne zaman ve hangi tarihsel koşullar içinde ortaya çıkmıştır?

• Kuruluşun çalışma alanı nedir?

• Kamuoyundaki etkisi nasıl belgelenmektedir?

• Bağımsız basın ve akademik kaynaklar kuruluşu nasıl değerlendirmiştir?

• Kuruluş hangi önemli faaliyetler, projeler veya gelişmeler nedeniyle geniş ölçekte ele alınmıştır?

• Kuruluş hakkında kayda değer tartışmalar, eleştiriler veya hukuki süreçler bulunmakta mıdır?

• Kuruluşun toplumsal, kültürel, çevresel, insani veya mesleki etkisi bağımsız kaynaklarla gösterilebilmekte midir?

Bir STK’nın kendi internet sitesinde yayımladığı bilgiler, kuruluşun faaliyetlerini açıklamak için sınırlı ölçüde kullanılabilir. Ancak bu bilgiler tek başına kuruluşun Wikipedia’da bağımsız bir maddeye konu olabilecek ölçüde kayda değer olduğunu göstermez.

Hangi Kuruluşlar STK Kapsamında Değerlendirilebilir?

“Sivil toplum kuruluşu” ifadesi, farklı hukuki yapılara ve çalışma modellerine sahip çok sayıda organizasyonu kapsayabilir. Wikipedia değerlendirmesinde kuruluşun hukuki adından çok, kaynaklarda nasıl ele alındığı ve toplum üzerindeki etkisinin ne ölçüde belgelendiği önemlidir.

Bu kapsamda değerlendirilebilecek kuruluşlar arasında şunlar bulunabilir:

• Dernekler

• Vakıflar

• Federasyonlar ve konfederasyonlar

• Meslek örgütleri

• İnsani yardım kuruluşları

• Çevre ve doğa koruma kuruluşları

• Eğitim, sağlık ve kültür alanında çalışan kuruluşlar

• Hak temelli sivil toplum örgütleri

• Düşünce kuruluşları

• Uluslararası sivil toplum ağları

• Toplumsal girişimler ve platformlar

• Gönüllülük esasına dayalı oluşumlar

• Sosyal dayanışma kuruluşları

• Savunuculuk ve farkındalık örgütleri

Bir kuruluşun resmî olarak dernek veya vakıf statüsüne sahip olması, Wikipedia maddesi için otomatik uygunluk sağlamaz. Benzer şekilde, tüzel kişiliği bulunmayan bir platform da bağımsız ve kapsamlı kaynaklarda yeterince ele alınmışsa kayda değerlik bakımından değerlendirilebilir.

STK’lar İçin Wikipedia Kayda Değerliği Nasıl Belirlenir?

Wikipedia’da kayda değerlik, bir kuruluşun tanınmış, itibarlı, yararlı veya geniş bir takipçi kitlesine sahip olmasıyla aynı anlama gelmez. Kayda değerlik, konunun bağımsız ve güvenilir kaynaklarda yeterli ölçüde ele alınıp alınmadığıyla ilgilidir.

Kuruluşlar açısından temel değerlendirme şu soruya dayanır:

STK, kendisinden bağımsız güvenilir kaynaklarda yalnızca adı geçirilerek değil, anlamlı ve ayrıntılı biçimde incelenmiş midir?

Kayda değerlik değerlendirmesinde genellikle dört temel unsur birlikte incelenir:

Kaynakların Kuruluştan Bağımsız Olması

Kaynağın STK’dan editoryal, mali veya kurumsal olarak bağımsız olması gerekir. Kuruluş tarafından hazırlanmış, finanse edilmiş veya kontrol edilmiş içerikler bağımsız kaynak sayılmaz.

Bağımsız kabul edilmeyen kaynaklara şu örnekler verilebilir:

• Kuruluşun resmî internet sitesi

• Faaliyet raporları

• Basın bültenleri

• Kurumsal blog yazıları

• Kuruluş yöneticilerinin kişisel açıklamaları

• Sosyal medya hesapları

• Bağış ve kampanya sayfaları

• Kuruluş tarafından hazırlatılan tanıtım dosyaları

• Sponsorlu içerikler

• Reklam niteliğindeki haberler

• İş birliği yapılan kurumların tanıtım sayfaları

• Kuruluşun kendi yayınları

Bu tür kaynaklar kuruluşun adresi, kuruluş tarihi, yönetim yapısı veya resmî amacı gibi sınırlı bilgilerin doğrulanmasında yardımcı olabilir. Ancak kuruluşun ansiklopedik önemini kanıtlamak için yeterli değildir.

Kaynakların Güvenilir Olması

Bir kaynağın güvenilirliği; yayın kuruluşunun editoryal denetimine, bilgi doğrulama süreçlerine, yazarın uzmanlığına ve içeriğin yayımlanma biçimine göre değerlendirilir.

STK maddelerinde kullanılabilecek kaynaklar arasında şunlar yer alabilir:

• Ulusal veya uluslararası gazeteler

• Bağımsız haber ajansları

• Hakemli akademik dergiler

• Üniversite yayınları

• Akademik kitaplar

• Saygın araştırma merkezlerinin raporları

• Bağımsız belgeseller

• Uzmanlık yayınları

• Güvenilir dergi dosyaları

• Kamu kurumlarının bağımsız araştırma ve inceleme raporları

• Kuruluşu ayrıntılı biçimde değerlendiren sektör veya alan yayınları

Her haber sitesi, blog veya internet yayını güvenilir kaynak olarak kabul edilmez. Kaynağın yayın politikası, editoryal sorumluluğu ve içerik üretme yöntemi ayrıca incelenir.

