- Ana Sayfa /
- Wikipedia Gazeteci Sayfası Oluşturma ve Danışmanlık
Wikipedia Gazeteci Sayfası Oluşturma ve Danışmanlık
Wikipedia gazeteci sayfası oluşturma şartlarını, kayda değerlik ölçütlerini, güvenilir kaynak gerekliliklerini ve profesyonel inceleme sürecini öğrenin.
Gizli & Güvenilir
Şeffaf Süreç
15+ Yıllık Deneyim
Wikipedia gazeteci sayfası oluşturma süreci; gazetecinin mesleki unvanından çok, bağımsız ve güvenilir kaynaklarda nasıl ele alındığının incelenmesine dayanır. Bu rehber; gazeteciler için kayda değerlik ölçütlerini, kaynak gerekliliklerini, tarafsız biyografi yazımını ve taslak değerlendirme sürecini açıklamaktadır.
Gazeteciler, kamuoyunun bilgilendirilmesinde ve toplumsal olayların kayıt altına alınmasında önemli görevler üstlenebilir. Ancak bir kişinin gazeteci, köşe yazarı, televizyon yorumcusu, muhabir, haber sunucusu veya medya yöneticisi olması, tek başına Wikipedia’da adına bağımsız bir madde oluşturulması için yeterli değildir.
Wikipedia gazeteci sayfası oluşturma sürecinde temel değerlendirme, gazetecinin mesleğini icra edip etmediğinden ziyade, kişinin bağımsız, güvenilir ve ikincil kaynaklarda kapsamlı biçimde ele alınıp alınmadığıdır.
Bu nedenle hazırlanacak bir gazeteci biyografisi; özgeçmiş aktarımı, kişisel tanıtım veya mesleki başarıların sıralanması biçiminde değil, yayımlanmış güvenilir kaynakların tarafsız bir özeti olarak yapılandırılmalıdır.
Wikipedia Gazeteci Sayfası Nedir?
Wikipedia gazeteci sayfası; gazetecinin yaşamını, mesleki kariyerini, önemli çalışmalarını, görev yaptığı medya kuruluşlarını ve kamuoyuna yansıyan faaliyetlerini ansiklopedik bir çerçevede ele alan biyografi maddesidir.
Böyle bir sayfada yer alabilecek başlıca bilgiler şunlardır:
Doğum tarihi ve doğum yeri
Eğitim geçmişi
Gazeteciliğe başlama süreci
Görev yaptığı medya kuruluşları
Muhabirlik, editörlük veya yöneticilik görevleri
Hazırladığı haber dosyaları ve programlar
Yayımlanmış kitapları veya araştırmaları
Aldığı gazetecilik ödülleri
Kamuoyuna yansıyan hukuki veya mesleki gelişmeler
Güvenilir kaynaklarda ele alınan eleştiriler ve tartışmalar
Bu bilgilerin Wikipedia maddesine eklenebilmesi için yayımlanmış ve doğrulanabilir kaynaklarla desteklenmesi gerekir. Kişinin kendi beyanı, kişisel internet sitesi veya sosyal medya hesabı tek başına yeterli kaynak oluşturmaz.
Her Gazeteci İçin Wikipedia Sayfası Açılabilir mi?
Her gazeteci adına Wikipedia maddesi oluşturulamaz. Bir gazetecinin uzun süredir mesleğini sürdürüyor olması, ulusal bir medya kuruluşunda çalışması veya geniş bir sosyal medya kitlesine sahip olması otomatik olarak kayda değer kabul edilmesini sağlamaz.
Wikipedia açısından temel soru şudur:
Gazeteci, kendisiyle bağlantısı bulunmayan güvenilir kaynaklarda bağımsız bir konu olarak yeterli ölçüde incelenmiş midir?
Bir gazetecinin yalnızca yazdığı haberlerde imzasının bulunması, görev yaptığı gazetenin yazar kadrosunda yer alması veya televizyon programlarında görünmesi, kişinin biyografik kayda değerliğini tek başına kanıtlamaz.
Gazetecinin çalışmalarının ötesinde, doğrudan gazetecinin kendisini ele alan kaynaklara ihtiyaç duyulur.
Gazeteciler İçin Kayda Değerlik Nasıl Değerlendirilir?
Kayda değerlik, bir kişinin Wikipedia’da bağımsız bir maddeye konu olup olamayacağını belirlemekte kullanılan temel ölçütlerden biridir.
Gazeteciler için değerlendirme yapılırken şu unsurlar birlikte incelenir:
Gazeteci hakkında yayımlanan bağımsız biyografik haberler
Mesleki kariyerini ayrıntılı biçimde ele alan röportajlar
Gazetecilik faaliyetlerini analiz eden akademik veya mesleki çalışmalar
Güvenilir yayınlarda yayımlanmış portre yazıları
Ulusal veya uluslararası ölçekte bilinen gazetecilik ödülleri
Kamuoyunda önemli etki oluşturan araştırma ve haber dosyaları
Gazetecinin çalışmalarına yönelik bağımsız değerlendirmeler
Mesleki geçmişinin birden fazla güvenilir kaynak tarafından ele alınması
Bu unsurların hiçbiri her durumda tek başına yeterli değildir. Değerlendirme, kaynakların niteliği, bağımsızlığı, kapsamı, sürekliliği ve gazeteciyle ilişkisi dikkate alınarak yapılır.
Mesleki Ünvan Kayda Değerlik Sağlar mı?
“Gazeteci”, “araştırmacı gazeteci”, “köşe yazarı”, “genel yayın yönetmeni” veya “haber müdürü” gibi unvanlar, mesleki görevleri tanımlar. Ancak bu unvanlar doğrudan ansiklopedik kayda değerlik oluşturmaz.
Benzer biçimde aşağıdaki durumlar da tek başına yeterli kabul edilmez:
Ulusal bir gazetede yazı yazmak
Televizyon kanalında program sunmak
Bir haber sitesinin kurucusu olmak
Basın kartına sahip olmak
Yüksek takipçili sosyal medya hesabı yönetmek
Çok sayıda haber yayımlamış olmak
Düzenli olarak televizyon programlarına katılmak
Bir medya kuruluşunda yönetici olarak görev yapmak
Bu bilgilerin kayda değerliğe katkıda bulunabilmesi için kişinin bağımsız kaynaklarda nasıl ele alındığının gösterilmesi gerekir.
Tanınmış Bir Medya Kuruluşunda Çalışmak Yeterli midir?
Tanınmış bir medya kuruluşunda görev yapmak, gazetecinin mesleki geçmişinin önemli bir parçasıdır. Ancak medya kuruluşunun tanınmış olması, çalışanlarının tamamının ayrı ayrı Wikipedia maddesi için uygun olduğu anlamına gelmez.
