- Ana Sayfa /
- Wikipedia Müzik Grubu, Müzisyen ve Albüm Sayfası Oluşturma
Wikipedia Müzik Grubu, Müzisyen ve Albüm Sayfası Oluşturma Danışmanlığı
Müzisyenler, müzik grupları ve albümler için Wikipedia kayda değerlik, kaynak yeterliliği, içerik uygunluğu ve yayın risklerinin profesyonel olarak değerlendirilmesini kapsayan danışmanlık hizmetidir.
Gizli & Güvenilir
Şeffaf Süreç
15+ Yıllık Deneyim
Wikipedia’da bir müzik grubu, müzisyen veya müzik albümü hakkında bağımsız bir madde oluşturulabilmesi; tanınırlık, dinlenme sayısı ya da dijital platformlarda bulunmanın ötesinde, konunun bağımsız ve güvenilir kaynaklarda ne ölçüde ele alındığına bağlıdır. Bu rehber; müzik alanındaki kayda değerlik ölçütlerini, kaynak değerlendirme esaslarını, tarafsız madde yapılandırmasını ve profesyonel danışmanlık sürecinin kapsamını açıklamaktadır.
Wikipedia’da Müzik Konulu Bir Sayfa Oluşturmanın Temel Koşulları
Wikipedia’da müzik grupları, şarkıcılar, enstrümantalistler, besteciler, söz yazarları, DJ’ler, orkestralar, albümler, single çalışmaları ve şarkılar hakkında maddeler bulunabilir. Ancak bir kişi veya müzik eserinin yayımlanmış olması, dijital platformlarda yer alması ya da belirli bir dinleyici kitlesine ulaşması, tek başına bağımsız bir Wikipedia maddesi oluşturulması için yeterli değildir.
Bir müzik konusunun Wikipedia’da bağımsız madde olarak değerlendirilebilmesi için öncelikle şu temel ilkeler karşılanmalıdır:
Kayda değerlik
Doğrulanabilirlik
Güvenilir kaynak kullanımı
Kaynakların konudan bağımsız olması
Tarafsız bakış açısı
Özgün araştırma yapılmaması
Yeterli ansiklopedik içerik bulunması
Wikipedia’nın müzik alanına ilişkin kayda değerlik yönergesi; müzisyenler, topluluklar, besteciler, söz yazarları, albümler, single çalışmaları ve şarkılar için özel değerlendirme ölçütleri tanımlar. Bununla birlikte bu ölçütler otomatik kabul garantisi oluşturmaz. Her madde, kaynak kalitesi ve içerik bütünlüğü bakımından ayrıca değerlendirilir.
Wikipedia Kayda Değerlik Kavramı Nedir?
Kayda değerlik, bir konunun ansiklopedide bağımsız bir maddeyi haklı çıkaracak düzeyde kamuya açık, bağımsız ve güvenilir kaynaklarda ele alınmış olmasıdır.
Kayda değerlik, müzisyen veya grubun kendisi tarafından ileri sürülen başarı iddialarıyla değil, konu hakkında üçüncü taraflarca üretilmiş yayınlarla belirlenir. Bir sanatçının kendi internet sitesi, sosyal medya hesapları, basın bültenleri, plak şirketi açıklamaları veya dijital müzik profilleri; temel bilgilerin doğrulanmasına yardımcı olabilse de kayda değerliği tek başına kanıtlamaz.
Kayda değerliğin değerlendirilmesinde genellikle şu sorular incelenir:
Müzisyen veya grup hakkında birden fazla bağımsız yayın bulunuyor mu?
Kaynaklar yalnızca kısa duyurular mı, yoksa konuyu ayrıntılı biçimde ele alıyor mu?
Yayınlar editoryal denetime sahip güvenilir medya kuruluşlarında mı yayımlandı?
Haberler aynı basın bülteninin farklı sitelerde tekrarından mı oluşuyor?
Sanatçının kariyeri, müzikal yaklaşımı veya etkisi bağımsız yazarlar tarafından incelenmiş mi?
Başarı iddiaları resmî ve doğrulanabilir verilerle destekleniyor mu?
Konu hakkında yeterli kapsamda tarafsız bir ansiklopedi maddesi yazılabilir mi?
Kayda değerlik değerlendirmesi, yalnızca kaynakların sayısına dayanmaz. Kaynakların niteliği, bağımsızlığı, kapsamı ve konuya doğrudan odaklanması birlikte ele alınır.
Müzisyenler İçin Wikipedia Kayda Değerlik Ölçütleri
Wikipedia’daki müzisyen kategorisi oldukça geniştir. Şarkıcılar, rap sanatçıları, DJ’ler, prodüktörler, enstrümantalistler, opera sanatçıları, orkestra şefleri ve benzeri müzik profesyonelleri bu kapsamda değerlendirilebilir.
Bir müzisyen hakkında bağımsız madde oluşturulmasını destekleyebilecek başlıca göstergeler aşağıda açıklanmaktadır.
Bağımsız ve Ayrıntılı Medya Kapsamı
Müzisyen hakkında ulusal veya uluslararası ölçekte yayın yapan güvenilir kaynaklarda yayımlanmış birden fazla ayrıntılı içerik bulunması, temel kayda değerlik göstergelerinden biridir.
Bu içerikler şunlardan oluşabilir:
Kariyer incelemeleri
Sanatçı profilleri
Müzik eleştirileri
Albüm veya konser değerlendirmeleri
Belgesel içerikleri
Kültür-sanat dosyaları
Biyografik araştırmalar
Akademik yayınlar
Müzik tarihi veya müzik türleri üzerine hazırlanmış kitaplar
Yalnızca konser duyuruları, etkinlik takvimleri, kısa tanıtımlar, röportaj soru-cevapları veya basın bülteni temelli haberler çoğu durumda yeterli kabul edilmez.
Ulusal Müzik Listelerinde Yer Alma
Bir şarkı veya albümün ülke çapında kabul gören bir müzik listesine girmesi, müzisyenin kayda değerlik değerlendirmesinde dikkate alınabilir.
Ancak her dijital liste aynı editoryal veya istatistiksel değere sahip değildir. Platform kullanıcıları tarafından oluşturulan çalma listeleri, şirket içi tanıtım listeleri veya doğrulanamayan internet sıralamaları, resmî ulusal listelerle aynı düzeyde değerlendirilmez.
Liste başarısının doğrulanması için:
Listenin ulusal ölçekte tanınması,
Verilerin güvenilir bir kurum tarafından hazırlanması,
Sanatçının veya eserinin sıralamadaki yerinin doğrulanabilmesi,
Sonucun bağımsız kaynaklarda yayımlanmış olması
beklenir.
Altın, Platin veya Benzeri Sertifikalar
Bir albümün ya da single çalışmasının yetkili bir müzik endüstrisi kuruluşu tarafından altın, platin veya daha yüksek düzeyde sertifikalandırılması, kayda değerlik değerlendirmesinde güçlü bir gösterge olabilir.