Kaynakların Konuyu Derinlemesine Ele Alması

Bir STK’nın adının bir haber içinde geçmesi, etkinlik listesinde bulunması veya tek cümleyle anılması çoğu durumda kayda değerlik oluşturmaz.

Kaynağın kuruluş hakkında anlamlı bilgi sunması beklenir. Örneğin:

• Kuruluşun tarihçesini incelemesi

• Toplumsal etkisini analiz etmesi

• Çalışmalarının sonuçlarını değerlendirmesi

• Kuruluşun belirli bir alandaki rolünü tartışması

• Yönetim veya finansman yapısını araştırması

• Kuruluşun bir olay üzerindeki etkisini açıklaması

• Kuruluşla ilgili eleştirileri veya tartışmaları ele alması

• Kuruluşun uzun dönemli faaliyetlerini bağımsız biçimde değerlendirmesi

Kısa duyurular, etkinlik haberleri, ödül listeleri, protokol törenleri, bağış açıklamaları ve proje lansmanları genellikle sınırlı kaynak değeri taşır.

Kaynakların Birden Fazla Olması

Kayda değerlik çoğu durumda tek bir haber veya tek bir röportaj üzerinden kurulamaz. Kuruluşun farklı dönemlerde, farklı yayınlarda ve birbirinden bağımsız kaynaklarda ele alınması daha güçlü bir ansiklopedik temel oluşturur.

Kaynak sayısı tek başına belirleyici değildir. Çok sayıda kısa, tekrar eden veya basın bültenine dayalı haber; az sayıdaki kapsamlı ve bağımsız incelemeden daha düşük değer taşıyabilir.

STK’nın Büyük veya Köklü Olması Yeterli midir?

Bir STK’nın uzun süredir faaliyet göstermesi, çok sayıda üyeye sahip olması, birçok şehirde temsilciliğinin bulunması veya geniş bütçeli projeler yürütmesi kayda değerlik değerlendirmesinde dikkate alınabilir. Ancak bunların bağımsız kaynaklarla belgelenmesi gerekir.

Aşağıdaki özellikler tek başına Wikipedia maddesi için yeterli kabul edilmez:

• Resmî olarak kurulmuş olmak

• Kamu yararına çalışan dernek statüsüne sahip olmak

• Vergi muafiyeti bulunması

• Çok sayıda gönüllüye sahip olmak

• Yüksek miktarda bağış toplamak

• Ünlü kişiler tarafından desteklenmek

• Kamu kurumlarıyla protokol imzalamak

• Uluslararası projelerde yer almak

• Ödül almak

• Sosyal medyada yüksek takipçi sayısına ulaşmak

• Çok sayıda etkinlik düzenlemek

• Kuruluş yöneticisinin tanınmış olması

• Belediyeler veya şirketlerle iş birliği yapmak

• Televizyon programlarına konuk olmak

Bu unsurlar, bağımsız kaynaklarda anlamlı bir incelemeye konu olmuşsa ansiklopedik değerlendirmeyi destekleyebilir. Ancak kuruluşun kendi açıklamalarıyla sunulmaları yeterli değildir.

Yerel ve Ulusal STK’lar Arasında Fark Bulunur mu?

Wikipedia politikaları, yalnızca ulusal veya uluslararası ölçekte faaliyet gösteren STK’ların madde konusu olabileceğini söylemez. Yerel bir kuruluş da belirli bir bölge, topluluk veya sorun alanı üzerinde önemli bir etki oluşturmuş ve bu etki bağımsız kaynaklarda ayrıntılı biçimde incelenmiş olabilir.

Bununla birlikte yalnızca yerel etkinlik duyurularında, belediye haberlerinde veya kuruluşun kendi açıklamalarında yer alan bir STK için bağımsız madde oluşturmak güçleşebilir.

Yerel kuruluşlarda şu kaynaklar önem taşıyabilir:

• Bölgesel basının kapsamlı araştırmaları

• Yerel tarih kitapları

• Üniversite tezleri ve akademik çalışmalar

• Belirli bir toplumsal hareketi inceleyen yayınlar

• Bölgesel kalkınma veya sosyal politika raporları

• Yerel kuruluşun etkisini ele alan bağımsız belgeseller

• Birden fazla güvenilir yerel ve ulusal yayın

Yerel kaynakların güvenilirliği ve editoryal bağımsızlığı, ulusal kaynaklarda olduğu gibi ayrıca değerlendirilir.

STK’nın Projeleri Kayda Değerlik Sağlar mı?

Bir kuruluşun geniş kapsamlı bir proje yürütmesi, kuruluşun kendisi hakkında otomatik olarak kayda değerlik oluşturmaz. Projenin tanınmış olması ile projeyi yürüten kuruluşun bağımsız bir Wikipedia maddesine uygun olması farklı değerlendirmelerdir.

Bir STK projesi şu durumlarda kuruluşun kayda değerlik değerlendirmesine katkı sağlayabilir:

• Proje bağımsız basında ayrıntılı biçimde incelenmişse

• Projenin toplumsal etkisi akademik araştırmalara konu olmuşsa

• Proje uzun süreli ve ölçülebilir sonuçlar doğurmuşsa

• Farklı bağımsız kaynaklar kuruluşun projedeki rolünü açıklamışsa

• Proje önemli bir kamu politikası tartışmasının parçası olmuşsa

• Kuruluşun proje kapsamındaki çalışmaları yalnızca tanıtım diliyle değil, eleştirel ve analitik biçimde değerlendirilmişse

Yalnızca proje ortakları listesinde yer almak, fon almak veya bir kampanya yürütmek genellikle yeterli değildir.