Örneğin bir gazetecinin uzun yıllar ulusal bir gazetede çalışması biyografide yer alabilir. Fakat gazeteci hakkında bağımsız ve kapsamlı yayınlar bulunmuyorsa, yalnızca çalıştığı kurum üzerinden kayda değerlik kurulması güçleşir.
Wikipedia değerlendirmesinde kurumun büyüklüğünden çok, kişinin bağımsız kaynaklardaki biyografik görünürlüğü belirleyicidir.
Gazeteci Hakkında Kullanılabilecek Kaynaklar
Wikipedia gazeteci sayfasında kullanılacak kaynakların güvenilir, yayımlanmış ve konu hakkında bilgi sunmaya uygun olması gerekir.
Başlıca kullanılabilir kaynak türleri şunlardır:
Ulusal ve uluslararası gazeteler
Güvenilir haber ajansları
Editoryal denetime sahip dergiler
Akademik yayınlar
Üniversite yayınevlerinin kitapları
Gazetecilik tarihi üzerine hazırlanmış çalışmalar
Meslek kuruluşlarının kapsamlı yayınları
Bağımsız belgeseller ve araştırma programları
Güvenilir biyografi ve portre yazıları
Arşivlenebilir basılı yayınlar
Kaynağın yalnızca tanınmış olması yeterli değildir. İlgili kaynağın gazeteci hakkında anlamlı ve ayrıntılı bilgi sunması gerekir.
Birincil ve İkincil Kaynak Ayrımı
Gazetecinin kendi açıklamaları, kişisel internet sitesi, özgeçmişi veya çalıştığı kurumun hazırladığı profil sayfası genellikle birincil kaynak niteliğindedir.
Birincil kaynaklar, doğum tarihi veya görev unvanı gibi sınırlı ve tartışmasız bilgilerin doğrulanmasında kullanılabilir. Ancak kişinin kayda değerliğini kanıtlamak ve biyografinin ana anlatısını oluşturmak için bağımsız ikincil kaynaklara ihtiyaç vardır.
İkincil kaynaklar, kişiyle doğrudan bağlantısı bulunmayan yayınların gazeteci hakkında yaptığı değerlendirme, inceleme ve haberleri kapsar.
Gazetecinin kendi anlatımı yerine bağımsız kaynakların değerlendirmelerine dayanılması, biyografinin ansiklopedik niteliğini güçlendirir.
Röportajlar Kaynak Olarak Kullanılabilir mi?
Gazeteciyle yapılan röportajlar kaynak olarak kullanılabilir. Ancak röportajın niteliği ve içeriği önemlidir.
Bir röportaj şu bilgilerin doğrulanmasında yararlı olabilir:
Gazetecinin kariyerine nasıl başladığı
Eğitim geçmişi
Çalışma yöntemleri
Belirli bir haber dosyasının hazırlanma süreci
Mesleki deneyimlerine ilişkin kendi açıklamaları
Bununla birlikte röportajlar büyük ölçüde kişinin kendi beyanlarına dayanır. Bu nedenle kayda değerliğin yalnızca röportajlardan hareketle kurulması uygun değildir.
Röportajın kapsamlı olması ve güvenilir bir yayın tarafından editoryal denetim altında yayımlanması önem taşır.
Gazetecinin Yazdığı Haberler Kaynak Sayılır mı?
Gazetecinin yazdığı haberler, makaleler ve köşe yazıları kişinin çalışmalarını gösteren birincil nitelikte mesleki ürünlerdir. Ancak bu metinler, gazetecinin kendisi hakkında bağımsız kaynak olarak değerlendirilemez.
Örneğin bir araştırmacı gazetecinin yayımladığı yüzlerce haber, üretkenliğini gösterebilir. Buna karşılık, bu haberlerin varlığı gazetecinin biyografik kayda değerliğini doğrudan kanıtlamaz.
Gazetecinin çalışmaları başka güvenilir yayınlar tarafından incelenmiş, değerlendirilmiş veya geniş biçimde haberleştirilmişse bu kaynaklar kayda değerlik açısından daha belirleyici olabilir.
Hangi Kaynaklar Yetersiz Kabul Edilebilir?
Gazeteci hakkında bilgi içerse bile her internet sayfası Wikipedia açısından yeterli kaynak niteliğinde değildir.
Aşağıdaki kaynakların kayda değerlik değerlendirmesindeki ağırlığı genellikle sınırlıdır:
Gazetecinin kişisel internet sitesi
Çalıştığı medya kuruluşundaki yazar profili
Kurumsal özgeçmiş sayfaları
Sosyal medya hesapları
YouTube kanal açıklamaları
Basın bültenleri
Etkinlik konuşmacısı tanıtımları
Konferans ve panel biyografileri
Reklam veya sponsorluk içerikleri
Kaynağı belirsiz biyografi siteleri
Kullanıcılar tarafından oluşturulan profil sayfaları
İçeriği editoryal denetimden geçmeyen bloglar
Haber metni biçiminde yayımlanmış tanıtım içerikleri
Aynı basın bültenini tekrar yayımlayan haber siteleri
Bir içeriğin haber sitesinde yayımlanmış olması, otomatik olarak bağımsız ve güvenilir olduğu anlamına gelmez. İçeriğin hazırlanış biçimi, yayın politikası, yazar bilgisi, kaynakları ve gazeteciyle olası bağlantısı incelenmelidir.
Kaynak Bağımsızlığı Neden Önemlidir?
Kaynak bağımsızlığı, gazeteci biyografilerinin değerlendirilmesindeki temel unsurlardan biridir.
Bir kaynağın bağımsız kabul edilebilmesi için içeriğin doğrudan gazeteci, gazetecinin temsilcisi, işvereni veya bağlantılı kuruluşları tarafından üretilmemiş olması gerekir.
Aşağıdaki içerikler bağımsızlık bakımından dikkatle değerlendirilir:
Gazetecinin görev yaptığı kanalın hazırladığı biyografi
Gazetecinin çalıştığı gazetenin personel tanıtımı
Kendi haber sitesinde yayımlanan özgeçmiş
Menajerlik veya iletişim ajansının hazırladığı tanıtım
Kitap yayınevinin yazar sayfası
Konferans organizatörünün konuşmacı metni
Ödülü veren kuruluşun kısa aday tanıtımı
Bu kaynaklar belirli bilgileri doğrulamak için kullanılabilse de kişinin genel kayda değerliğini tek başına kurmakta yetersiz kalabilir.
Kaynak Derinliği ve Kapsamlı İnceleme
Bir kaynakta gazetecinin adının geçmesi ile gazetecinin kapsamlı biçimde ele alınması aynı değildir.
Kapsamlı inceleme, kaynağın kişi hakkında biyografik veya mesleki açıdan anlamlı bilgiler sunmasıdır. Gazetecinin yalnızca bir cümlede anılması, bir etkinlik listesinde yer alması veya bir haberin yazarı olarak gösterilmesi kapsamlı inceleme oluşturmaz.