Sertifika iddialarının sanatçının veya plak şirketinin açıklamasından ziyade, ilgili ülkenin yetkili müzik kuruluşu ya da güvenilir bağımsız kaynaklar üzerinden doğrulanması gerekir.
Önemli Müzik Ödülleri ve Adaylıkları
Ulusal veya uluslararası ölçekte tanınan önemli müzik ödüllerinin kazanılması ya da bu ödüllere doğrudan aday gösterilme, müzisyenin kayda değerliğini destekleyebilir.
Bununla birlikte her ödül organizasyonu aynı ağırlıkta değerlendirilmez. Ödülün:
Geçmişi,
Seçici kurul yapısı,
Endüstri içindeki tanınırlığı,
Ulusal veya uluslararası kapsamı,
Bağımsız kaynaklarda gördüğü ilgi,
Adaylık ve değerlendirme yöntemi
incelenir.
İnternet üzerinden oylamayla verilen, katılım ücretiyle alınabilen veya yalnızca sınırlı bir çevrede bilinen ödüller, büyük ölçekli müzik ödülleriyle eş değer kabul edilmez.
Ulusal veya Uluslararası Turneler
Müzisyenin ulusal ya da uluslararası konser turnesinin bağımsız ve güvenilir kaynaklarda ayrıntılı biçimde ele alınması, kayda değerliği destekleyebilir.
Ancak yalnızca konserlerin gerçekleştirilmiş olması yeterli olmayabilir. Turnenin:
Kapsamı,
Kültürel veya ticari etkisi,
Bağımsız basında gördüğü ilgi,
Eleştirel değerlendirmeleri,
İzleyici ölçeği,
Önemli konser salonları veya festivallerle ilişkisi
dikkate alınır.
Ulusal Radyo ve Televizyon Yayınları
Bir sanatçının müziğinin ulusal ölçekte yayın yapan önemli radyo veya televizyon ağlarında düzenli rotasyona alınması ya da sanatçının kapsamlı bir yayın dosyasına konu olması, değerlendirmede kullanılabilir.
Tek seferlik program konuklukları veya kısa tanıtım görüntüleri yerine, sanatçının kariyerini ve müziğini doğrudan ele alan kapsamlı yayınlar daha güçlü kaynak değeri taşır.
Önemli Yapımlarda Müzik Kullanımı
Bir müzisyenin eserinin kayda değer bir film, televizyon dizisi, belgesel, tiyatro yapımı veya başka bir önemli medya çalışmasında kullanılması, kayda değerlik değerlendirmesine katkı sağlayabilir.
Bununla birlikte yalnızca bir yapımda müzik kullanılmış olması, her zaman bağımsız bir müzisyen maddesi oluşturulması için yeterli değildir. Kullanımın niteliği, müzisyenin katkısının kapsamı ve konu hakkında bulunan bağımsız yayınlar birlikte değerlendirilir.
Müzik Grupları İçin Wikipedia Kayda Değerlik Ölçütleri
Müzik grupları; rock grupları, pop toplulukları, orkestralar, korolar, elektronik müzik projeleri, hip hop oluşumları ve diğer müzikal toplulukları kapsayabilir.
Bir grubun kayda değerliği, yalnızca grup üyelerinin tanınmışlığına veya sosyal medya takipçi sayısına göre belirlenmez. Grubun kendisi hakkında bağımsız kaynaklarda yeterli düzeyde yayın bulunmalıdır.
Grubun Bağımsız Kaynaklarda Ele Alınması
Grubun kuruluşu, müzikal gelişimi, tarzı, albümleri, kadro değişiklikleri ve müzik alanındaki etkisi hakkında yayımlanmış kapsamlı kaynaklar bulunması önemlidir.
Grup hakkında kullanılabilecek kaynaklar arasında şunlar yer alabilir:
Ulusal gazete ve dergiler
Güvenilir müzik yayınları
Müzik tarihi kitapları
Televizyon belgeselleri
Akademik araştırmalar
Profesyonel albüm eleştirileri
Bağımsız kültür-sanat platformları
Uluslararası müzik veri ve inceleme kaynakları
Kaynakların grup yönetimi, plak şirketi, menajerlik şirketi veya grup üyeleriyle doğrudan bağlantılı olmaması gerekir.
Grup Üyelerinin Bireysel Kayda Değerliği
Bir grubun içinde tanınmış müzisyenlerin bulunması, grubun değerlendirilmesine katkıda bulunabilir. Ancak kayda değerlik otomatik biçimde üyelerden gruba veya gruptan üyelere aktarılmaz.
Benzer şekilde, kayda değer bir müzik grubunun her üyesi için ayrı bir Wikipedia maddesi oluşturulması zorunlu değildir. Grup üyelerinin bireysel maddeleri için kişisel kariyerleri hakkında bağımsız kaynaklara dayanan ayrı bir kayda değerlik değerlendirmesi yapılır.
Yalnızca grubun üyesi olmasıyla bilinen kişiler hakkındaki bilgiler, çoğu durumda grubun ana maddesinde ele alınabilir.
Plak Şirketi ve Albüm Geçmişi
Bir grubun köklü bir plak şirketi üzerinden birden fazla albüm yayımlaması, değerlendirmede dikkate alınabilecek göstergelerden biridir.
Ancak plak şirketiyle sözleşme yapılması tek başına yeterli değildir. Şirketin müzik endüstrisindeki konumu, yayın geçmişi ve grubun çalışmalarının bağımsız kaynaklarda gördüğü ilgi birlikte değerlendirilir.
Dijital dağıtım hizmetleri üzerinden müzik yayımlamak, geleneksel anlamda önemli bir plak şirketinden albüm yayımlamakla aynı ölçüt değildir. Günümüzde birçok sanatçı, aracı dağıtım platformları üzerinden müziğini küresel dijital servislerde yayımlayabilmektedir.
Yerel Tanınırlık ile Ansiklopedik Kayda Değerlik Arasındaki Fark
Bir grubun belirli bir şehirde, üniversitede, eğlence mekânında veya yerel müzik çevresinde tanınması, ansiklopedik kayda değerlik bakımından tek başına yeterli olmayabilir.
Yerel müzik sahnesinin önemli bir temsilcisi olduğu iddia edilen gruplar için bu konumun bağımsız ve güvenilir kaynaklarda açık biçimde değerlendirilmiş olması gerekir. Wikipedia maddesinde editörün kendi yorumuna dayanarak “öncü”, “önemli” veya “etkili” gibi nitelendirmeler yapılamaz.
Besteciler, Söz Yazarları ve Müzik Prodüktörleri
Besteci, söz yazarı ve prodüktörlerin kayda değerliği; sahne sanatçılarından farklı kanıt türleriyle ortaya çıkabilir.