Ödüller ve Başarı Belgeleri Nasıl Değerlendirilir?

STK’ların aldığı ödüller, kuruluşun geçmişini açıklamak için kullanılabilir. Ancak her ödül aynı ansiklopedik ağırlığa sahip değildir.

Ödülün kaynak değeri değerlendirilirken şu unsurlar incelenir:

• Ödülü veren kurumun bağımsızlığı

• Ödülün geçmişi ve itibarı

• Aday belirleme ve değerlendirme yöntemi

• Ödülün geniş çapta haberleştirilip haberleştirilmediği

• Ödülün ücretli başvuru veya sponsorluk sistemiyle verilip verilmediği

• Ödülün kuruluşun faaliyetleri üzerindeki bağımsız değerlendirmelere dayanıp dayanmadığı

Kuruluşun katılım ücreti ödeyerek aldığı, sponsorluk ilişkisi içinde bulunduğu veya yalnızca basın bülteni üzerinden duyurulan ödüller kayda değerlik bakımından sınırlı etkiye sahiptir.

Kuruluş Yöneticisinin Tanınmış Olması STK’ya Aktarılır mı?

Bir STK’nın kurucusu, başkanı veya yöneticisi bağımsız olarak tanınmış olabilir. Ancak bir kişinin kayda değerliği otomatik olarak yönettiği kuruluşa aktarılmaz.

Benzer şekilde, kuruluşun kayda değer olması da her yönetici veya kurucunun ayrı Wikipedia maddesine uygun olduğu anlamına gelmez.

Kuruluş ve yönetici için ayrı ayrı şu değerlendirmeler yapılmalıdır:

• Hakkında bağımsız kaynak bulunup bulunmadığı

• Kaynakların hangi konuyu esas aldığı

• Kişinin yalnızca kuruluş bağlamında mı anıldığı

• Kuruluşun yalnızca tanınmış bir kişinin girişimi olarak mı ele alındığı

• Kuruluşun kendi başına tarihsel veya toplumsal bir etki oluşturup oluşturmadığı

Maddede yöneticilere ayrılan alan da kaynakların ağırlığıyla orantılı olmalıdır. Yönetim kurulu üyelerinin tamamını listelemek çoğu zaman ansiklopedik açıdan gerekli değildir.

STK Maddesinde Kullanılabilecek Bilgiler

Kaynakların yeterli olması durumunda bir STK maddesinde şu bölümlere yer verilebilir:

Kuruluş ve Tarihçe

Kuruluşun kurulduğu tarih, ortaya çıkış koşulları, kurucu kadrosu ve tarihsel gelişimi açıklanabilir. Bu bölüm, kuruluşun kendi anlatısını tekrar etmek yerine bağımsız kaynakların ortaya koyduğu bilgiler üzerine kurulmalıdır.

Amaç ve Çalışma Alanları

Kuruluşun tüzüğünde veya resmî belgelerinde belirtilen amaçlar özetlenebilir. Ancak “topluma öncülük etmektedir”, “önemli çalışmalar yürütmektedir” veya “alanında liderdir” gibi değerlendirmeler bağımsız kaynak olmadan kullanılmamalıdır.

Önemli Faaliyetler ve Projeler

Her etkinliğin veya kampanyanın listelenmesi yerine, bağımsız kaynaklarda ayrıntılı biçimde ele alınan önemli çalışmalar seçilmelidir.

Organizasyon Yapısı

Kuruluşun yönetim modeli, şubeleri veya uluslararası bağlantıları ansiklopedik önem taşıyorsa açıklanabilir. Güncel yönetim kurulu listesinin tamamı yerine, tarihsel önem taşıyan yöneticilere ve yapısal özelliklere odaklanılması daha uygundur.

Finansman

Kuruluşun finansman modeli güvenilir kaynaklarda ele alınmışsa; bağışlar, kamu fonları, uluslararası hibeler, üyelik aidatları veya kurumsal destekler hakkında bilgi verilebilir.

Finansal bilgiler, özellikle tartışmalı konularda, güçlü ve açık kaynaklara dayanmalıdır.

Etki ve Değerlendirmeler

Kuruluşun toplumsal etkisi, bağımsız araştırmalar ve güvenilir değerlendirmeler üzerinden aktarılabilir. Kuruluşun kendi etki raporları, bağımsız doğrulama bulunmadığı sürece tarafsız değerlendirme olarak sunulmamalıdır.

Eleştiriler ve Tartışmalar

Kuruluş hakkında güvenilir kaynaklarda yer alan önemli eleştiriler, tartışmalar, denetimler veya hukuki süreçler maddede yer alabilir.

Wikipedia’nın Tarafsız Bakış Açısı ilkesi, yalnızca olumlu bilgilerin değil, kaynaklarda kayda değer ağırlığa sahip eleştirel görüşlerin de orantılı biçimde aktarılmasını gerektirir. Bir maddenin yalnızca kuruluşun olumlu faaliyetlerinden oluşması, tanıtım niteliği taşıdığı izlenimini doğurabilir.

STK Maddelerinde Tarafsız Dil Nasıl Kurulur?