Kapsamlı kaynaklarda genellikle şu tür bilgiler bulunur:
Gazetecinin kariyer gelişimi
Mesleki yaklaşımı
Önemli haberleri ve araştırmaları
Çalışmalarının kamuoyundaki etkisi
Meslek hayatındaki önemli dönüm noktaları
Hakkında yapılan eleştiriler
Aldığı ödüllerin bağlamı
Basın veya medya tarihindeki yeri
Kaynakların yalnızca sayısı değil, gazeteci hakkında sunduğu bilginin derinliği de değerlendirilir.
Gazetecilik Ödülleri Kayda Değerlik Sağlar mı?
Gazetecilik ödülleri, kişinin mesleki tanınırlığını gösteren unsurlardan biri olabilir. Ancak her ödül aynı ansiklopedik ağırlığa sahip değildir.
Bir ödül değerlendirilirken şu sorular ele alınır:
Ödül hangi kuruluş tarafından verilmektedir?
Ulusal veya uluslararası ölçekte tanınmakta mıdır?
Seçim süreci bağımsız bir jüriye dayanmakta mıdır?
Ödül güvenilir kaynaklarda haberleştirilmiş midir?
Ödül belirli ve önemli bir gazetecilik çalışmasına mı verilmiştir?
Ödülü veren kuruluş ile gazeteci arasında bağlantı var mıdır?
Ödül uzun süredir düzenli olarak verilmekte midir?
Yerel bir kuruluşun katılımcılara verdiği teşekkür belgesi ile bağımsız jüri değerlendirmesine dayanan yerleşik bir gazetecilik ödülü aynı biçimde ele alınmaz.
Ödülün adı kadar, ödülün medya ve gazetecilik alanındaki itibarı da önemlidir.
Araştırmacı Gazeteciler İçin Değerlendirme
Araştırmacı gazeteciler, uzun süreli çalışmalar, belge incelemeleri ve kamu yararı taşıyan haber dosyalarıyla tanınabilir. Ancak yayımlanan araştırmaların önemi ile gazetecinin kişisel kayda değerliği ayrı ayrı değerlendirilir.
Bir araştırmacı gazeteci için şu unsurlar dikkate alınabilir:
Araştırmalarının başka güvenilir kaynaklarda geniş biçimde değerlendirilmesi
Haberlerin kamusal veya hukuki sonuçlar doğurması
Çalışmaların akademik yayınlarda incelenmesi
Araştırma dosyalarının önemli gazetecilik ödülleri alması
Gazetecinin mesleki yöntemlerinin bağımsız yayınlara konu olması
Çalışmalarının gazetecilik tarihi veya medya araştırmalarında yer alması
Bir haberin önemli olması, haberi hazırlayan kişinin otomatik olarak ayrı bir biyografi maddesine uygun olduğu anlamına gelmez. Gazetecinin kendisi hakkında da yeterli bağımsız kaynak bulunmalıdır.
Köşe Yazarları İçin Wikipedia Sayfası
Köşe yazarları, düzenli olarak görüş ve değerlendirme yazıları yayımlayan medya çalışanlarıdır. Ancak çok sayıda köşe yazısı yayımlamak, tek başına biyografik kayda değerlik sağlamaz.
Bir köşe yazarının Wikipedia uygunluğu değerlendirilirken:
Yazar hakkında yayımlanan bağımsız biyografik çalışmalar
Yazılarının kamuoyu üzerindeki etkisine ilişkin analizler
Akademik kaynaklarda çalışmalarına yapılan atıflar
Güvenilir yayınlarda yayımlanan kapsamlı portreler
Mesleki kariyerini ele alan bağımsız haberler
Eserleri veya gazetecilik yaklaşımı hakkında yayımlanan eleştiriler
incelenebilir.
Köşe yazılarının içeriği, yazarın siyasi veya toplumsal görüşlerini gösterebilir. Ancak Wikipedia biyografisi, bu görüşleri destekleyen veya reddeden bir anlatıya dönüştürülmemelidir.
Televizyon Gazetecileri ve Haber Sunucuları
Televizyon gazetecileri, muhabirler ve haber sunucuları geniş kitleler tarafından tanınabilir. Buna rağmen ekranda düzenli olarak görünmek, tek başına Wikipedia kayda değerliği anlamına gelmez.
Televizyon gazetecileri için şu kaynaklar önem taşıyabilir:
Gazeteci hakkında yayımlanan kapsamlı portre haberleri
Mesleki kariyerini inceleyen medya araştırmaları
Hazırladığı programlarla ilgili bağımsız eleştiriler
Önemli yayın ve röportajlarına ilişkin güvenilir haberler
Gazetecilik ödülleri
Medya tarihini ele alan kitap ve akademik çalışmalar
Mesleki faaliyetlerinin toplumsal etkisini inceleyen yayınlar
Bir televizyon kanalındaki sunucu profili veya program tanıtım sayfası, kişinin görevini doğrulayabilir. Ancak bu tür kurumsal kaynaklar kayda değerliğin ana dayanağı olmamalıdır.
Yerel Gazeteciler İçin Kayda Değerlik
Yerel gazeteciler de Wikipedia’da bağımsız bir biyografi maddesine konu olabilir. Wikipedia kayda değerliği yalnızca ulusal medyada çalışmaya bağlı değildir.
Bununla birlikte yerel düzeyde tanınırlık ile ansiklopedik kayda değerlik arasında ayrım yapılır.
Yerel bir gazetecinin değerlendirilmesinde:
Farklı ve bağımsız kaynaklarda ele alınması
Yerel medya tarihindeki rolü
Kamu yararı taşıyan önemli araştırmaları
Çalışmalarının bölgesel veya ulusal sonuçları
Güvenilir akademik çalışmalarda yer alması
Yerleşik gazetecilik ödülleri
Kariyerinin sürekliliği
gibi unsurlar dikkate alınabilir.
Yalnızca gazetecinin kendi çalıştığı yerel gazetede yayımlanan içeriklere dayalı bir biyografi, kaynak bağımsızlığı bakımından sorun oluşturabilir.
Serbest Gazeteciler ve Bağımsız Muhabirler
Bir medya kuruluşunda kadrolu çalışmamak, gazetecinin Wikipedia uygunluğunu ortadan kaldırmaz. Serbest gazeteciler ve bağımsız muhabirler de yeterli kaynak bulunması hâlinde biyografi maddesine konu olabilir.
Bu kişiler için değerlendirme yapılırken:
Haberlerinin güvenilir yayınlarda yayımlanması
Çalışmalarının başka kaynaklarda incelenmesi
Uluslararası veya ulusal gazetecilik ödülleri
Belgesel, kitap veya araştırma projeleri
Mesleki kariyerine ilişkin bağımsız yayınlar
Çalışmalarının kamuoyunda oluşturduğu etki
dikkate alınabilir.
Burada da temel ölçüt, gazetecinin kendi üretimlerinin sayısı değil, bağımsız kaynakların gazeteciyi nasıl ele aldığıdır.