Değerlendirmede şu göstergeler incelenebilir:
Kayda değer müzik eserlerinin bestecisi veya söz yazarı olması
Önemli sanatçıların eserlerinde doğrulanabilir yaratıcı katkılarının bulunması
Tiyatro, opera veya müzikal eserlerinin önemli kurumlarda sahnelenmesi
Eserlerinin güvenilir kaynaklarda müzikolojik açıdan incelenmesi
Önemli yarışmalarda ödül alan bestelerin sahibi olması
Belirli bir müzik türü üzerinde etkisinin bağımsız kaynaklarda değerlendirilmesi
Alanla ilgili temel başvuru kitaplarında kapsamlı biçimde yer alması
Bir kişinin çok sayıda şarkıda adının geçmesi, tek başına yeterli olmayabilir. Katkının niteliği, eserlerin kayda değerliği ve kişinin kariyeri hakkında bulunan bağımsız kaynaklar önem taşır.
Wikipedia Müzik Albümü Sayfası İçin Kayda Değerlik
Bir albümün kayda değerliği, albümü yayımlayan sanatçının kayda değerliğinden ayrı değerlendirilir. Tanınmış bir müzisyenin yayımladığı her albüm, otomatik olarak bağımsız Wikipedia maddesine uygun hâle gelmez.
Wikipedia’nın müzik kayda değerliği yönergesine göre bir albümün kendi bağımsız kaynakları ve ansiklopedik kapsamı bulunmalıdır. Yalnızca albüm adı, çıkış tarihi, kapak görseli ve şarkı listesinden oluşabilecek içerikler, çoğu durumda sanatçının ana maddesine veya diskografi bölümüne birleştirilebilir.
Albüm Hakkında Bağımsız İncelemeler
Albümün kayda değerliğini destekleyen en önemli unsurlardan biri, albüm hakkında yayımlanmış bağımsız ve kapsamlı eleştirilerdir.
Bu içerikler şu konuları ele alabilir:
Albümün müzikal yapısı
Prodüksiyon yaklaşımı
Şarkı sözlerinin temaları
Kayıt süreci
Tür içindeki konumu
Eleştirmenlerin değerlendirmeleri
Albümün ticari veya kültürel etkisi
Önceki çalışmalarla karşılaştırılması
Kısa tanıtım metinleri, platform açıklamaları veya plak şirketinin basın bültenleri bağımsız albüm eleştirisi olarak kabul edilmez.
Albümün Liste Başarısı
Albümün resmî veya ulusal müzik listelerinde yer alması, bağımsız madde oluşturulmasını destekleyen göstergelerden biri olabilir.
Liste verisinin doğrulanabilir olması gerekir. Dijital platformlarda kısa süreli görünürlük, kişiselleştirilmiş listeler veya reklam destekli sıralamalar, resmî ulusal satış ve dinlenme listeleriyle aynı değerde değerlendirilmez.
Albüm Satış Sertifikaları
Yetkili bir kuruluş tarafından verilen altın, platin veya benzeri satış sertifikaları, albümün kayda değerlik değerlendirmesinde önemli olabilir.
Sertifikaya ilişkin bilgi:
Yetkili kuruluşun veri tabanından,
Güvenilir müzik endüstrisi yayınlarından,
Bağımsız ulusal basından
doğrulanmalıdır.
Albüm Ödülleri ve Adaylıkları
Albümün önemli müzik ödüllerinde aday gösterilmesi veya ödül kazanması, kayda değerliği destekleyebilir.
Ödülün yalnızca varlığı değil, müzik endüstrisindeki konumu ve bağımsız kaynaklarda gördüğü kabul de değerlendirilir.
Albüm Hakkında Yeterli İçerik Bulunması
Kayda değerlik göstergeleri bulunsa bile albüm hakkında yalnızca birkaç temel bilgi mevcutsa bağımsız madde oluşturulması uygun olmayabilir.
Bir albüm maddesinde kaynaklara bağlı olarak şu bölümler yer alabilir:
Arka plan ve hazırlık süreci
Kayıt ve prodüksiyon
Müzikal tarz ve içerik
Yayımlanma süreci
Tanıtım faaliyetleri
Eleştirel karşılanma
Ticari performans
Şarkı listesi
Albüm kadrosu
Teknik ekip
Liste performansı
Sertifikalar
Yayın tarihçesi
Bu bölümlerin tümünün her albümde bulunması gerekmez. Yalnızca güvenilir kaynaklarla doğrulanabilen bilgiler kullanılabilir.
Single ve Şarkı Sayfalarının Değerlendirilmesi
Bir single veya şarkının bağımsız Wikipedia maddesine sahip olabilmesi için eserin kendisi hakkında kayda değerlik oluşması gerekir.
Bir şarkının tanınmış bir sanatçı tarafından seslendirilmesi tek başına bağımsız madde için yeterli değildir. Şarkının:
Bağımsız kaynaklarda kapsamlı biçimde incelenmesi,
Önemli müzik listelerinde yer alması,
Büyük bir ödül kazanması veya aday gösterilmesi,
Kültürel etkisinin kaynaklarda ele alınması,
Birden fazla önemli sanatçı tarafından yeniden yorumlanması
gibi unsurlar değerlendirilebilir.
Eser hakkında yeterli bağımsız içerik yoksa bilgi, albüm maddesi veya sanatçının diskografi bölümü içinde ele alınabilir.
Sosyal Medya Takipçi Sayısı Kayda Değerlik Sağlar mı?
Instagram, TikTok, YouTube, Spotify, Apple Music veya diğer platformlardaki takipçi ve dinlenme sayıları, bir sanatçının dijital erişimini gösterebilir. Ancak bu veriler tek başına Wikipedia kayda değerliği oluşturmaz.
Bunun başlıca nedenleri şunlardır:
Platform verileri zaman içinde değişebilir.
Verilerin elde edilme yöntemi her zaman bilinmeyebilir.
Takipçi veya dinlenme sayısı satın alma ve reklam kampanyalarından etkilenebilir.
Platform popülerliği, bağımsız editoryal inceleme anlamına gelmez.
Wikipedia kayda değerliği, kişinin kendisinden bağımsız yayınlara dayanır.
Yüksek dinlenme rakamları, güvenilir basın kaynaklarında sanatçının başarısı bağlamında incelenmişse yardımcı bir unsur olabilir. Ancak yalnızca sanatçının platform profilindeki rakamların maddeye eklenmesi yeterli değildir.
Spotify, YouTube ve Dijital Müzik Platformları Kaynak Olarak Kullanılabilir mi?
Dijital müzik platformları belirli bilgilerin doğrulanmasında sınırlı biçimde kullanılabilir.
Örneğin şu bilgiler için yardımcı olabilir:
Albümün yayımlanma tarihi
Şarkı listesi
Eser süreleri
Sanatçı adı
Plak şirketi veya dağıtım bilgisi
Bununla birlikte bu platformlar, sanatçının ansiklopedik önemini veya albümün kültürel etkisini değerlendiren bağımsız ikincil kaynaklar değildir.