STK’lar çoğu zaman insani yardım, çevre, eğitim, sağlık, hak savunuculuğu veya sosyal dayanışma gibi olumlu çağrışımlara sahip alanlarda faaliyet gösterir. Ancak kuruluşun amaçlarının toplumsal yarar taşıması, Wikipedia metninde övgü dilinin kullanılmasını haklı çıkarmaz.

Tarafsız bir maddede şu tür ifadelerden kaçınılır:

• “Türkiye’nin önde gelen sivil toplum kuruluşudur.”

• “Çok önemli projelere imza atmıştır.”

• “Binlerce insanın hayatını değiştirmiştir.”

• “Alanında örnek bir kuruluş olarak faaliyet göstermektedir.”

• “Topluma büyük katkılar sağlamaktadır.”

• “Dünyaca tanınan çalışmalara sahiptir.”

• “Başarılı kampanyalar yürütmektedir.”

• “Güçlü ve güvenilir bir yardım kuruluşudur.”

Bu tür ifadeler ancak güvenilir kaynaklarda açıkça yapılmış değerlendirmelere dayanıyorsa, kaynağa atfedilerek ve ölçülü biçimde aktarılabilir.

Daha uygun bir ansiklopedik anlatım şu şekilde kurulabilir:

• “Kuruluş, eğitim eşitsizliğine yönelik projeler yürütmektedir.”

• “Dernek, 2018 yılında başlatılan program kapsamında çeşitli illerde faaliyet göstermiştir.”

• “Araştırmada, kuruluşun bölgedeki gönüllülük çalışmalarına etkisi incelenmiştir.”

• “Kuruluşun finansman modeli bazı yayınlarda eleştirilmiştir.”

• “Programın sonuçları, ilgili araştırma raporunda değerlendirilmiştir.”

Kuruluşun Kendi Kaynakları Kullanılabilir mi?

Kuruluşa ait kaynaklar tamamen yasak değildir. Ancak kullanım alanları sınırlıdır.

Resmî kaynaklar aşağıdaki bilgilerin doğrulanmasında kullanılabilir:

• Kuruluşun resmî adı

• Kuruluş tarihi

• Merkez adresi

• Hukuki statüsü

• Tüzükte belirtilen amaçlar

• Resmî organizasyon yapısı

• Yayımlanmış faaliyet raporları

• Resmî mali tablolar

• Yönetim tarafından açıklanan güncel bilgiler

Buna karşılık kuruluşun kendi kaynakları şu iddiaları bağımsız olarak kanıtlayamaz:

• Kuruluşun önemli veya etkili olduğu

• Alanında öncü olduğu

• Projelerinin başarılı olduğu

• Toplumda geniş karşılık bulduğu

• Faaliyetlerinin tarihsel önem taşıdığı

• Ulusal veya uluslararası ölçekte tanındığı

• Belirli bir alanda lider olduğu

Bu tür değerlendirmeler için bağımsız ikincil kaynaklar gerekir.

Basın Bültenleri ve Haber Çalışmaları Neden Yetersiz Kalabilir?

Birçok STK, faaliyetlerini duyurmak amacıyla basın bülteni dağıtır. Aynı metin, farklı internet sitelerinde küçük değişikliklerle yayımlanabilir. Görünüşte çok sayıda haber bulunmasına rağmen, bunların tamamı tek bir kurumsal açıklamaya dayanabilir.

Kaynak analizinde şu durumlar incelenir:

• Haber metinlerinin birbirinin aynısı olup olmadığı

• İçeriğin basın bülteninden aktarılıp aktarılmadığı

• Haberde bağımsız araştırma veya yorum bulunup bulunmadığı

• Kuruluş temsilcisinin açıklamalarının doğrudan yayımlanıp yayımlanmadığı

• İçeriğin sponsorlu veya reklam niteliğinde olup olmadığı

• Haberin yalnızca etkinlik duyurusu olup olmadığı

• Yayın kuruluşunun editoryal katkı sunup sunmadığı

Aynı basın bülteninin onlarca sitede yayımlanması, onlarca bağımsız kaynak bulunduğu anlamına gelmez.

Röportajlar Kayda Değerlik İçin Yeterli midir?

Kuruluş başkanı veya temsilcisiyle yapılan röportajlar, kuruluşun görüşlerini ve kendi faaliyet anlatısını yansıtır. Bu nedenle röportajlar çoğunlukla birincil kaynak niteliğindedir.

Röportajlar bazı bilgileri doğrulamak için kullanılabilir. Ancak kuruluşun önemini bağımsız olarak kanıtlamak için sınırlı değere sahiptir.

Röportajın kaynak değeri şu durumlarda artabilir:

• Bağımsız ve saygın bir yayın tarafından hazırlanmışsa

• Yalnızca soru-cevap formatından oluşmuyorsa

• Gazetecilik araştırması içeriyorsa

• Farklı görüşlere yer veriyorsa

• Kuruluşun faaliyetlerini eleştirel biçimde inceliyorsa

• Röportaj dışında kapsamlı editoryal değerlendirme sunuyorsa

Sosyal Medya Takipçisi Kayda Değerlik Sağlar mı?

Takipçi, görüntülenme, beğeni veya paylaşım sayıları Wikipedia kayda değerliğinin doğrudan ölçütü değildir. Bu veriler manipülasyona açık olabilir ve kuruluşun bağımsız kaynaklarda ele alındığını göstermez.