Savaş Muhabirleri ve Çatışma Bölgelerinde Çalışan Gazeteciler
Savaş muhabirleri ve çatışma bölgelerinde çalışan gazeteciler, yüksek risk taşıyan koşullarda haber üretir. Ancak tehlikeli bölgelerde görev yapmış olmak tek başına Wikipedia maddesi için yeterli değildir.
Biyografik değerlendirmede şu unsurlar etkili olabilir:
Çatışma bölgelerindeki çalışmalarının bağımsız kaynaklarda incelenmesi
Haberlerinin uluslararası basında geniş yer bulması
Mesleki faaliyetlerinin akademik çalışmalara konu olması
Gazetecilik ödülleri
Tutuklanma, yaralanma veya saldırıya uğrama gibi olayların kapsamlı biçimde haberleştirilmesi
Basın özgürlüğü kuruluşlarının ayrıntılı raporları
Gazetecinin kariyerini ele alan biyografik yayınlar
Özellikle güvenlik, tutuklanma, saldırı veya ölüm gibi hassas konular yalnızca güçlü ve güvenilir kaynaklara dayanılarak yazılmalıdır.
Gazetecinin Kitapları ve Yayınları
Gazeteciler araştırma kitapları, anı kitapları, incelemeler veya biyografiler yayımlayabilir. Bu çalışmalar gazetecinin kariyer bölümünde ele alınabilir.
Ancak bir kitabın yayımlanmış olması tek başına kayda değerlik sağlamaz. Kitabın:
Bağımsız eleştirilere konu olması
Güvenilir yayınlarda incelenmesi
Akademik çalışmalarda değerlendirilmesi
Önemli ödüller alması
Kamuoyunda kayda değer bir tartışma oluşturması
biyografik değerlendirmeye katkıda bulunabilir.
Yayınevinin kitap tanıtım metni veya satış sayfası, eserin varlığını doğrulayabilir; fakat bağımsız değerlendirme yerine geçmez.
Yaşayan Gazetecilerin Biyografileri
Hayatta olan gazeteciler hakkında hazırlanacak maddeler, yaşayan insanların biyografilerine ilişkin hassasiyetler nedeniyle dikkatli biçimde yazılmalıdır.
Olumsuz, tartışmalı veya kişilik haklarını etkileyebilecek bilgiler için güçlü kaynaklar gerekir. Kaynağı bulunmayan veya zayıf kaynaklara dayanan iddialar biyografiye eklenmemelidir.
Özellikle şu konularda yüksek kaynak standardı uygulanmalıdır:
Suçlama ve soruşturmalar
Gözaltı ve tutuklama süreçleri
Davalar ve mahkeme kararları
Mesleki etik tartışmaları
Siyasi bağlantı iddiaları
İşten çıkarılma veya istifa nedenleri
Kişisel yaşam
Sağlık bilgileri
Aile ilişkileri
Mali iddialar
Hakaret veya kişilik değerlendirmeleri
Bir iddianın medyada yer alması, biyografiye mutlaka eklenmesi gerektiği anlamına gelmez. Bilginin biyografik önemi, kaynak niteliği ve anlatım biçimi birlikte değerlendirilir.
Gazetecinin Siyasi Görüşleri Nasıl Ele Alınır?
Gazeteciler siyasi konularda yazılar yazabilir, yorumlarda bulunabilir veya belirli yayın politikalarına sahip medya kuruluşlarında çalışabilir.
Buna rağmen gazetecinin siyasi görüşü, kişisel yorum veya çıkarım yoluyla belirlenemez.
Bir gazetecinin siyasi görüşü ancak:
Kendisinin açık ve doğrulanabilir beyanları
Güvenilir kaynakların açık değerlendirmeleri
Akademik veya biyografik çalışmalar
Kaynaklarla desteklenen kurumsal görevler
üzerinden ve gerekli bağlam sağlanarak aktarılabilir.
Bir köşe yazısından hareketle gazeteciyi belirli bir siyasi kimlikle etiketlemek, özgün araştırma ve kişisel çıkarım sorunu oluşturabilir.
Eleştiriler ve Tartışmalar Biyografiye Eklenebilir mi?
Bir gazeteci hakkında güvenilir kaynaklarda önemli eleştiriler veya tartışmalar bulunuyorsa bunlar biyografide yer alabilir. Ancak içerik, gazeteciyi savunan ya da suçlayan bir dille yazılmamalıdır.
Eleştiri ve tartışmalar aktarılırken:
İddianın kime ait olduğu belirtilmeli
Gazetecinin yanıtı varsa uygun ağırlıkla verilmelidir
Hukuki süreçlerin sonucu açıkça yazılmalıdır
Suçlama ile kesinleşmiş karar birbirinden ayrılmalıdır
Güncel gelişmeler kaynaklardan doğrulanmalıdır
Önemsiz veya geçici polemiklere gereğinden fazla yer verilmemelidir
İçerik biyografinin tamamını gölgelememelidir
“Eleştiriler” başlığı her gazeteci biyografisine otomatik olarak eklenmez. Ayrı bir bölümün gerekli olup olmadığı, kaynakların kapsamına ve konunun biyografik önemine göre belirlenir.
Tarafsız Gazeteci Biyografisi Nasıl Yazılır?
Wikipedia maddeleri tarafsız bakış açısıyla hazırlanmalıdır. Tarafsızlık, tüm görüşlere eşit miktarda yer vermek değil, güvenilir kaynaklarda bulunan önemli görüşleri kaynaklardaki ağırlıklarıyla aktarmaktır.
Gazeteci biyografisinde aşağıdaki türden ifadelerden kaçınılmalıdır:
“Türkiye’nin en önemli gazetecilerinden biridir.”
“Cesur haberciliğiyle tanınır.”
“Tarafsız gazeteciliğin önde gelen ismidir.”
“Başarılı kariyeri boyunca önemli işlere imza atmıştır.”
“Milyonların güvenini kazanmıştır.”
“Sektöre yön veren bir gazetecidir.”
“Efsane gazeteci olarak kabul edilmektedir.”
“Özgür basının en güçlü savunucularındandır.”
Bu tür ifadeler, güvenilir bir kaynakta yer alsa bile doğrudan ansiklopedik gerçek olarak sunulmamalıdır. Gerekiyorsa görüşün kime ait olduğu açıkça belirtilerek ve biyografik önemi değerlendirilerek aktarılmalıdır.
Tanıtım Dili ile Ansiklopedik Dil Arasındaki Fark
Gazetecilerin kurumsal biyografileri çoğunlukla olumlu bir anlatımla hazırlanır. Wikipedia maddesi ise tanıtım metni değildir.
Tanıtım diline örnek:
“Deneyimli gazeteci, başarılı kariyeri boyunca ses getiren haberlere imza atmış ve medya sektörünün önde gelen isimlerinden biri olmuştur.”