YouTube’da yayımlanan resmî klipler, izlenme verisi sağlayabilir; ancak klibin varlığı veya izlenme sayısı kayda değerliği tek başına kanıtlamaz. Benzer biçimde Spotify sanatçı profili, Apple Music biyografisi veya dağıtım platformu sayfası, kapsamlı bağımsız medya kaynağının yerine geçmez.
Röportajlar Kayda Değerliği Kanıtlar mı?
Röportajlar, sanatçı hakkında bilgi sağlayabilir ancak kaynak bağımsızlığı bakımından sınırlıdır. Röportajda verilen bilgiler çoğunlukla sanatçının kendi beyanlarına dayanır.
Röportajlar şu bilgilerin doğrulanmasında kullanılabilir:
Sanatçının kendi ifadeleri
Albümün yaratım süreci hakkındaki açıklamalar
Kariyer planları
Kişisel müzikal etkilenimler
Belirli kararların sanatçı tarafından açıklanan gerekçeleri
Ancak “önemli sanatçı”, “sektörün önde gelen ismi” veya “müzik tarihine yön veren grup” gibi değerlendirmeler, sanatçının kendi açıklamalarına dayandırılamaz.
Kayda değerlik açısından daha güçlü olan kaynaklar, bağımsız yazarların sanatçı veya eser hakkında yaptığı analizlerdir.
Basın Bültenleri ve Sponsorlu Haberler
Basın bültenleri, reklam içerikleri ve sponsorlu yayınlar, konu ile yayın arasında doğrudan ticari ilişki bulunması nedeniyle bağımsız kaynak olarak değerlendirilmez.
Aynı basın bülteninin çok sayıda internet sitesinde yayımlanması, birbirinden bağımsız çok sayıda kaynak bulunduğu anlamına gelmez. İçeriklerin kökeni, yazım biçimi, başlıkları ve yayın ilişkileri incelenmelidir.
Aşağıdaki içerik türleri kayda değerlik bakımından sınırlı değere sahiptir:
“Advertorial” olarak yayımlanan içerikler
Sponsorlu sanatçı tanıtımları
Plak şirketi basın bültenleri
Menajerlik ajansı açıklamaları
Sanatçının kendi sitesindeki biyografi
Bilet satış sayfaları
Konser duyuruları
Dijital dağıtım servislerindeki otomatik profiller
Kullanıcılar tarafından oluşturulan veri tabanları
İçeriği denetlenmeyen bloglar
Bu kaynaklar bazı temel bilgileri desteklemek için kullanılabilse de bağımsız kayda değerliğin esas dayanağı olmamalıdır.
Güvenilir Müzik Kaynağı Nasıl Belirlenir?
Bir kaynağın güvenilirliği yalnızca internet sitesinin bilinirliğine göre belirlenmez. Yayının editoryal yapısı, yazar kadrosu, doğrulama süreçleri ve konuya yaklaşımı birlikte değerlendirilir.
Güvenilirlik incelemesinde şu unsurlar dikkate alınır:
Yayının açık bir editoryal politikası var mı?
İçerikler uzman veya profesyonel yazarlar tarafından mı hazırlanıyor?
Hata düzeltme mekanizması bulunuyor mu?
Haber ile reklam birbirinden ayrılıyor mu?
Kaynak, sanatçıdan veya plak şirketinden bağımsız mı?
İçerik yalnızca kısa bir duyuru mu?
Yazar kendi değerlendirmesini ve araştırmasını sunuyor mu?
Yayın kamuoyunda güvenilir bir referans olarak kabul ediliyor mu?
Bir kaynağın sanatçı hakkında olumlu veya olumsuz yazması güvenilirlik ölçütü değildir. Esas konu; yayının bağımsız, doğrulanabilir ve editoryal denetime tabi olup olmadığıdır.
Birincil ve İkincil Kaynak Ayrımı
Wikipedia maddelerinde hem birincil hem de ikincil kaynaklardan yararlanılabilir. Ancak kayda değerliğin ortaya konulması genellikle bağımsız ikincil kaynaklara dayanır.
Birincil Kaynaklar
Konuya doğrudan bağlı olarak üretilen kaynaklardır:
Sanatçının resmî sitesi
Plak şirketi açıklamaları
Albüm kitapçığı
Resmî sosyal medya hesapları
Sanatçı röportajları
Basın bültenleri
Resmî konser duyuruları
Meslek birliklerinin kayıtları
Bu kaynaklar temel olguların doğrulanmasında kullanılabilir. Ancak yorumlayıcı veya değerlendirici iddialar için dikkatli kullanılmalıdır.
İkincil Kaynaklar
Birincil materyalleri inceleyen, yorumlayan veya tarihsel bağlama yerleştiren yayınlardır:
Bağımsız gazete ve dergi yazıları
Albüm eleştirileri
Akademik makaleler
Müzik tarihi kitapları
Belgeseller
Eleştirel sanatçı profilleri
Müzik endüstrisi analizleri
Ansiklopedik bir maddenin temel yapısı mümkün olduğunca bağımsız ikincil kaynaklara dayanmalıdır.
Tarafsız Bakış Açısı Nasıl Sağlanır?
Wikipedia’da bir müzisyen veya müzik grubu maddesi, sanatçı biyografisi ya da tanıtım dosyası biçiminde yazılmaz. Madde, kaynaklarda yer alan önemli görüşleri ağırlıkları oranında yansıtmalıdır.
Tarafsız anlatımda:
Övgü ifadelerinden kaçınılır.
Eleştiriler kaynaklara bağlı olarak aktarılır.
Başarılar ölçülebilir verilerle açıklanır.
Tartışmalı konular görmezden gelinmez.
Sanatçının kendi anlatısı mutlak gerçek gibi sunulmaz.
Pazarlama sloganları kullanılmaz.
Kariyerin yalnızca olumlu yönlerine odaklanılmaz.
“Başarılı”, “ünlü”, “sevilen”, “efsanevi”, “benzersiz”, “öncü” veya “ülkenin en önemli sanatçılarından biri” gibi ifadeler, güvenilir kaynaklarda açık ve bağlamsal biçimde değerlendirilmemişse kullanılmamalıdır.
Wikipedia’nın Tarafsız Bakış Açısı politikası, güvenilir kaynaklarda yayımlanmış önemli görüşlerin adil ve orantılı biçimde sunulmasını gerektirir.
Doğrulanabilirlik İlkesi
Wikipedia’da kullanılacak bilgilerin doğru olduğuna inanılması tek başına yeterli değildir. Bilgilerin okuyucular ve diğer editörler tarafından güvenilir yayımlanmış kaynaklar aracılığıyla doğrulanabilmesi gerekir.