Sosyal medya verileri yalnızca güvenilir kaynaklar tarafından anlamlı bir bağlam içinde incelenmişse kullanılabilir. Örneğin bir akademik araştırma, belirli bir STK’nın dijital kampanyasının toplumsal etkisini analiz etmiş olabilir.

Kuruluşun kendi sosyal medya hesapları, tartışmasız ve sınırlı resmî açıklamalar dışında temel kaynak olarak kullanılmamalıdır.

STK Maddelerinde Doğrulanabilirlik

Wikipedia’daki bilgilerin doğru olduğunun düşünülmesi tek başına yeterli değildir. Bilginin, okuyucuların erişebileceği güvenilir ve yayımlanmış bir kaynağa dayandırılması gerekir.

Doğrulanabilirlik kapsamında özellikle şu bilgiler kaynaklandırılmalıdır:

• Kuruluş tarihi

• Kurucu kişiler

• Üye ve gönüllü sayıları

• Toplanan bağış miktarları

• Proje sonuçları

• Yardım ulaştırılan kişi sayıları

• Finansal veriler

• Ulusal veya uluslararası ortaklıklar

• Ödüller

• Toplumsal etki iddiaları

• Eleştiriler

• Denetim sonuçları

• Hukuki süreçler

• Siyasi veya ideolojik bağlantı iddiaları

Kuruluşun kendi raporlarında yer alan sayısal veriler, kaynağın kuruluş tarafından üretildiği açıkça anlaşılacak şekilde sunulmalıdır. Bu veriler bağımsız araştırma sonucu gibi gösterilmemelidir.

Özgün Araştırma Yapmama İlkesi

Wikipedia maddesi yazılırken kaynaklarda açıkça bulunmayan sonuçlara ulaşılamaz. Farklı veriler bir araya getirilerek kuruluş hakkında yeni bir yorum, teori veya değerlendirme üretilemez.

Örneğin aşağıdaki yaklaşımlar özgün araştırma riski taşır:

• Farklı faaliyet raporlarından hareketle kuruluşun “en etkili STK” olduğu sonucunu çıkarmak

• Sosyal medya verilerini karşılaştırarak kuruluşun büyüklüğünü yorumlamak

• Proje sayılarını kullanarak toplumsal etki tahmini yapmak

• Birden fazla haberdeki bilgilerden siyasi bağlantı sonucu çıkarmak

• Mali tablolardan hareketle kuruluşun güvenilirliği hakkında yorum yapmak

• Kaynakların söylemediği bir başarı veya başarısızlık değerlendirmesi oluşturmak

Wikipedia metni, mevcut kaynakları özetler; yeni bir araştırma veya analiz yayımlamaz.

STK Maddelerinde Çıkar Çatışması

Bir kuruluşun kurucusu, çalışanı, yöneticisi, gönüllüsü, iletişim ajansı, hukuk danışmanı veya hizmet sağlayıcısı tarafından doğrudan düzenlenmesi çıkar çatışması doğurabilir.

Çıkar çatışması bulunan kişiler, kuruluş hakkında tarafsız değerlendirme yapmakta zorlanabilir. Bu nedenle doğrudan madde düzenlemek yerine şeffaf biçimde hareket edilmesi ve önerilen değişikliklerin tartışma mekanizmaları üzerinden sunulması daha uygun olabilir.

Çıkar çatışması kapsamında değerlendirilebilecek ilişkiler şunlardır:

• Kuruluşta görev yapmak

• Kuruluşun kurucusu veya yöneticisi olmak

• Kuruluştan ücret almak

• Kuruluşa danışmanlık vermek

• Kuruluşun halkla ilişkiler faaliyetlerini yürütmek

• Kuruluşun dijital iletişiminden sorumlu olmak

• Kuruluştan bağış veya proje desteği almak

• Kuruluşun yakın iş ortağı olmak

• Kuruluş adına içerik hazırlamak

Çıkar çatışmasının açıklanması, hazırlanan içeriğin otomatik olarak kabul edileceği anlamına gelmez. Maddenin yine de tüm içerik ve kaynak politikalarına uygun olması gerekir.

Ücretli Katkıların Açıklanması

Wikimedia kullanım koşulları uyarınca, belirli bir katkı karşılığında ücret alan veya ücret almayı bekleyen kişilerin işverenlerini, müşterilerini ve ilgili kurumsal bağlantılarını açıklamaları gerekir. Bu açıklama kullanıcı sayfasında, ilgili tartışma sayfasında veya değişiklik özetinde yapılabilir. Yerel Wikimedia projeleri daha ayrıntılı veya farklı ek kurallar kabul edebilir.

Ücretli katkının açıklanması, tanıtım içeriğine izin verildiği anlamına gelmez. Ücretli veya ücretsiz bütün katkılar; tarafsızlık, doğrulanabilirlik, güvenilir kaynak kullanımı ve diğer yerel Wikipedia kurallarına uymalıdır.

Bu nedenle profesyonel danışmanlık sürecinde şeffaflık, kaynakların niteliği ve topluluk politikalarına uygun çalışma yöntemi temel öneme sahiptir.

STK Sayfası Neden Silinebilir?

Bir STK maddesi yayımlandıktan sonra kalıcı olacağı garanti edilemez. Maddeler editörler tarafından incelenebilir, etiketlenebilir, birleştirilebilir, taslağa taşınabilir veya silinmeye aday gösterilebilir.