Ansiklopedik anlatıma örnek:
“Gazetecilik kariyerine 2004 yılında başlayan kişi, 2010-2018 yılları arasında X gazetesinde muhabir olarak çalıştı. 2017’de yayımlanan Y başlıklı haber dosyası, Z Gazetecilik Ödülü’ne değer görüldü.”
İkinci anlatım; ölçülebilir, kaynaklandırılabilir ve kişisel değerlendirmeden uzak bilgiler içerir.
Gazeteci Wikipedia Sayfasında Yer Alabilecek Bölümler
Bir gazeteci biyografisinin bölüm yapısı, mevcut kaynaklara ve kişinin kariyerine göre belirlenir.
Uygun bir madde yapısı şu şekilde olabilir:
Giriş Bölümü
Giriş bölümünde gazetecinin kim olduğu ve hangi alanlardaki çalışmalarıyla tanındığı kısa biçimde açıklanır.
Girişte genellikle:
Mesleki tanım
Çalıştığı temel alan
Öne çıkan görev veya çalışmalar
Kayda değerliğin temel dayanakları
özetlenir.
İlk Yılları ve Eğitimi
Doğum bilgileri, aile geçmişi ve eğitim hayatı yalnızca güvenilir kaynaklarda yer aldığı ölçüde eklenir.
Kişisel yaşamın ayrıntıları, ansiklopedik açıdan gerekli değilse biyografiye alınmamalıdır.
Gazetecilik Kariyeri
Bu bölümde gazetecinin mesleki gelişimi kronolojik veya tematik biçimde ele alınabilir.
Şu bilgiler yer alabilir:
Gazeteciliğe başladığı dönem
Çalıştığı yayın kuruluşları
Muhabirlik alanları
Editörlük ve yöneticilik görevleri
Televizyon veya radyo programları
Önemli haber ve araştırma dosyaları
Mesleki dönüm noktaları
Önemli Çalışmaları
Gazetecinin belirli haberleri, araştırmaları veya belgeselleri güvenilir kaynaklarda kapsamlı biçimde ele alınmışsa ayrı bir bölüm oluşturulabilir.
Bu bölüm, gazetecinin yaptığı tüm çalışmaların listesi hâline getirilmemelidir. Yalnızca bağımsız kaynakların önem atfettiği çalışmalar seçilmelidir.
Eserleri
Gazetecinin yayımlanmış kitapları varsa kaynaklandırılarak listelenebilir.
Bibliyografik bilgiler şu unsurları içerebilir:
Kitabın adı
Yayınevi
Yayım yılı
ISBN bilgisi
Ödülleri
Güvenilir kaynaklarla doğrulanabilen ve biyografik öneme sahip ödüller kronolojik olarak sıralanabilir.
Her katılım belgesi, plaket veya kurum içi takdir bu bölüme eklenmemelidir.
Özel Yaşamı
Özel yaşam bilgileri yalnızca güvenilir kaynaklarda geniş biçimde yer alıyorsa ve biyografik önem taşıyorsa eklenmelidir.
Yaşayan kişiler söz konusu olduğunda gereksiz mahremiyet ayrıntılarından kaçınılır.
Bilgi Kutusu Nasıl Hazırlanır?
Gazeteci biyografilerinde uygun kişi veya gazeteci bilgi kutusu kullanılabilir.
Bilgi kutusunda yer alabilecek veriler şunlardır:
Adı ve soyadı
Doğum tarihi
Doğum yeri
Uyruğu
Eğitimi
Mesleği
Çalıştığı kuruluşlar
Etkin olduğu yıllar
Önemli eserleri
Aldığı ödüller
Bilgi kutusu, maddenin özetidir. Ana metinde veya güvenilir kaynaklarda bulunmayan bilgiler yalnızca bilgi kutusuna eklenmemelidir.
Gazeteci Fotoğrafı Nasıl Eklenir?
Wikipedia’da kullanılacak fotoğrafların telif hakkı kurallarına uygun olması gerekir.
İnternette bulunan bir gazeteci fotoğrafı, herkese açık biçimde görüntülenebilse bile serbestçe kullanılabilir olmayabilir.
Fotoğrafın kullanılabilmesi için genellikle:
Fotoğrafın uygun bir özgür lisansla yayımlanması
Telif hakkı sahibinin açık izin vermesi
Fotoğrafın kullanıcı tarafından çekilmiş olması
Lisans bilgisinin doğrulanabilir olması
Wikimedia Commons kurallarına uygun biçimde yüklenmesi
gerekir.
Gazetecinin çalıştığı medya kuruluşundan, sosyal medya hesabından veya haber sitesinden alınan fotoğraflar otomatik olarak serbest lisanslı kabul edilmez.
Gazeteci Wikipedia Sayfası Hazırlama Süreci
Wikipedia gazeteci sayfası hazırlama süreci, yalnızca metin yazımından oluşmaz. Öncelikle kişinin ansiklopedik uygunluğu ve kaynak yapısı değerlendirilmelidir.
1. Ön Kayda Değerlik İncelemesi
Gazeteci hakkında yayımlanmış kaynaklar genel olarak taranır.
Bu aşamada:
Kaynakların sayısı
Yayınların güvenilirliği
Kaynakların bağımsızlığı
İçeriklerin kapsamı
Haberlerin biyografik niteliği
Kaynakların zamana yayılması
Olası çıkar çatışmaları
incelenir.
2. Kaynak Sınıflandırması
Bulunan kaynaklar kullanım değerine göre sınıflandırılır:
Güçlü bağımsız ikincil kaynaklar
Sınırlı biyografik bilgi içeren kaynaklar
Birincil kaynaklar
Kurumsal kaynaklar
Tanıtım niteliğindeki yayınlar
Güvenilirliği belirsiz içerikler
Tekrarlanan veya türetilmiş haberler
Bu sınıflandırma, taslağın hangi iddialar üzerine kurulabileceğini gösterir.
3. Risk Analizi
Gazeteci biyografilerinde silinme veya itiraz riski doğurabilecek başlıca konular değerlendirilir:
Yetersiz bağımsız kaynak
Kaynakların yalnızca çalışılan kuruma ait olması
Tanıtım dili
Özgeçmiş biçiminde yazım
Kaynaksız başarı iddiaları
Gereksiz kişisel bilgiler
Siyasi veya ideolojik etiketlemeler
Yaşayan kişi politikası bakımından hassas iddialar
Telif hakkı sorunları
Ücretli katkının açıklanmaması
Başka metinlerden kopyalanan içerik
4. Ansiklopedik Metin Yazımı
Taslak, kaynaklarda bulunan bilgilere dayanarak hazırlanır.
