Dernek ve Vakıflar İçin Wikipedia Kriterleri
Wikipedia’da dernek ve vakıf maddelerinin oluşturulabilmesi için uygulanan kayda değerlik yönergelerini, genel notability kriterlerini, kaynak gerekliliklerini ve organizasyonlara özel kuralları nesnel biçimde açıklayan rehber.
Wikipedia’nın Temel İçerik Politikaları
Wikipedia maddeleri üç temel ilkeye sıkı sıkıya bağlıdır. Bu ilkeler, dernek ve vakıf maddeleri de dâhil olmak üzere tüm konular için geçerlidir.
Tarafsız Bakış Açısı (NPOV)
Maddeler, konu hakkındaki tüm önemli bakış açılarını orantılı biçimde yansıtmalıdır. Örgütün kendi beyanları veya destekçilerinin görüşleri tek başına yeterli sayılmaz; karşıt veya bağımsız değerlendirmeler de yer almalıdır.
Doğrulanabilirlik
Her iddia, yayımlanmış ve güvenilir kaynaklara dayandırılmalıdır. Kaynak gösterilemeyen bilgi maddeye eklenemez.
Özgün Araştırma Yapmama
Editörler, birincil kaynaklardan yeni sentez, yorum veya analiz üretemez. Tüm içerik, ikincil kaynaklarda hâlihazırda yayımlanmış bilgilere dayanmak zorundadır.
Genel Kayda Değerlik Yönergesi
Bir konu, kendisinden bağımsız, kapsamlı, güvenilir ve birden çok ikincil kaynak tarafından ele alınmışsa kayda değer kabul edilir.
- Kapsamlı (significant coverage): Kaynaklar konuyu doğrudan ve derinlemesine işlemelidir. Yüzeysel bahisler, liste kayıtları veya kısa atıflar yeterli değildir.
- Bağımsız: Kaynak, örgütle (kurucular, yöneticiler, üyeler, bağlı kuruluşlar) herhangi bir bağlantıya sahip olmamalıdır.
- Güvenilir: Editöryal denetim uygulayan, itibarlı yayımlar (gazeteler, akademik dergiler, kitaplar, belgeseller vb.) tercih edilir.
- İkincil kaynak: Birincil kaynakları (örgütün kendi tüzüğü, web sitesi, basın bültenleri) analiz eden, yorumlayan veya sentezleyen kaynaklar.
Organizasyonlar ve Şirketler İçin Kayda Değerlik Yönergesi
Türkçe Vikipedi’de bu konu Vikipedi:Kayda değerlik (organizasyonlar ve şirketler) sayfasında düzenlenmiştir. İngilizce Vikipedi’de karşılığı Wikipedia:Notability (organizations and companies) (WP:ORG / WP:NCORP) yönergesidir. Dernek ve vakıflar bu yönergenin “ticari olmayan örgütler” kapsamına girer.
Birincil Kriter
Bir örgüt (dernek, vakıf, hayır kuruluşu vb.), güvenilir ve bağımsız ikincil kaynaklar tarafından konu edilmişse kayda değerdir. Konunun yeterince derinlemesine işlenmediği durumlarda birden fazla bağımsız kaynak gereklidir. Yüzeysel veya tesadüfi bahisler kayda değerlik oluşturmaz.
Ticari Olmayan Örgütler (Dernek ve Vakıflar)
Dernek ve vakıflar için ek değerlendirme ölçütleri şunlardır:
- Faaliyetlerinin ulusal veya uluslararası ölçekte olması.
- Örgütün, kendisinden bağımsız güvenilir kaynaklarda önemli ölçüde ele alınmış olması.
Ek olarak dikkate alınan unsurlar (kaynaklarda belgelenmiş olmak kaydıyla):
- Faaliyet süresi
- Üye veya faydalanıcı sayısı
- Kayda değer başarılar veya kamuya yansıyan etkiler
- Geniş çaplı dikkat çeken olaylar
Yerel ölçekte kalan dernek ve vakıflar, ulusal veya uluslararası düzeyde bağımsız kaynaklarda kapsamlı biçimde yer almadıkça ayrı madde oluşturmaya genellikle uygun görülmez. Bu tür örgütler hakkında doğrulanabilir bilgi, ilgili yerel konu maddelerine eklenebilir.
Kaynakların Değerlendirilme Kriterleri
Bir kaynağın kayda değerlik için sayılabilmesi için aşağıdaki dört koşulun aynı anda sağlanması gerekir:
- Konuyu doğrudan ve derinlemesine ele alması
- Örgütten tamamen bağımsız olması
- Güvenilir kaynak niteliği taşıması
- İkincil kaynak olması
Basın bültenleri, örgütün kendi web sitesi, sosyal medya paylaşımları, röportajlar, tanıtım yazıları ve yalnızca yerel basında yer alan kısa haberler kayda değerlik oluşturmaz.
Kayda Değer Olmayan Durumlar
Aşağıdaki unsurlar tek başına kayda değerlik sağlamaz:
- Örgütün yasal olarak kurulmuş olması
- Belirli sayıda üyeye sahip olması
- Faaliyet göstermesi veya proje yürütmesi
- Kendi web sitesi veya tanıtım materyallerinin bulunması
- Yerel basında rutin haberlerde yer alması
- Ödül veya sertifika alması (ödülün kendisi kayda değer ve bağımsız kaynaklarda işlenmedikçe)
Madde İçeriğinde Dikkat Edilecek Hususlar
- Madde, reklam veya tanıtım metni niteliği taşımamalıdır.
- Örgütün amacı, tarihi, faaliyetleri ve etkileri yalnızca bağımsız kaynaklara dayandırılarak anlatılmalıdır.
- Birincil kaynaklar (tüzük, senet, resmi belgeler) yalnızca doğrulama amacıyla ve sınırlı ölçüde kullanılabilir.
- Çıkar çatışması bulunan editörler (örgüt üyeleri, yöneticileri veya yakın ilişkili kişiler) madde oluştururken veya düzenlerken bu durumu şeffaf biçimde bildirmelidir.
Yerel Birim ve Şubeler
Ulusal veya uluslararası bir derneğin ya da vakfın yerel şubeleri, ana örgütten bağımsız olarak kayda değerlik göstermedikçe ayrı madde konusu olmaz. Bu tür bilgiler, ana örgüt maddesinde veya ilgili yerel madde içinde yer alabilir.
Dernek ve vakıf maddeleri, diğer tüm organizasyon maddeleri gibi genel kayda değerlik yönergesi ve organizasyonlara özel yönerge çerçevesinde değerlendirilir. Kayda değerlik, örgütün kendi beyanlarıyla değil, bağımsız ve güvenilir kaynakların konuyu ele alma derinliği ve kapsamıyla belirlenir. Bu standartlar, ansiklopedik içeriğin korunması amacıyla tüm dillerdeki Vikipedi projelerinde benzer biçimde uygulanır.