Başlıca silinme nedenleri şunlardır:

• Bağımsız ve güvenilir kaynakların yetersiz olması

• Kaynakların yalnızca kuruluşun kendi yayınlarından oluşması

• Metnin reklam veya halkla ilişkiler dili taşıması

• Kuruluşun kayda değerliğinin gösterilememesi

• Basın bültenlerinin bağımsız haber gibi kullanılması

• Maddenin yalnızca faaliyet listesi biçiminde hazırlanması

• Doğrulanamayan başarı iddialarının bulunması

• Metnin başka bir internet sitesinden kopyalanması

• Telif hakkı ihlali

• Çıkar çatışmasının gizlenmesi

• Ücretli katkının açıklanmaması

• Maddenin ansiklopedik kapsam yerine kurumsal profil biçiminde yazılması

• Eleştirilerin sistematik olarak çıkarılması

• Kaynaklarda yer almayan yorumların eklenmesi

• Kayda değerliğin yalnızca ödül, takipçi veya üye sayısıyla savunulması

Silinme sürecinde kuruluşun faydalı işler yapması veya hukuken tanınmış olması tek başına yeterli savunma oluşturmaz. Değerlendirme, ağırlıklı olarak kaynakların niteliğine ve içeriğin politika uyumuna dayanır.

Daha Önce Silinen Bir STK Maddesi Yeniden Oluşturulabilir mi?

Daha önce silinen bir maddenin yeniden oluşturulması mümkündür; ancak önceki silinme gerekçelerinin giderilmiş olması gerekir.

Yeniden oluşturma öncesinde şu unsurlar incelenmelidir:

• Önceki silinme tartışmasının gerekçesi

• Maddenin hangi politika nedeniyle silindiği

• Yeni ve bağımsız kaynakların ortaya çıkıp çıkmadığı

• Kuruluş hakkında daha kapsamlı yayınlar bulunup bulunmadığı

• Önceki metnin reklam niteliği taşıyıp taşımadığı

• Yeniden oluşturmanın önceki içeriğin tekrarı olup olmadığı

• Başlığın yeniden oluşturulmaya karşı korumalı olup olmadığı

• Maddenin taslak sürecinden geçirilmesinin gerekip gerekmediği

Aynı kaynaklarla ve benzer tanıtım metniyle tekrar madde oluşturmak, hızlı silme veya yeniden silinme riskini artırabilir.

Wikipedia STK Uygunluk Analizi

Bir madde hazırlanmadan önce kuruluşun Wikipedia açısından uygunluğunun analiz edilmesi, sürecin en önemli aşamalarından biridir.

Uygunluk analizinde genel olarak şu çalışmalar yapılır:

• Kuruluşun tam ve alternatif adlarının araştırılması

• Bağımsız kaynakların belirlenmesi

• Kaynakların güvenilirlik düzeyinin incelenmesi

• Basın bülteni ve özgün haber ayrımının yapılması

• Kaynakların kuruluşu ne ölçüde ele aldığının değerlendirilmesi

• Kaynakların birbirinden bağımsız olup olmadığının belirlenmesi

• Yerel, ulusal ve uluslararası yayınların sınıflandırılması

• Akademik yayınların incelenmesi

• Kuruluşun geçmiş Wikipedia kayıtlarının araştırılması

• Önceki silinme veya tartışma süreçlerinin değerlendirilmesi

• Çıkar çatışması risklerinin belirlenmesi

• Tartışmalı konuların tespit edilmesi

• Eleştiri ve hukuki süreç kaynaklarının incelenmesi

• Olası madde yapısının oluşturulması

• Kayda değerlik risk seviyesinin belirlenmesi

Bu analiz sonucunda kuruluşun Wikipedia maddesi için yeterli kaynak temeline sahip olup olmadığı konusunda gerekçeli bir değerlendirme yapılabilir. Ancak hiçbir değerlendirme, Wikipedia topluluğunun vereceği kararın garantisi değildir.

Profesyonel STK Sayfası Danışmanlığının Kapsamı

Profesyonel danışmanlık, yalnızca bir metin yazma çalışması olarak değerlendirilmemelidir. Süreç; politika analizi, kaynak incelemesi, ansiklopedik yapılandırma ve risk yönetimini birlikte içerir.

Danışmanlık kapsamında aşağıdaki çalışmalar yer alabilir:

Ön İnceleme

Kuruluşun faaliyet alanı, geçmişi, hukuki yapısı, bilinen projeleri ve mevcut dijital kaynakları incelenir.

Kaynak Araştırması

Kuruluştan bağımsız haberler, akademik çalışmalar, kitaplar, raporlar ve diğer güvenilir yayınlar araştırılır.

Kaynak Sınıflandırması

Bulunan kaynaklar aşağıdaki ölçütlere göre sınıflandırılır:

• Bağımsızlık

• Güvenilirlik

• Derinlik

• Editoryal denetim

• Tarihsel kapsam

• Konuya doğrudan ilişkin olma

• Basın bülteninden bağımsız olma

• Kayda değerliğe katkı düzeyi

Risk Analizi

Kayda değerlik, reklam dili, çıkar çatışması, kaynak yetersizliği, eleştiri eksikliği, telif hakkı ve önceki silinme kayıtları bakımından riskler değerlendirilir.

Ansiklopedik İçerik Planı

Kaynakların ağırlığına göre madde başlıkları belirlenir. Her başlığın kuruluşun kendi önceliklerine değil, kaynaklarda yer alan ansiklopedik öneme dayanması gerekir.