Bu aşamada:
Kronolojik bütünlük kurulur
Tekrarlanan bilgiler ayıklanır
Kaynağı bulunmayan ifadeler çıkarılır
Tanıtım sıfatları kullanılmaz
Tartışmalı bilgiler dikkatli biçimde aktarılır
Her önemli bilgi uygun kaynakla desteklenir
Gazetecinin kariyerine kaynaklardaki ağırlığı ölçüsünde yer verilir
5. Teknik Düzenleme
Metin Wikipedia biçimlendirmesine uygun hâle getirilir.
Teknik düzenleme kapsamında:
İç bağlantılar
Kaynak şablonları
Başlık hiyerarşisi
Bilgi kutusu
Kategoriler
Dış bağlantılar
Eser ve ödül listeleri
Tarih ve sayı biçimleri
kontrol edilir.
6. Taslak Alanında Değerlendirme
Özellikle yeni veya çıkar çatışması bulunan kullanıcıların doğrudan madde alanında yayın yapmak yerine taslak mekanizmasını kullanması daha uygun olabilir.
Taslak sürecinde deneyimli kullanıcılar:
Kayda değerliği
Kaynakları
Tarafsızlığı
Biçimlendirmeyi
Telif hakkı durumunu
Ansiklopedik anlatımı
inceleyebilir.
Taslağın hazırlanmış olması veya değerlendirmeye gönderilmesi, kabul edileceği anlamına gelmez.
Gazetecinin Kendi Wikipedia Sayfasını Oluşturması
Gazetecinin kendisi hakkında yazı yazması teknik olarak mümkün olsa da çıkar çatışması oluşturabilir.
Kişinin kendi biyografisini hazırlarken tarafsızlığını koruması güçleşebilir. Mesleki başarıları öne çıkarma, olumsuz bilgileri çıkarma veya kurumsal özgeçmişi doğrudan aktarma eğilimi ortaya çıkabilir.
Çıkar çatışması bulunan durumlarda:
Kullanıcı bağlantısını açıklamalı
Doğrudan tartışmalı değişiklikler yapmaktan kaçınmalı
Önerilerini tartışma sayfasında sunmalı
Bağımsız kaynaklara dayanmalı
Maddenin içeriğini kontrol edebileceği beklentisine girmemelidir
Wikipedia maddeleri, biyografisi yazılan kişiye ait kurumsal profiller değildir. Maddenin nihai içeriği topluluk politikaları ve güvenilir kaynaklar doğrultusunda şekillenir.
Ücretli Wikipedia Katkısı ve Açıklama Yükümlülüğü
Bir gazeteci, medya kuruluşu veya temsilci adına ücret karşılığında Wikipedia üzerinde çalışma yapılması durumunda ücretli katkı ilişkisi açıklanmalıdır.
Açıklama kapsamında genel olarak:
Katkıyı yapan hesap
Çalışmanın kimin adına yapıldığı
İlgili işveren veya müşteri ilişkisi
belirtilmelidir.
Ücret karşılığında çalışma yapılması, maddenin kabul edileceği veya korunacağı anlamına gelmez. İçerik, diğer maddelerle aynı politika ve yönergelere göre değerlendirilir.
Ücretli katkının gizlenmesi; güven, şeffaflık ve çıkar çatışması bakımından sorun oluşturabilir.
Wikipedia Gazeteci Sayfası Neden Reddedilebilir?
Bir gazeteci taslağı farklı nedenlerle reddedilebilir veya iyileştirme talebiyle geri gönderilebilir.
Başlıca nedenler şunlardır:
Gazeteci hakkında yeterli bağımsız kaynak bulunmaması
Kaynakların yalnızca gazetecinin kendi yazılarından oluşması
Kaynakların çalıştığı medya kuruluşuna ait olması
Metnin özgeçmiş biçiminde hazırlanması
Tanıtım ve övgü ifadeleri kullanılması
Gazetecinin yalnızca haberlerde adının geçmesi
Kaynakların kapsamlı inceleme içermemesi
Kaynaksız kişisel veya mesleki iddialar
Telif hakkı ihlali
Başka sitelerden kopyalanmış metin
Yaşayan kişi politikalarına aykırı ifadeler
Kaynakların güvenilirliğinin belirsiz olması
Gazetecinin mesleki ürünleri ile biyografik kaynakların karıştırılması
Reddedilen bir taslağın aynı biçimde tekrar gönderilmesi sorunu çözmez. Öncelikle ret gerekçesi incelenmeli ve kaynak yapısının ilgili ölçütleri karşılayıp karşılamadığı değerlendirilmelidir.
Wikipedia Gazeteci Sayfası Neden Silinebilir?
Yayımlanmış bir gazeteci maddesi kalıcı olma garantisine sahip değildir.
Bir madde şu nedenlerle silinme sürecine alınabilir:
Kayda değerliğin yeterince gösterilememesi
Kaynakların bağımsız olmaması
Maddenin reklam veya tanıtım amacı taşıması
İçeriğin telif hakkını ihlal etmesi
Maddenin yalnızca özgeçmiş bilgileri içermesi
Güvenilir kaynak bulunmaması
Yaşayan kişi politikalarının ihlal edilmesi
Maddenin daha önce silinen içerikle aynı olması
İçeriğin başka bir maddeyle birleştirilmesinin daha uygun görülmesi
Silme tartışmalarında kişinin mesleki itibarı veya toplumsal tanınırlığı tek başına belirleyici değildir. Topluluk, mevcut kaynakların Wikipedia ölçütlerini karşılayıp karşılamadığını değerlendirir.
Daha Önce Silinen Gazeteci Sayfası Yeniden Açılabilir mi?
Daha önce silinmiş bir gazeteci maddesi, silinme gerekçesi ortadan kalkmadan aynı içerikle yeniden oluşturulmamalıdır.
Yeniden değerlendirme için şu değişikliklerden biri veya birkaçı gerekebilir:
Yeni ve güçlü bağımsız kaynakların yayımlanması
Önceki değerlendirmede kullanılmayan kaynakların bulunması
Metnin tamamen tarafsız biçimde yeniden yazılması
Tanıtım içeriklerinin çıkarılması
Telif hakkı sorununun giderilmesi
Gazetecinin kariyerinde yeni ve kayda değer gelişmeler yaşanması
Silme kararının uygun yöntemle yeniden incelenmesinin talep edilmesi
Yalnızca aradan zaman geçmiş olması, maddenin yeniden oluşturulması için yeterli değildir.
Basın Haberleriyle Kayda Değerlik Oluşturulabilir mi?
Wikipedia açısından kayda değerlik, Wikipedia maddesi açmak amacıyla üretilen yayın sayısıyla değil, konunun bağımsız kaynaklarda doğal biçimde ele alınmasıyla değerlendirilir.
Basın bültenleri, sponsorlu haberler, ücretli röportajlar ve aynı metnin farklı sitelerde tekrar yayımlanması bağımsız kaynak çeşitliliği sağlamaz.