Doğrulanabilirlik özellikle şu bilgelerde önem taşır:
Doğum tarihi ve doğum yeri
Gerçek ad ve sahne adı
Grup kuruluş tarihi
Grup üyeleri
Albüm yayımlanma tarihleri
Plak şirketleri
Ödüller ve adaylıklar
Liste sıralamaları
Satış rakamları
Sertifikalar
Konser ve turne bilgileri
Sanatçı hakkında tartışmalar
Kariyer dönüm noktaları
Kaynağı bulunamayan veya doğrulanamayan bilgiler maddeden çıkarılabilir. Özellikle yaşayan kişiler hakkındaki ihtilaflı ve kaynaksız iddialar daha sıkı biçimde ele alınır.
Wikipedia’nın doğrulanabilirlik politikası, okuyucuların madde içeriğini güvenilir yayımlanmış kaynaklar üzerinden kontrol edebilmesini temel koşul olarak kabul eder.
Özgün Araştırma Yapmama İlkesi
Wikipedia yeni bir görüş, teori veya analiz yayımlama alanı değildir. Madde yazarının eldeki verileri birleştirerek kaynaklarda açıkça bulunmayan sonuçlara ulaşması uygun değildir.
Örneğin şu tür çıkarımlar özgün araştırma riski taşır:
Dinlenme sayılarına bakarak sanatçının “ülkenin en etkili müzisyeni” olduğunu söylemek
İki albümün benzerliğinden hareketle kaynak olmadan etkilenme ilişkisi kurmak
Sosyal medya verilerini birleştirerek ticari başarı sonucu çıkarmak
Şarkı sözlerini kişisel yorumla analiz etmek
Grup üyelerinin açıklamalarından kaynaklarda bulunmayan tarihsel sonuçlar üretmek
Bir ödül listesinden hareketle sanatçının müzik türündeki önemini belirlemek
Maddede yer alan yorumlar, yayımlanmış güvenilir kaynaklara açıkça dayandırılmalıdır. Wikipedia’nın Özgün Araştırma Yapmama politikası, yayımlanmamış analizlerin ve kaynakların desteklemediği sentezlerin maddeye eklenmesini engeller.
Müzisyen Biyografilerinde Yaşayan Kişiler Politikası
Hayatta olan müzisyenler hakkında oluşturulan maddeler, yaşayan kişilerle ilgili daha sıkı kaynak ve anlatım standartlarına tabidir.
Özellikle şu konularda yüksek kaliteli kaynaklar gerekir:
Hukuki ihtilaflar
Sağlık bilgileri
Aile hayatı
Özel ilişkiler
Madde kullanımı iddiaları
Mesleki anlaşmazlıklar
Suç isnatları
Politik görüşler
Dinî veya kişisel kimlik bilgileri
Tartışmalı açıklamalar
Kaynaksız veya zayıf kaynaklı ihtilaflı bilgiler, yalnızca ifadeyi yumuşatarak kullanılabilir hâle gelmez. Bu tür bilgiler tamamen çıkarılabilir.
Bir sanatçının kamuya açık bir kişi olması, özel yaşamına ilişkin her bilginin ansiklopedik olarak kullanılabileceği anlamına gelmez. Bilginin hem güvenilir biçimde yayımlanmış hem de kişinin kariyeri açısından ansiklopedik öneme sahip olması gerekir.
Müzik Grubu ve Müzisyen Maddesinin Yapısı
Her müzik maddesinin yapısı kaynaklara ve konunun kariyerine göre değişir. Standart bir şablon tüm sanatçılara aynı şekilde uygulanmamalıdır.
Bir müzisyen veya müzik grubu maddesinde aşağıdaki bölümler bulunabilir:
Giriş Bölümü
Giriş bölümü, maddenin tamamını özetleyen kısa ve kaynaklara uyumlu bir açıklama sunar.
Genellikle şu bilgiler yer alabilir:
Sanatçının veya grubun adı
Uyruğu veya faaliyet gösterdiği ülke
Temel mesleki tanımı
Müzik türü
Kariyer bakımından öne çıkan, kaynaklarla doğrulanmış özellikleri
Giriş bölümünde reklam sloganları, albüm satış bağlantıları, konser duyuruları veya öznel değerlendirmeler bulunmaz.
Tarihçe veya Kariyer
Bu bölüm kronolojik yapıda hazırlanabilir:
Kuruluş veya kariyerin başlangıcı
İlk çalışmalar
Albüm dönemleri
Kadro değişiklikleri
Plak şirketleriyle ilişkiler
Müzikal gelişim
Önemli konser ve turneler
Kariyerdeki kesintiler veya yeniden birleşmeler
Kronoloji yalnızca olayların sıralanmasından oluşmamalı; kaynakların sağladığı ansiklopedik bağlam korunmalıdır.
Müzikal Tarz ve Etkilenimler
Sanatçının müzikal tarzı, eleştirmenlerin ve bağımsız kaynakların değerlendirmelerine dayanarak açıklanabilir.
Sanatçının kendi beyan ettiği etkilenimler kullanılabilir; ancak bunların sanatçının açıklaması olduğu belirtilmelidir. Müzik türü veya stil sınıflandırması, editörün kişisel dinleme deneyimine göre belirlenmemelidir.
Diskografi
Diskografi bölümünde kaynaklarla doğrulanabilen eserler yer alabilir:
Stüdyo albümleri
Canlı albümler
Derleme albümler
EP çalışmaları
Single çalışmaları
Ortak projeler
Film müzikleri
Kapsamlı kariyerlerde ayrı bir diskografi maddesi oluşturulabilir. Ancak bu maddenin de doğrulanabilir ve düzenli bir yapıya sahip olması gerekir.
Grup Üyeleri
Müzik gruplarında mevcut ve eski üyeler ayrı biçimde gösterilebilir. Üyelik tarihleri, görevler ve enstrüman bilgileri güvenilir kaynaklarla doğrulanmalıdır.
Sık kadro değişikliği bulunan gruplarda zaman çizelgesi kullanılabilir. Ancak bu yapı, kaynağı bulunmayan ayrıntılarla doldurulmamalıdır.
Ödüller ve Adaylıklar
Ödül listeleri doğrulanabilir ve seçici biçimde hazırlanmalıdır. Her çevrim içi anket, yerel etkinlik sertifikası veya tanıtım ödülü ansiklopedik önem taşımaz.
Ödülün adı, yılı, kategorisi, aday gösterilen çalışma ve sonuç bilgileri açıkça belirtilmelidir.
Albüm Maddesinin Ansiklopedik Yapısı
Bir albüm maddesi, yalnızca tanıtım metni ve şarkı listesinden oluşmamalıdır.
Kaynak durumuna göre şu bölümler kullanılabilir:
Arka Plan
Albümün sanatçının kariyerindeki yeri, önceki çalışmalarla bağlantısı ve hazırlık dönemine ilişkin doğrulanabilir bilgiler açıklanabilir.
Kayıt ve Prodüksiyon
Kayıt stüdyoları, prodüktörler, teknik ekip, kayıt dönemi ve prodüksiyon yaklaşımı güvenilir kaynaklara dayanarak ele alınabilir.