Tarafsız Taslak Hazırlığı

Metin; övgü, çağrı, tanıtım ve kurumsal sloganlardan arındırılarak hazırlanır. Kaynaklarda yer alan olumlu ve olumsuz bilgiler, ağırlıkları oranında değerlendirilir.

Kaynaklandırma

Doğrulanabilir nitelikteki ifadeler uygun kaynaklarla ilişkilendirilir. Kaynağın desteklemediği iddialar metne eklenmez.

Politika Uyum Kontrolü

Taslak; kayda değerlik, tarafsız bakış açısı, doğrulanabilirlik, özgün araştırma yapmama, güvenilir kaynaklar, çıkar çatışması ve ücretli katkıların açıklanması ilkeleri açısından incelenir.

Yayın Sonrası Süreçlerin Değerlendirilmesi

Maddede bakım etiketi, kaynak talebi, tarafsızlık uyarısı, birleştirme önerisi veya silinme tartışması ortaya çıkması durumunda gerekçeler politikalar çerçevesinde değerlendirilir.

Danışmanlık Hizmeti Neleri Garanti Etmez?

Wikipedia merkezi bir yayın kurulu tarafından yönetilen kurumsal bir dizin değildir. Maddeler gönüllü editörler tarafından incelenir ve topluluk politikalarına göre değerlendirilir.

Bu nedenle danışmanlık hizmeti şu sonuçları garanti edemez:

• Maddenin kesin olarak yayımlanması

• Maddenin süresiz olarak korunması

• İçeriğin değişmeden kalması

• Başlığın istenilen biçimde kullanılması

• Kuruluş logosunun kabul edilmesi

• Tüm proje ve başarıların maddede yer alması

• Eleştirilerin kaldırılması

• Arama motorlarında belirli bir sıralama elde edilmesi

• Bilgi paneli oluşturulması

• Maddenin belirli bir tarihte onaylanması

• Editörlerin olumlu karar vermesi

• Silinme tartışmasının açılmaması

• Kuruluşun istediği anlatının korunması

Profesyonel çalışmanın amacı sonuç garantisi vermek değil; başvuruyu mümkün olan en güçlü kaynak temeli, tarafsız metin ve politika uyumuyla hazırlamaktır.

STK Logosunun Wikipedia’da Kullanılması

Bir STK’nın logosu telif hakkına tabi olabilir. Logonun kullanılabilmesi, ilgili Wikimedia projesinin dosya yükleme ve telif politikalarına bağlıdır.

Logo kullanımında şu unsurlar değerlendirilir:

• Logonun telif durumu

• Kuruluşun logoyu hangi lisansla yayımladığı

• Özgür lisans koşullarının karşılanıp karşılanmadığı

• Adil kullanım politikasının ilgili projede uygulanıp uygulanmadığı

• Dosyanın kaynağının açıkça gösterilmesi

• Görselin yalnızca tanımlama amacıyla kullanılması

• Gereğinden yüksek çözünürlükte olmaması

• Uygun telif etiketi ve gerekçesinin eklenmesi

Kuruluşun logoya sahip olması, logonun otomatik olarak Wikimedia Commons’a yüklenebileceği anlamına gelmez.

STK Fotoğrafları ve Proje Görselleri

Etkinlik ve proje fotoğraflarının Wikipedia’da kullanılabilmesi için telif haklarının uygun olması gerekir. İnternet sitesinde veya sosyal medyada yayımlanmış bir fotoğraf, serbestçe kullanılabilir kabul edilmez.

Görseller için genellikle şu koşullar aranır:

• Fotoğrafı yükleyen kişinin telif hakkı sahibi olması

• Uygun bir özgür lisans verilmesi

• Fotoğrafın kaynağının belirtilmesi

• Görseldeki kişilere ilişkin kişilik haklarının gözetilmesi

• Görselin ansiklopedik değer taşıması

• Tanıtım afişi veya reklam niteliğinde olmaması

• Etkinlik görsellerinin maddeyi galeriye dönüştürmemesi

Maddede çok sayıda kurumsal fotoğraf kullanılması, içeriğin tanıtım sayfası görünümü kazanmasına neden olabilir.

STK Maddesi ile Kurumsal İnternet Sitesi Arasındaki Fark

Kurumsal internet sitesi, kuruluşun kendi denetimindedir. Kuruluş; amaçlarını, projelerini, bağış kampanyalarını, yönetim kadrosunu ve başarılarını istediği kapsamda yayımlayabilir.

Wikipedia maddesi ise bağımsız bir ansiklopedik içeriktir. Kuruluş:

• Maddenin sahibi değildir.

• İçeriği kontrol edemez.

• Eleştirilerin kaldırılmasını talep ederek sonuç alamaz.

• Tüm projelerinin listelenmesini zorunlu kılamaz.

• Kurumsal sloganlarını kullanamaz.

• Bağış çağrısı yayımlayamaz.

• İletişim ve başvuru formlarına yer veremez.

• Güncel kampanyalarını duyuramaz.

• İçeriğin sabit kalmasını garanti edemez.

Bu ayrım, STK maddelerinin kurumsal tanıtım metnine dönüşmesini önleyen temel ilkelerden biridir.