Kaynak değerlendirmesinde:
İçeriğin kim tarafından üretildiği
Yayının editoryal bağımsızlığı
Gazeteciyle ticari bağlantı
Haberin kapsamı
Metnin başka sitelerde tekrarlanıp tekrarlanmadığı
İçeriğin haber mi tanıtım mı olduğu
incelenir.
Bu nedenle yalnızca Wikipedia maddesi oluşturmak amacıyla yapılan kısa süreli yayın çalışmaları, sürdürülebilir ve güçlü bir kayda değerlik zemini oluşturmayabilir.
Google Sonuçları ile Wikipedia Kayda Değerliği Aynı mıdır?
Bir gazeteci hakkında çok sayıda Google sonucu bulunması, Wikipedia kayda değerliği anlamına gelmez.
Arama sonuçlarının önemli bir bölümü şunlardan oluşabilir:
Gazetecinin yazdığı haberler
Sosyal medya profilleri
Yazar sayfaları
Aynı haberin farklı sitelerdeki kopyaları
Etkinlik tanıtımları
Video içerikleri
Haberlerdeki kısa isim geçişleri
Otomatik oluşturulan profil sayfaları
Wikipedia açısından önemli olan toplam sonuç sayısı değil, bağımsız ve güvenilir kaynaklardaki anlamlı biyografik incelemedir.
Sosyal Medya Takipçi Sayısı Önemli midir?
Sosyal medya takipçi sayısı, gazetecinin dijital görünürlüğü hakkında fikir verebilir. Ancak Wikipedia kayda değerliği takipçi sayısıyla belirlenmez.
Yüksek takipçi sayısı:
Güvenilir kaynak yerine geçmez
Biyografik kapsamlı inceleme oluşturmaz
Ansiklopedik önemi otomatik olarak kanıtlamaz
Bağımsız kaynak gerekliliğini ortadan kaldırmaz
Sosyal medya hesapları, yalnızca sınırlı durumlarda kişinin kendi açıklamalarını doğrulamak için kullanılabilir. Tartışmalı biyografik bilgilerin temel kaynağı olarak tercih edilmemelidir.
Gazeteci Sayfasında Dış Bağlantılar
Dış bağlantılar bölümü sınırlı tutulmalıdır.
Uygun olabilecek bağlantılar:
Gazetecinin resmî internet sitesi
Çalıştığı kurumdaki resmî yazar arşivi
Güvenilir bir medya arşivi
Yetkili kurumlarca tutulan eser kayıtları
Uygun olmayabilecek bağlantılar:
Çok sayıda sosyal medya hesabı
Satış ve tanıtım sayfaları
Reklam içerikleri
Haberlerin tamamının listelendiği bağlantılar
Ajans veya iletişim sayfaları
İlgisiz video ve röportaj listeleri
Wikipedia maddesi, gazeteciye ait bütün dijital bağlantıların toplandığı bir profil sayfası değildir.
Sık Yapılan Hatalar
Wikipedia gazeteci sayfası hazırlanırken sık karşılaşılan hatalar şunlardır:
Gazetecinin kurumsal biyografisini doğrudan kopyalamak
Yazar profilini bağımsız kaynak olarak göstermek
Gazetecinin yazdığı haberleri kayda değerlik kanıtı saymak
Sosyal medya takipçi sayısını öne çıkarmak
Kaynaksız ödül ve başarı listeleri eklemek
“Tanınmış”, “başarılı” ve “öncü” gibi sıfatlar kullanmak
Güncel siyasi tartışmaları biyografinin merkezine yerleştirmek
Gazetecinin tüm çalışmalarını listelemek
Kişisel ve mesleki bilgileri birbirine karıştırmak
Olumsuz bilgileri sistematik biçimde çıkarmak
Gazeteciyi savunan veya suçlayan bir dil kullanmak
Aynı haberi yayımlayan çok sayıda siteyi bağımsız kaynak gibi göstermek
Fotoğrafın telif durumunu kontrol etmemek
Ücretli katkı ilişkisini açıklamamak
Bu hatalar, taslağın reddedilmesine veya yayımlanan maddenin silinme tartışmasına konu olmasına neden olabilir.
Profesyonel Kayda Değerlik Analizi Neleri Kapsar?
Gazeteci adına madde hazırlanmadan önce yapılacak bir uygunluk analizi, mevcut kaynakların Wikipedia ölçütleri açısından değerlendirilmesini sağlar.
Analiz kapsamında şu başlıklar incelenebilir:
Gazetecinin genel biyografik görünürlüğü
Bağımsız kaynakların sayısı ve niteliği
Kaynakların konuya ayırdığı kapsam
Ulusal ve uluslararası yayınlar
Mesleki ödüller
Akademik ve basılı kaynaklar
Birincil ve ikincil kaynak dengesi
Tanıtım içeriklerinin oranı
Olası çıkar çatışmaları
Yaşayan kişi politikalarına ilişkin riskler
Önceki silme veya ret kayıtları
Telif hakkı durumu
Taslağın olası bölüm yapısı
Eksik kaynak alanları
Analizin amacı, bir maddenin kesin olarak kabul edileceğini bildirmek değil; mevcut kaynak zemininin güçlü ve zayıf yönlerini ortaya koymaktır.
Profesyonel Editoryal İnceleme Neleri İçerebilir?
Gazeteci biyografisinin editoryal incelemesi şu çalışmaları kapsayabilir:
Metnin tarafsızlık kontrolü
Kaynakların bağımsızlık değerlendirmesi
Kaynak–iddia eşleşmesinin incelenmesi
Tanıtım ifadelerinin ayıklanması
Yaşayan kişi politikası risklerinin belirlenmesi
Tartışmalı bilgilerin yeniden yapılandırılması
Başlık ve bölüm düzeninin oluşturulması
Kaynak şablonlarının düzenlenmesi
Bilgi kutusunun kontrolü
Telif hakkı benzerliklerinin incelenmesi
İç bağlantı ve kategori önerileri
Taslak değerlendirme notlarının yorumlanması
Bu inceleme, gazeteci veya temsilcisinin madde üzerinde kontrol sahibi olmasını sağlamaz. Wikipedia’nın topluluk temelli yapısı gereği bütün içerikler diğer kullanıcılar tarafından değiştirilebilir, tartışılabilir veya silme değerlendirmesine alınabilir.
Wikipedia Gazeteci Sayfası İçin Garanti Verilebilir mi?
Wikipedia’da bir gazeteci maddesinin kabul edileceği, yayımlanacağı veya kalıcı olarak korunacağı garanti edilemez.
Bunun temel nedenleri şunlardır:
Değerlendirmeler topluluk tarafından yapılır
Kayda değerlik yorum gerektirebilir
Kaynakların yeterliliği farklı kullanıcılar tarafından tartışılabilir
Yeni kaynaklar veya yeni bilgiler ortaya çıkabilir
Politikalar ve topluluk uygulamaları zaman içinde değişebilir
Yayımlanan maddeler daha sonra yeniden incelenebilir
Profesyonel çalışma; kaynak analizi, tarafsız metin hazırlığı ve politika uyumluluğu sağlayabilir. Ancak topluluğun vereceği karar üzerinde kesin bir sonuç taahhüt edemez.