Müzik ve Şarkı Sözleri
Albümün türü, müzikal yapısı ve temaları bağımsız eleştirmenlerin değerlendirmeleri üzerinden aktarılabilir. Şarkı sözlerinin kişisel yorumlarla analiz edilmesinden kaçınılır.
Yayımlanma ve Tanıtım
Albümün yayımlanma tarihi, plak şirketi, formatları ve doğrulanabilir tanıtım faaliyetleri açıklanabilir.
Bu bölüm reklam bağlantıları veya satın alma yönlendirmeleri içermez.
Eleştirel Karşılanma
Profesyonel müzik eleştirmenlerinin değerlendirmeleri, görüşlerin ağırlığına uygun biçimde özetlenebilir.
Yalnızca olumlu eleştirilerin seçilmesi tarafsızlık sorunu oluşturabilir. Önemli olumlu, olumsuz ve karma değerlendirmeler dengeli biçimde aktarılmalıdır.
Ticari Performans
Liste sıralamaları, sertifikalar ve güvenilir satış verileri sunulabilir. Doğrulanamayan satış rakamları kullanılmamalıdır.
Şarkı Listesi ve Personel
Şarkı adları, süreleri, besteci ve söz yazarı bilgileri; albüm kitapçığı, plak şirketi kaydı veya güvenilir müzik veri kaynaklarıyla doğrulanabilir.
Bilgi Kutusu ve Teknik Alanlar
Müzisyen, grup ve albüm maddelerinde uygun bilgi kutuları kullanılabilir.
Bir müzisyen veya grup bilgi kutusunda şu alanlar bulunabilir:
Ad
Görsel
Doğum adı
Doğum tarihi
Doğum yeri
Köken
Müzik türleri
Meslekler
Çalgılar
Etkin yıllar
Plak şirketleri
İlişkili müzik grupları
Resmî internet sitesi
Albüm bilgi kutusunda ise şu alanlar yer alabilir:
Albüm adı
Albüm türü
Sanatçı
Kapak
Yayımlanma tarihi
Kayıt dönemi
Stüdyo
Müzik türü
Süre
Plak şirketi
Prodüktör
Sanatçının albüm kronolojisi
Bilgi kutusundaki her alanın doldurulması zorunlu değildir. Kaynaksız veya belirsiz alanlar boş bırakılabilir.
Albüm Kapağı ve Sanatçı Fotoğrafı Kullanımı
Wikipedia’da görsellerin kullanılabilmesi, telif hakkı durumuna bağlıdır.
Sanatçı ve Grup Fotoğrafları
Hayatta olan sanatçılar için genellikle özgür lisanslı fotoğraflar tercih edilir. İnternette bulunan her fotoğraf Wikipedia’ya yüklenemez.
Uygun bir görsel:
Fotoğraf sahibi tarafından özgür lisansla yayımlanmış,
Wikimedia Commons’a uygun lisansla yüklenmiş,
Telif hakkı sahibinden geçerli izin alınmış
olmalıdır.
Sosyal medya hesaplarından, haber sitelerinden veya sanatçının resmî sitesinden alınan fotoğraflar, yalnızca kamuya açık oldukları gerekçesiyle serbestçe kullanılamaz.
Albüm Kapakları
Albüm kapakları çoğunlukla telif hakkıyla korunur. Bazı Wikipedia sürümlerinde düşük çözünürlüklü kapak görselleri, yalnızca ilgili albüm maddesinde ve belirli adil kullanım koşulları altında kullanılabilir.
Görselin dekoratif amaçla veya sanatçının ana maddesinde genel tanıtım amacıyla kullanılması uygun olmayabilir. Her dil sürümünün özgür olmayan içerik politikası farklılık gösterebilir.
İç Bağlantılar ve Kategoriler
Maddenin ansiklopedi içindeki diğer maddelerle bağlantısı kurulmalıdır.
İç bağlantılar şu konulara verilebilir:
Müzik türleri
Albümler
Şarkılar
Grup üyeleri
Plak şirketleri
Festivaller
Ödüller
Şehirler ve ülkeler
İlişkili sanatçılar
Müzik akımları
Kategoriler ise kaynaklarla doğrulanan nesnel bilgilere dayanmalıdır. Sanatçının kaynaklarda açıkça tanımlanmadığı bir müzik türüne veya kimlik kategorisine eklenmesi uygun değildir.
Kaynakça Oluşturma ve Atıf Düzeni
Kaynakların madde sonunda toplu olarak listelenmesi tek başına yeterli değildir. Hangi bilginin hangi kaynakla desteklendiği satır içi dipnotlarla gösterilmelidir.
Kaynak kullanımında:
Her önemli iddia ilgili cümlenin sonunda kaynaklandırılmalı,
Aynı kaynakla desteklenmeyen farklı iddialar ayrılmalı,
Kaynak başlıkları ve yayın bilgileri doğru yazılmalı,
Arşiv bağlantıları gerektiğinde eklenmeli,
Ölü bağlantılar kontrol edilmeli,
Kaynağın yalnızca başlığına değil, içeriğine bakılmalı,
Kaynakta bulunmayan çıkarımlar yapılmamalıdır.
Çok sayıda dipnot kullanılması, kaynakların nitelikli olduğu anlamına gelmez. Aynı basın bülteninin tekrarları veya sanatçıya bağlı yayınlar, dipnot sayısını artırsa da kayda değerliği güçlendirmeyebilir.
Sık Karşılaşılan Hatalar
Sanatçı Biyografisini Doğrudan Wikipedia’ya Aktarmak
Menajerlik dosyaları, elektronik basın kitleri ve resmî biyografiler çoğunlukla tanıtım diliyle hazırlanır. Bu metinlerin doğrudan Wikipedia’ya aktarılması tarafsızlık ve telif hakkı sorunlarına yol açabilir.
Dinlenme ve Takipçi Sayılarını Başarı Kanıtı Olarak Sunmak
Anlık platform istatistikleri, bağlam olmadan ansiklopedik önem göstermez. Bu verilerin güvenilir bağımsız kaynaklarda incelenip incelenmediği değerlendirilmelidir.
Her Haberi Bağımsız Kaynak Kabul Etmek
Bir haber sitesinde içerik yayımlanmış olması, o içeriğin otomatik olarak bağımsız ve güvenilir olduğu anlamına gelmez. Sponsorlu içerikler, basın bültenleri ve ajans metni tekrarları ayırt edilmelidir.
Albümün Yayımlanmasını Kayda Değerlik İçin Yeterli Görmek
Bir albümün Spotify, Apple Music veya diğer platformlarda yayımlanması, bağımsız albüm maddesi oluşturmak için yeterli değildir. Albümün kendisi hakkında bağımsız kaynaklar gerekir.
Grup Üyelerinin Her Biri İçin Ayrı Madde Oluşturmak
Kayda değer bir grubun üyesi olmak, kişiye otomatik olarak bireysel kayda değerlik kazandırmaz. Üyenin grup dışındaki kariyeri ve bağımsız kaynakları ayrıca değerlendirilir.