Başvuru Öncesinde Hazırlanması Gereken Bilgiler

Bir STK hakkında ön değerlendirme yapılabilmesi için aşağıdaki bilgi ve belgeler yararlı olabilir:

• Kuruluşun tam resmî adı

• Eski ve alternatif adları

• Kuruluş tarihi

• Hukuki statüsü

• Faaliyet gösterdiği ülkeler ve bölgeler

• Ana çalışma alanları

• Önemli tarihsel gelişmeler

• Kurucular ve tarihsel yöneticiler

• Bağımsız haber bağlantıları

• Akademik yayınlar

• Kitap ve rapor referansları

• Kuruluş hakkında yayımlanmış araştırmalar

• Ödüller ve bunların bağımsız kaynakları

• Eleştiri ve tartışmalara ilişkin yayınlar

• Geçmiş Wikipedia denemeleri

• Silinme tartışması bağlantıları

• Kuruluşla bağlantılı olabilecek mevcut Wikipedia maddeleri

Kuruluş tarafından hazırlanan tanıtım dosyaları yardımcı bilgi sağlayabilir; ancak bağımsız kaynakların yerine geçmez.

Sık Karşılaşılan Hatalar

STK maddelerinde en sık karşılaşılan hatalar şunlardır:

• Kuruluşun “biz” diliyle anlatılması

• Misyon ve vizyon metinlerinin doğrudan kopyalanması

• Tüm projelerin kronolojik olarak listelenmesi

• Bağışçı ve sponsor listelerine yer verilmesi

• Yönetim kurulunun tamamının eklenmesi

• Ödüllerin önem ayrımı yapılmadan sıralanması

• Sosyal medya takipçi sayılarının başarı ölçütü olarak kullanılması

• Kurumsal sloganların maddeye eklenmesi

• Basın bültenlerinin bağımsız kaynak gibi sunulması

• Yalnızca olumlu haberlerin kullanılması

• Kuruluşla ilgili eleştirilerin çıkarılması

• Faaliyet raporlarındaki sonuçların bağımsız gerçekler gibi aktarılması

• Kaynaklarda olmayan önem iddialarının eklenmesi

• İnternet sitesindeki metnin kopyalanması

• Hukuki statünün kayda değerlik için yeterli görülmesi

• Kuruluş başkanının tanınmışlığının kuruluşa aktarılması

• Ücretli katkı ilişkisinin açıklanmaması

STK Sayfası Oluşturmadan Önce Sorulması Gereken Sorular

Bir kuruluş hakkında Wikipedia maddesi hazırlamadan önce şu sorulara açık yanıt verilmelidir:

• Kuruluş hakkında en az birkaç bağımsız ve kapsamlı kaynak bulunuyor mu?

• Bu kaynaklar kuruluşun basın bültenlerinden bağımsız mı?

• Kaynaklar yalnızca projeleri mi, yoksa kuruluşun kendisini mi ele alıyor?

• Kuruluş farklı dönemlerde haber ve araştırmalara konu olmuş mu?

• Akademik veya uzmanlık kaynakları bulunuyor mu?

• Maddenin yalnızca kuruluşun kendi kaynaklarıyla yazılması mı gerekiyor?

• Kuruluş hakkında önemli eleştiriler veya tartışmalar mevcut mu?

• Önceden oluşturulmuş ve silinmiş bir madde var mı?

• Metin, tanıtım diline başvurmadan hazırlanabilir mi?

• Kuruluşun ansiklopedik etkisi kaynaklar üzerinden gösterilebilir mi?

• Çıkar çatışması ve ücretli katkı açıklamaları nasıl yönetilecek?

• Kaynakların desteklemediği kurumsal talepler maddeden çıkarılabilecek mi?

Bu soruların yanıtları, kuruluşun Wikipedia açısından uygunluk düzeyini ve çalışmanın risk profilini belirler.

Wikipedia’da bir sivil toplum kuruluşu sayfası oluşturulması, kuruluşun hukuki statüsünden, faaliyet hacminden veya kurumsal itibarından önce kaynakların niteliğine bağlıdır. Dernek, vakıf, federasyon veya platformun kendisinden bağımsız yayınlarda yeterli derinlikte ele alınması; maddenin tarafsız, doğrulanabilir ve ansiklopedik biçimde hazırlanması gerekir.

Kuruluşun kendi internet sitesi, faaliyet raporları, sosyal medya hesapları ve basın bültenleri yardımcı kaynak niteliği taşıyabilir; ancak tek başlarına kayda değerlik oluşturmaz. Ödüller, proje sayıları, bağış miktarları, gönüllü sayıları ve kamu kurumlarıyla yapılan iş birlikleri de ancak bağımsız kaynaklar tarafından anlamlı biçimde incelendiğinde ansiklopedik değerlendirmeye katkı sağlar.

Profesyonel danışmanlık süreci; uygunluk analizi, bağımsız kaynak araştırması, risk değerlendirmesi, ansiklopedik içerik planlaması, tarafsız taslak hazırlığı, kaynaklandırma ve politika uyum kontrolünü kapsar. Bununla birlikte Wikipedia’daki nihai kararlar topluluk süreçleri içinde verildiğinden, herhangi bir maddenin yayımlanması veya kalıcı olması garanti edilemez.

Sağlıklı bir STK maddesi, kuruluşun kendisini nasıl tanımladığını aktarmakla sınırlı kalmaz. Bağımsız kaynakların kuruluşu nasıl değerlendirdiğini, hangi tarihsel ve toplumsal bağlam içinde ele aldığını ve kamuoyu açısından neden ansiklopedik incelemeye konu olduğunu dengeli bir biçimde ortaya koyar.