Wikipedia Gazeteci Sayfası Oluşturulmadan Önce Sorulması Gerekenler
Bir gazeteci biyografisi hazırlanmadan önce aşağıdaki sorulara yanıt aranmalıdır:
Gazeteci hakkında doğrudan yazılmış bağımsız kaynaklar var mı?
Bu kaynaklar yalnızca adını mı geçiriyor, yoksa kişiyi ayrıntılı biçimde mi ele alıyor?
Kaynaklar güvenilir yayınlara mı ait?
Kaynakların gazeteciyle kurumsal veya ticari bağlantısı bulunuyor mu?
Gazetecinin yalnızca çalışmaları mı biliniyor, yoksa kendisi de bağımsız kaynaklarda incelenmiş mi?
Mesleki ödüller güvenilir kaynaklarla doğrulanabiliyor mu?
Biyografi tanıtım diline başvurmadan yazılabilir mi?
Tartışmalı bilgiler için güçlü kaynaklar mevcut mu?
Fotoğrafın uygun kullanım lisansı bulunuyor mu?
Daha önce hazırlanmış veya silinmiş bir madde var mı?
Çıkar çatışması veya ücretli katkı ilişkisi açıklanacak mı?
Bu soruların önemli bir bölümüne kaynaklarla yanıt verilemiyorsa, madde hazırlığına başlamadan önce kaynak zemininin yeniden değerlendirilmesi gerekir.
Wikipedia Gazeteci Sayfası Hakkında Sık Sorulan Sorular
Gazetecinin basın kartı olması yeterli midir?
Hayır. Basın kartı mesleki statüyü gösterebilir ancak Wikipedia kayda değerliğini tek başına kanıtlamaz. Bağımsız ve kapsamlı kaynaklara ihtiyaç vardır.
Ulusal gazetede çalışan herkes için sayfa açılabilir mi?
Hayır. Kurumun ulusal ölçekte tanınması, bütün çalışanlarının bağımsız biyografi maddesine uygun olduğu anlamına gelmez.
Gazetecinin yazdığı haberler kaynak olarak kullanılabilir mi?
Belirli çalışmaların açıklanmasında kullanılabilir. Ancak gazetecinin kendi haberleri, kişi hakkında bağımsız biyografik kaynak sayılmaz.
Televizyonda görünmek kayda değerlik sağlar mı?
Düzenli televizyon görünürlüğü tek başına yeterli değildir. Gazeteci hakkında bağımsız ve kapsamlı yayınların bulunması gerekir.
Sosyal medya takipçisi fazla olan gazeteciler uygun mudur?
Takipçi sayısı doğrudan kayda değerlik ölçütü değildir. Kaynakların niteliği ve kapsamı daha önemlidir.
Röportajlar kayda değerlik için yeterli midir?
Kapsamlı ve güvenilir yayınlarda yer alan röportajlar yararlı olabilir. Ancak kişinin kendi açıklamalarına dayandıkları için kayda değerliğin yalnızca röportajlarla kurulması genellikle yeterli değildir.
Gazetecilik ödülü alan herkes için sayfa açılabilir mi?
Her ödül aynı ağırlığa sahip değildir. Ödülün itibarı, bağımsızlığı, seçilme süreci ve güvenilir kaynaklardaki görünürlüğü değerlendirilir.
Gazetecinin kendi sayfasını düzenlemesi yasak mıdır?
Mutlak biçimde yasak değildir; ancak çıkar çatışması doğurur. Bağlantının açıklanması ve doğrudan tartışmalı değişiklikler yerine öneri mekanizmalarının kullanılması gerekir.
Olumsuz haberler biyografiden çıkarılabilir mi?
Güvenilir kaynaklarda yer alan ve biyografik önem taşıyan bilgiler yalnızca olumsuz oldukları için çıkarılamaz. Bununla birlikte zayıf kaynaklı, ilgisiz veya gereksiz ayrıntılar biyografiye alınmamalıdır.
Sayfa yayımlandıktan sonra kim düzenleyebilir?
Wikipedia’nın düzenleme koşullarını karşılayan kullanıcılar madde üzerinde değişiklik yapabilir. Biyografisi yazılan kişi, kurum veya hizmet sağlayıcı maddenin sahibi değildir.
Sayfa ne kadar sürede yayımlanır?
Taslakların değerlendirme süresi sabit değildir. İnceleme yoğunluğu, kaynak yapısı ve taslağın niteliği süreyi etkileyebilir.
Sayfanın kalıcı olması garanti edilebilir mi?
Hayır. Bütün maddeler daha sonra topluluk tarafından yeniden incelenebilir, geliştirilebilir, birleştirilebilir veya silme tartışmasına alınabilir.
Wikipedia gazeteci sayfası oluşturma, bir özgeçmişin çevrim içi ansiklopediye aktarılması işlemi değildir. Süreç; gazetecinin bağımsız kaynaklardaki görünürlüğünün, mesleki çalışmalarının ansiklopedik öneminin ve mevcut kaynakların güvenilirliğinin birlikte değerlendirilmesini gerektirir.
Gazetecinin tanınmış olması, ulusal bir medya kuruluşunda çalışması, çok sayıda haber yayımlaması veya geniş bir takipçi kitlesine ulaşması tek başına yeterli değildir. Esas belirleyici unsur, gazeteci hakkında bağımsız ve güvenilir kaynaklarda yayımlanmış kapsamlı biyografik incelemelerin bulunmasıdır.
Uygun bir gazeteci biyografisi:
Güvenilir kaynaklara dayanır
Kaynaklardaki bilgileri aşmaz
Tanıtım ifadeleri içermez
Önemli görüşleri uygun ağırlıkla aktarır
Yaşayan kişilere ilişkin hassasiyetleri gözetir
Çıkar çatışmasını şeffaf biçimde ele alır
Gazetecinin kariyerini ölçülebilir ve doğrulanabilir bilgilerle açıklar
Kaynak zemini yeterli değilse metnin teknik olarak iyi hazırlanması, kayda değerlik sorununu ortadan kaldırmaz. Bu nedenle sürecin ilk aşaması metin yazmak değil, kaynak ve uygunluk değerlendirmesi yapmak olmalıdır.
Gazeteci Biyografisinin Wikipedia Uygunluğunu Değerlendirin
Mevcut haberler, röportajlar, biyografik yayınlar ve mesleki kaynaklar; bağımsızlık, güvenilirlik ve kapsam ölçütleri açısından incelenerek gazeteci biyografisinin güçlü ve zayıf yönleri belirlenir.
Gizli, Güvenilir ve %98 Başarı Oranı
Wikipedia Sürecinizi Doğru Başlatın