Promosyon Dilini Ansiklopedik Dil Olarak Kullanmak
“Güçlü sesiyle dikkat çeken”, “kısa sürede büyük başarı yakalayan” veya “müzik dünyasına damga vuran” gibi ifadeler ansiklopedik değildir. Bu değerlendirmeler kaynaklarda yer alsa bile kimin görüşü olduğu belirtilerek ve ölçülü biçimde aktarılmalıdır.
Eleştiri ve Tartışmaları Tamamen Çıkarmak
Sanatçının kariyerinde güvenilir kaynaklarda kapsamlı biçimde ele alınmış tartışmalar bulunuyorsa bunların maddeden bütünüyle çıkarılması tarafsızlık sorunu oluşturabilir.
Her olumsuz olayın eklenmesi gerekmez. Konunun kariyer açısından önemi, kaynakların kapsamı ve biyografik uygunluğu değerlendirilmelidir.
Daha Önce Silinen Müzisyen veya Albüm Sayfaları
Bir madde daha önce silindiyse aynı içeriğin küçük değişikliklerle yeniden oluşturulması sorunu çözmez.
Öncelikle şu noktalar incelenmelidir:
Madde hangi gerekçeyle silindi?
Kayda değerlik yetersizliği mi vardı?
İçerik reklam niteliğinde miydi?
Kaynaklar güvenilir bulunmadı mı?
Telif hakkı ihlali mi gerçekleşti?
Madde daha önce tartışmalı silme sürecinden geçti mi?
Yeniden oluşturmayı destekleyen yeni ve bağımsız kaynaklar var mı?
Önceki kararın ardından konu hakkında anlamlı yeni gelişmeler yaşandı mı?
Silme kararından sonra kayda değerliği önemli ölçüde değiştirecek yeni kaynaklar ortaya çıkmadıysa yeniden oluşturulan madde tekrar silinebilir.
Taslak Olarak Reddedilen Müzik Maddeleri
Bir taslağın reddedilmesi, konunun hiçbir zaman Wikipedia’da yer alamayacağı anlamına gelmez. Ret gerekçesi doğru analiz edilmelidir.
Sık görülen ret nedenleri şunlardır:
Kayda değerliğin gösterilememesi
Kaynakların konudan bağımsız olmaması
Kaynakların yalnızca kısa duyurulardan oluşması
Metnin reklam dili içermesi
Kaynaklarla metin arasında uyumsuzluk bulunması
Albüm veya sanatçı hakkında yeterli ansiklopedik içerik olmaması
Metnin resmî biyografiden kopyalanması
Biçim ve kaynaklandırma sorunları
Daha önce silinen içerikle büyük ölçüde aynı olması
Taslak düzenlenirken yalnızca daha fazla kaynak eklemek yerine, kaynakların niteliği ve metnin bu kaynaklara göre yeniden yapılandırılması gerekir.
Çıkar Çatışması ve Ücretli Katkılar
Bir sanatçı, grup üyesi, menajer, plak şirketi çalışanı, halkla ilişkiler temsilcisi veya ücretli danışman; konu ile arasında doğrudan ilişki bulunduğu için çıkar çatışması kapsamında değerlendirilebilir.
Çıkar çatışması bulunan kişilerin kendi çıkarlarıyla bağlantılı maddelerde doğrudan değişiklik yapması, tarafsız değerlendirme güçlüğü nedeniyle sorun oluşturabilir. Bu durum yalnızca açık reklam metinlerinde değil, olumsuz bilgilerin çıkarılması, başarıların orantısız büyütülmesi veya kaynak seçiminin yönlendirilmesi gibi uygulamalarda da ortaya çıkabilir.
Wikimedia kullanım koşulları, ücret karşılığında yapılan katkılarda işveren, müşteri ve bağlantının açıklanmasını öngörür. Açıklama yapılması, içeriğin otomatik olarak kabul edileceği anlamına gelmez; katkının ayrıca ilgili Wikipedia sürümünün tarafsızlık, kaynaklandırma ve çıkar çatışması kurallarına uygun olması gerekir.
Wikipedia Müzik Sayfası Danışmanlığı Neyi Kapsar?
Profesyonel danışmanlık, yalnızca bir metnin yazılmasından ibaret değildir. Süreç; konunun ansiklopedik uygunluğunun, kaynak durumunun, içerik risklerinin ve olası topluluk değerlendirmelerinin birlikte incelenmesini gerektirir.
Danışmanlık kapsamında aşağıdaki çalışmalar yürütülebilir.
Ön Uygunluk Değerlendirmesi
Müzisyen, grup veya albüm hakkında mevcut kaynaklar incelenir. Konunun genel ve müziğe özgü kayda değerlik ölçütleriyle ilişkisi değerlendirilir.
Bu aşamada:
Mevcut ulusal ve uluslararası yayınlar,
Albüm ve sanatçı incelemeleri,
Ödül ve adaylıklar,
Liste başarıları,
Sertifikalar,
Turne kapsamı,
Akademik ve basılı kaynaklar,
Önceki Wikipedia kayıtları
incelenebilir.
Kaynak Analizi
Her kaynak aynı değerde kabul edilmez. Kaynaklar bağımsızlık, güvenilirlik, kapsam ve konuya odaklanma bakımından sınıflandırılır.
Analiz sonucunda kaynaklar genel olarak şu gruplara ayrılabilir:
Kayda değerliği destekleyen güçlü kaynaklar
Yalnızca belirli bilgileri doğrulayabilecek birincil kaynaklar
Sınırlı editoryal değere sahip yayınlar
Sponsorlu veya tanıtım amaçlı içerikler
Tekrarlanan basın bültenleri
Kullanılması uygun olmayan kaynaklar
Risk Değerlendirmesi
Madde oluşturulmadan önce olası riskler belirlenir:
Hızlı silme riski
Kayda değerlik tartışması riski
Reklam etiketi riski
Çıkar çatışması riski
Kaynak yetersizliği
Yaşayan kişiler politikası riski
Telif hakkı riski
Daha önceki silme kararları
Kullanıcı adı veya hesap davranışı kaynaklı riskler
Ücretli katkı açıklaması gereklilikleri
Risk analizi, maddenin kesin olarak korunacağını göstermez. Wikipedia maddeleri topluluk tarafından sürekli incelenebilir, değiştirilebilir, birleştirilebilir veya silinmek üzere tartışmaya açılabilir.
Ansiklopedik İçerik Planlaması
Kaynakların desteklediği ölçüde madde bölümleri belirlenir. Sanatçının tanıtım dosyasındaki her bilginin maddeye aktarılması yerine, ansiklopedik öneme sahip ve doğrulanabilir bilgiler seçilir.
İçerik planı şu unsurları kapsayabilir:
Giriş özeti
Kariyer kronolojisi
Müzikal tarz
Albümler ve önemli eserler
Grup üyeleri
Eleştirel karşılanma
Ödüller
Diskografi
Kaynakça
Kategoriler
Diğer dil sürümleriyle bağlantılar
Wikidata uyumu
Metin Yapılandırması
Metin, Wikipedia’nın biçim ve anlatım düzenine uygun olarak hazırlanır.
Bu süreçte:
Tanıtım ifadeleri ayıklanır.
Kaynaksız sıfatlar çıkarılır.
Cümleler kaynaklara göre yeniden kurulur.
Görüşler ilgili kişilere veya yayınlara atfedilir.
Gereksiz kurumsal ayrıntılar azaltılır.
Tartışmalı bilgiler dikkatle ele alınır.
Satış, bilet ve dinleme bağlantıları kullanılmaz.
Kaynaklar ilgili cümlelere bağlanır.
Teknik Wikipedia Düzenlemesi
Madde taslağı, ilgili Wikipedia sürümünün teknik kurallarına göre düzenlenebilir:
Vikimetin biçimlendirmesi
Kaynak şablonları
Bilgi kutusu
İç bağlantılar
Kategoriler
Diskografi tabloları
Personel listeleri
Albüm kronolojisi
Dış bağlantılar
Wikidata bağlantısı
Görsel lisans kontrolü
Teknik biçimlendirme, kayda değerlik ve kaynak yetersizliğini ortadan kaldırmaz. Teknik açıdan kusursuz bir madde de konu yeterince kayda değer değilse silinebilir.
Danışmanlık Hizmeti Neleri Garanti Etmez?
Wikipedia bağımsız gönüllü editörler tarafından yönetilen, topluluk temelli bir ansiklopedidir. Bu nedenle herhangi bir kişi veya kurum:
Maddenin kesin olarak yayımlanacağını,
Taslağın kesin olarak kabul edileceğini,
Maddenin süresiz kalacağını,
İçeriğin hiçbir zaman değiştirilmeyeceğini,
Eleştirel bilgilerin eklenmeyeceğini,
Maddenin arama motorlarında belirli sıraya ulaşacağını,
Bilgi paneli oluşturulacağını,
Belirli bir dil sürümünde kabul edileceğini
garanti edemez.
Profesyonel çalışma; politikalara uygunluk, kaynak analizi, tarafsız yapılandırma ve risklerin azaltılması üzerine kurulabilir. Nihai karar, ilgili Wikipedia topluluğunun bağımsız editoryal değerlendirmesine bağlıdır.
Bir Müzik Konusu Ne Zaman Bağımsız Maddeye Uygun Olmayabilir?
Aşağıdaki durumlarda bağımsız madde oluşturmak için yeterli temel bulunmayabilir:
Sanatçı hakkında yalnızca kendi açıklamaları bulunuyorsa,
Kaynakların tamamı sponsorlu içeriklerden oluşuyorsa,
Haberler aynı basın bültenini tekrar ediyorsa,
Yalnızca dijital platform profilleri mevcutsa,
Müzisyen sadece yerel etkinliklerde yer aldıysa,
Albüm hakkında bağımsız eleştiri bulunmuyorsa,
Grup yalnızca kısa süreli bir televizyon yarışmasıyla tanınıyorsa,
Ödüller ansiklopedik ölçekte kabul görmüyorsa,
Dinlenme sayıları bağımsız kaynaklarda değerlendirilmemişse,
Konu hakkında ayrıntılı bir madde oluşturacak yeterli bilgi yoksa,
Daha önceki silme kararından sonra yeni kaynak oluşmadıysa.
Bu durumlarda kişi veya eser hakkındaki bilgiler, uygun olduğunda başka bir maddenin içinde sınırlı biçimde ele alınabilir. Wikipedia’nın müzik yönergesi de bağımsız maddeyi destekleyecek yeterli kaynak bulunmadığında içeriğin grup, sanatçı, albüm veya diskografi maddesiyle birleştirilmesini öngörebilir.
Müzik Grubu, Müzisyen ve Albüm Sayfalarında Çok Dilli Çalışma
Bir sanatçı veya albümün bir dilde Wikipedia maddesine sahip olması, diğer dil sürümlerinde otomatik olarak kabul edileceği anlamına gelmez.
Her Wikipedia dil sürümü:
Kendi topluluğuna,
Yerel politika ve yönergelerine,
Kaynak değerlendirme uygulamalarına,
Taslak inceleme süreçlerine,
Biçim standartlarına
sahiptir.
Başka dildeki bir maddenin doğrudan çevrilmesi sırasında:
Kaynakların hedef dil topluluğu açısından yeterliliği,
İçeriğin güncelliği,
Çeviri doğruluğu,
Yerel biçim kuralları,
Yaşayan kişiler politikası,
Kayda değerlik ölçütleri
yeniden değerlendirilmelidir.
Mevcut bir Wikipedia maddesi, güvenilir bir kaynak olarak kendi kendisini doğrulamak amacıyla kullanılmaz. Çeviride asıl yayınlara başvurulmalıdır.
Wikipedia’da bir müzik grubu, müzisyen veya müzik albümü sayfası oluşturulması; sanatçının popülerliği, sosyal medya erişimi veya dijital müzik platformlarındaki görünürlüğünden daha kapsamlı bir değerlendirme gerektirir.
Temel belirleyici unsur, konu hakkında bağımsız, güvenilir ve ayrıntılı kaynakların bulunmasıdır. Müzisyen, grup ve albüm için kayda değerlik ayrı ayrı değerlendirilir. Bir sanatçının kayda değer olması bütün albümlerini; bir grubun kayda değer olması ise bütün üyelerini otomatik olarak bağımsız maddeye uygun hâle getirmez.
Uygun bir Wikipedia maddesi:
Kaynaklara dayanır,
Tarafsız bir dille yazılır,
Tanıtım ifadeleri içermez,
Kaynakların söylemediği sonuçlara ulaşmaz,
Olumlu ve olumsuz bilgileri ansiklopedik ağırlıkları oranında ele alır,
Telif ve görsel lisans kurallarına uyar,
Çıkar çatışması ve ücretli katkı hükümlerini dikkate alır.
Bu nedenle süreç, yalnızca biyografi metni hazırlama çalışması olarak değil; kayda değerlik analizi, kaynak incelemesi, politika değerlendirmesi, ansiklopedik içerik yapılandırması ve topluluk risklerinin yönetilmesi çerçevesinde ele alınmalıdır.
Wikipedia Müzik Sayfası Uygunluğunuzu Öğrenin
Müzisyen, müzik grubu veya albümünüzü; bağımsız kaynaklar, medya kapsamı, ödüller, liste başarıları, doğrulanabilirlik ve tarafsızlık kriterleri bakımından Wikipedia’ya uygunluğu açısından değerlendirin.
Gizli, Güvenilir ve %98 Başarı Oranı
Wikipedia Sürecinizi Doğru Başlatın